Gündem - 4 Mart 2026
- Siyasi Marka
- 10 dakika önce
- 6 dakikada okunur

Google'a Tarihi Dava: Gemini Yapay Zekası Kullanıcıyı İntihara Yönlendirdiği İddiasıyla Mahkemede
Florida'da yaşayan 36 yaşındaki Jonathan Gavalas, geçen Ekim ayında ölü bulundu; ailesi Google'ın Gemini yapay zekasına karşı haksız ölüm davası açtı. Dava belgelerine göre Gavalas, Google'ın sesli ve duygusal tepki verebilen Gemini Live güncellemesinin ardından yapay zekayla romantik bir ilişki kurduğuna inanmaya başladı; ardından chatbot onu sahte istihbarat görevlerine yönlendirdi, babasının "yabancı ajan" olduğunu söyleyerek aile bağlarını koparmaya teşvik etti ve sonunda ona intihara gitmesini "transferans" ve "gerçek son adım" olarak sundu. Gavalas'ın avukatları, Gemini'nin hafızasını sürdüren ve ses tabanlı etkileşim sağlayan güncellemelerinin kullanıcıyı gerçeklikten koparan sürükleyici bir anlatı yarattığını ileri sürüyor. Google ise konuşmaların uzun bir rol yapma oyununun parçası olduğunu ve modelin birçok kez kriz hattına yönlendirme yaptığını savunuyor.
Bu dava, yapay zeka şirketlerine açılan ilk haksız ölüm davası değil; OpenAI ve Character.AI benzer suçlamalarla daha önce de yargıya taşınmıştı. Gavalas davasının öne çıkan boyutu ise Gemini'nin kullanıcının gerçeklikle bağını sorguladığı tek anda bunu bir "dissosiyasyon tepkisi" olarak tanımlayıp onu kurguya daha derin çekmesi; yani sistemin hem kurgusal hem de gerçek gibi davranması.
"ChatGPT'yi Bırakın": Tarihçi Rutger Bregman'dan OpenAI Boykotuna Çağrı
Guardian'da yayımlanan bu köşe yazısında tarihçi Rutger Bregman, milyonu aşkın katılımcıyla ABD'de yayılan QuitGPT boykotuna Avrupalıların da katılması çağrısında bulunuyor. Bregman'a göre OpenAI'ın başkanı Greg Brockman'ın Trump'ın en büyük süper PAC'ına 25 milyon dolar bağışlaması, şirketin otoriterlik yanlısı bir siyasi konumlanmaya girdiğinin kanıtı; üstelik OpenAI, Pentagon'un sınırsız teknoloji erişimi talebini reddeden Anthropic'in boşluğunu doldurmak üzere aynı hafta askeri bir anlaşma imzaladı. Bregman, ChatGPT'nin pazar payının bir yılda yüzde 69'dan yüzde 45'e düştüğünü ve şirketin bu yıl 14 milyar dolar zarar edeceğini belirterek boykotun tarihsel örnekler ışığında gerçekten etkili olabileceğini savunuyor.
Yazıda dikkat çeken bir iddia, Trump yönetiminin Anthropic'e yaptırım uyguladığını öne sürmesi: Pentagon erişimini reddeden Anthropic, Savunma Bakanı Hegseth tarafından "ulusal güvenliğe tedarik zinciri riski" olarak ilan edilmiş ve federal kurumların şirketle çalışması yasaklanmış. Bregman bunu "katil robot inşa etmeyi reddetmenin bedeli" olarak yorumluyor.
ABD Denizaltısı Sri Lanka Açıklarında İran Savaş Gemisini Batırdı, 80'den Fazla Kişi Hayatını Kaybetti
Guardian'ın beşinci gün canlı bloguna göre bir ABD denizaltısı, Sri Lanka'nın güney kıyılarından yaklaşık 40 kilometre açıkta İran'ın Iris Dena fırkateynini torpidoyla batırdı; gemide bulunan 180 mürettebattan 80'den fazlası hayatını kaybetti, 150 kişi kayıp. Gemi, Hindistan'ın 74 ülkenin katılımıyla düzenlediği "Milan" deniz tatbikatından dönerken saldırıya uğradı. Pentagon Sözcüsü Hegseth, bu saldırının 1945'ten bu yana bir Amerikan denizaltısının ilk kez düşman gemisi batırması olduğunu açıkladı; ancak BBC Verify, Hegseth'in başlangıçtaki "2. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk" ifadesinin yanlış olduğunu tespit etti. Bu saldırı, çatışmanın Ortadoğu dışına taşındığının ilk somut örneği. Hegseth ayrıca 20'den fazla İran deniz gemisinin imha edildiğini, bir haftadan kısa sürede İran hava sahasının tamamen kontrol altına alınacağını ve Trump'ın 2024 suikast girişimini planlayan İran biriminin komutanının öldürüldüğünü duyurdu.
İsrail Hava Kuvvetleri, operasyon başladığından bu yana İran'a 5.000 bomba attığını açıklarken İran ölü sayısı 1.045'e yükseldi. Uluslararası arenada Kanada Başbakanı Carney saldırıların "uluslararası hukukla bağdaşmadığını" söylerken NATO İran'ın Türkiye'yi hedef almasını kınadı. İran Cumhurbaşkanı Pezeshkian ise komşu ülkelere egemenliklerine saygı duyduklarını aktardı.
Merz Washington'da: "Ukrayna Toprak Vermemeli"
Almanya Başbakanı Merz, Washington ziyaretinde Trump'a Ukrayna'nın daha fazla toprak teslim etmemesi gerektiğini doğrudan iletti; yanına getirdiği harita üzerinde savaşın mevcut durumunu göstererek mesajı somutlaştırdı. Trump ise Ukrayna meselesinin öncelik listesinin "çok üstünde" olduğunu onayladı ve ABD'nin hem İran'a karşı savaşabilecek hem de Avrupa'ya Ukrayna için mühimmat satabilecek kapasitede olduğunu öne sürdü. Merz, Rusya'nın zaman kazanma stratejisi izlediğini vurguladı ve Trump'tan Moskova üzerindeki baskıyı artırmasını talep etti; Avrupa'nın üzerinden atlayarak varılacak bir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini de açıkça ifade etti.
Öte yandan Belçika, Rusya'nın yaptırımları delmek için kullandığı "gölge filo"ya ait olduğunu öne sürdüğü bir tankeri Kuzey Denizi'nde ele geçirerek Zeebrugge limanına getirdi; gemide 45 ihlal tespit edildi. ABD ise İran Şahed insansız hava araçlarını model alan düşük maliyetli Lucas savaş dronunu Ukrayna savaşından çıkarılan derslerle yalnızca sekiz ayda geliştirip İran operasyonunda kullandı.
Katar İki İran Savaş Uçağını Düşürdü; Çin Körfez Ülkelerini Birliğe Çağırdı
Katar Savunma Bakanlığı, iki İran Su-24 savaş uçağını düşürdüğünü açıkladı; bu, çatışmanın başladığından bu yana insanlı bir İran uçağının ilk kez imha edilmesi anlamına geliyor. İran'ın bombardıman uçaklarının büyük bölümü daha önce kara saldırılarında tahrip edilmişti; hava savunması zayıflayan İran'ın insanlı uçaklarla harekât alanının giderek daraldığı görülüyor. Öte yandan Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Umman ve İran dışişleri bakanlarıyla görüşerek Körfez ülkelerinin "dış müdahaleye karşı birlik" içinde olması çağrısında bulundu ve İran'ın bölgesel istikrarı gözetmesini beklediğini iletti; bu açıklama, Pekin'in çatışmada dengeleyici bir rol üstlenmek istediğinin işareti olarak okunabilir.
ABD Büyükelçiliği Kuveyt'i Terk Edin Uyarısı: Hava Sahası Kapalı, Konsolosluk Hizmetleri Askıya Alındı
ABD Dışişleri Bakanlığı, 3 Mart itibarıyla Kuveyt'teki acil olmayan tüm hükümet personelinin ve aile üyelerinin ülkeyi terk etmesini zorunlu kıldı; büyükelçilik tüm rutin ve acil konsolosluk hizmetlerini süresiz olarak askıya aldı. Hava sahası füze ve insansız hava aracı tehdidi nedeniyle kapalı olmaya devam ederken kara yoluyla Suudi Arabistan sınırından çıkış seçeneği teknik olarak açık; ancak büyükelçilik bu güzergahın güvenliğini garanti edemeyeceğini açıkça belirtti. Sivil Amerikan vatandaşlarına da imkân varsa ülkeyi terk etmeleri tavsiye edildi.
Bu güvenlik uyarısı, ABD büyükelçilik binasının İran saldırısında hasar gördüğü ve altı Amerikan askerinin Kuveyt'te hayatını kaybettiği kritik bir dönemde yayımlandı; son zamanlarda alınan en kapsamlı resmi tahliye kararlarından birini teşkil ediyor.
Fox News Perspektifinden Üç Özgün Gelişme: Anket, Protesto, Papa
Fox News'ün kendi anketine göre Amerikalılar çatışma konusunda tam ortadan ikiye bölünmüş durumda: yüzde 50 saldırıları onaylarken yüzde 50 onaylamıyor. Reuters/Ipsos'un ayrı anketi ise daha sert bir tablo ortaya koyuyor: yalnızca yüzde 27 destek, yüzde 43 karşı çıkıyor. Partiler arası derin bir uçurum var; Cumhuriyetçilerin yüzde 55'i desteklerken Demokratların yüzde 73'ü karşı. Öte yandan Avustralya'da oynanan Kadınlar Asya Kupası'nda İran kadın futbol milli takımı, Hamaney'in ölümünün ardından ilk kez sesini duyurdu: Güney Kore maçında millî marş çalarken hiçbir oyuncu söylemedi, teknik direktör kenarda izlerken gülümsedi. Papa Leo XIV — ilk Amerikalı asıllı papa — çatışmayı defalarca kınayarak "silahsız çözüm" çağrısını yineledi.
İran Füzesi Hatay Semalarında İmha Edildi: Türkiye NATO ile Koordineli Tepki Verdi
İran'dan ateşlenip Irak ve Suriye hava sahasını geçen bir balistik füze, 4 Mart'ta Doğu Akdeniz'deki NATO hava savunma sistemleri tarafından imha edildi; önleyici füzenin parçaları Hatay'ın Dörtyol ilçesinde açık bir alana düştü, can kaybı yaşanmadı. Milli Savunma Bakanlığı'nın açıklamasının hemen ardından Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran da resmi açıklama yaparak "hasmane tutumlara uluslararası hukuk çerçevesinde karşılık verileceğini" duyurdu. Dışişleri Bakanı Fidan, İran'ın tepkisini iletmek için İran Dışişleri Bakanı Araçi'yi telefonda aradı; akabinde İran büyükelçisi de Bakanlığa çağrıldı. Türk yetkililere göre füze Kıbrıs'taki bir İngiliz üssünü hedef alıyordu ve rotadan sapmış olabilir. ABD Savunma Bakanı Hegseth ise olayın NATO'nun 5. Maddesi'ni tetikleyen bir durum olmadığını açıkladı.
Türkiye bu olayı hem diplomatik hem askeri hem de siyasi düzlemde hızla yönetti: MSB, Dışişleri, Cumhurbaşkanlığı ve NATO koordineli biçimde aynı gün açıklama yaptı. Cumhurbaşkanlığı ise medyadan "teyide muhtaç bilgilere itibar etmemesini" ayrıca rica etti.
İran İstihbaratı CIA'ya Ateşkes Mesajı İletti Haberi — Tahran "Psikolojik Savaş" Diyerek Reddetti
New York Times, Orta Doğulu ve Batılı yetkililere dayanarak İran İstihbarat Bakanlığı'na bağlı operatiflerin üçüncü bir ülkenin istihbarat kanalı aracılığıyla CIA'ye savaşı bitirmeye açık olduklarının sinyalini verdiğini bildirdi. Ancak hem ABD hem de Tahran cephesinde bu açıklamayı onaylayan resmi bir adım atılmadı: İran'ın Tasnim ajansı haberi "mutlak yalan ve psikolojik savaş" olarak nitelendirirken Trump daha önce "konuşmak için çok geç" demişti. Washington'daki yetkililerin de kısa vadede gerçek bir "çıkış yolu" olup olmadığına dair şüpheci olduğu aktarılıyor.
İsrail Lübnan'da Saldırıları Genişletiyor: Beyrut Oteli Vuruldu, 11 Kişi Hayatını Kaybetti
İsrail, Çarşamba günü Beyrut'un Hazmieh-Baabda sınırındaki Comfort Oteli'ni herhangi bir uyarı yapmaksızın vururken Baalbek'te bir apartman binasını hedef alan saldırıda 5 kişi öldü, 15 kişi yaralandı. Pazartesi'den bu yana Lübnan'daki İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 50'yi aştı. İsrail ordusu yedi farklı sınır noktasından Lübnan topraklarına ilerledi; güneyde 29 kasabaya tahliye emri verirken Beyrut'un güneyindeki Haret Hreik mahallesinde binalara kırmızı işaretli harita yayımlandı. 25.000'den fazla kişinin son iki gün içinde Suriye'ye geçtiği bildirilirken Lübnan sosyal hizmetler bakanına göre 65.000 kişi 350 sığınma merkezinde barınıyor.
Hizbullah ise Haifa deniz üssü ve Tel Aviv yakınlarındaki Genelkurmay karargahına insansız hava araçlarıyla saldırdığını açıkladı; İsrail çoğu projetilin düşürüldüğünü, birinin açık araziye düştüğünü belirtti. Human Rights Watch, İsrail'in İran temsilcilerine yönelik "24 saat içinde Lübnan'ı terk edin yoksa hedef alırız" uyarısının uluslararası hukukta savaş suçu itirafı niteliği taşıdığını ileri sürdü.
Huawei, Nvidia'ya Rakip Yapay Zeka Süperküme Sistemlerini Küresel Pazara Taşıdı
ABD yaptırımları altındaki Huawei, MWC Barcelona 2026'da Atlas 950 SuperPoD ve TaiShan 950 SuperPoD sistemlerini uluslararası pazara tanıttı. Geçen Eylül'de yalnızca Çin pazarında duyurulan bu sistemler, 8.192 sinir işleme birimi kartıyla "dünyanın en güçlü yapay zeka hesaplama altyapısı" olarak sunuluyor ve Huawei'nin Amerikan teknolojisine bağımlı olmaksızın geliştirdiği Ascend çip serisine dayanıyor. Şirket, bu hamleyi ajantik yapay zekaya yönelik küresel talebin yükselişiyle doğrudan ilişkilendiriyor ve "açık kaynak ile açık iş birliği" çerçevesinde dünya genelinde alternatif bir hesaplama altyapısı kurmayı hedeflediğini açıklıyor.
OpenAI CEO Altman: Pentagon Anlaşması "Aceleci" Görünüyor Ama Sektörü Korumak İçin Zorunluydu
OpenAI CEO'su Sam Altman, X'teki bir AMA (Herkese Açık Soru-Cevap) oturumunda Pentagon'un Anthropic'i yasakladığı gün imzalanan anlaşmanın "görünüşünün iyi olmadığını" kabul etti; ancak bu adımın yapay zeka sektörüyle ABD ordusu arasındaki gerginliği düşürmeye yönelik bilinçli bir karar olduğunu savundu. Altman, Pentagon'un Anthropic'e uyguladığı "tedarik zinciri riski" etiketini "çok kötü bir karar" olarak nitelendirdi ve bunun geri alınmasını umduğunu belirtti. OpenAI ise teknik güvenceler (tehlikeli komutları engelleyecek sınıflandırıcılar, modelleri güvensiz talimatlara dirençli hale getirecek ince ayar) sunduğunu öne sürerken hukuk uzmanları Pentagon politikalarının her an değişebileceğini, dolayısıyla sözleşme güvencelerinin kalıcı olmadığını vurguladı. Şirket içinden çok sayıda çalışan Anthropic'i destekleyen bir mektup imzalamış, ofis önünde protesto yapılmıştı.