Search Results

Avrupa'da Yahudi Kurumlarına Saldırılar Gündem Oldu, Beklenen Mağdur Edebiyatı Geldi İran savaşının başlamasının ardından Mart başında ortaya çıkan Harakat Ashab al-Yamin al-Islamia adlı grup CBS News'e "Gazze, İran, Lübnan ve direniş uluslarındaki her çocuğun intikamı alınana kadar ABD ve İsrail çıkarlarını hedef almaya devam edeceğiz" açıklaması yaptı. Grup Belçika ve Hollanda'daki sinagoglara saldırıların ardından Londra'da United Hatzalah organizasyonuna ait ambulansları ateşe verdiğini de üstlendi; üç kişi güvenlik kameraları tarafından görüntülendi. Rotterdam sinagoğu patlamasında beş genç tutuklandı, Antwerp kundaklamasında iki küçük gözaltına alındı. Güvenlik analistleri grubun yapısına ilişkin ihtiyatlı bir değerlendirme sundu. Tech Against Terrorism'den Lucas Webber grubu "tabandan gelen Avrupalı bir hücre değil, İran yanlısı ağlara bağlı, düşük maliyetli görünürlük operasyonları deneyen astrotürf bir terör markası" olarak tanımladı. Propaganda videoları İslami ilkelere değil Hristiyan ve Yahudi felsefi referanslara dayanıyor, Farsça hiç kullanılmıyor. Rotterdam ve Antwerp davalarında tutuklananların büyük çoğunluğu genç; bazı Avrupa davalarında sanıkların kim adına çalıştıklarını bilmeden para karşılığı hareket ettiği görülmüş. Europol "önleyici faaliyetlerle ilgilenmiyoruz" diyerek sorumluluğu bireysel üye devletlere devretti. Belçika ve Hollanda sokaklarına asker konuşlandırıldı. İran'a Zemin Harekâtı Senaryoları: Kharg'dan İsfahan'a Tüm Seçenekler "Ağır Bedel" Newsweek dört eski ABD askeri ve güvenlik yetkilisiyle yaptığı röportajlarda olası zemin harekâtı senaryolarını analiz etti. CENTCOM eski komutanı emekli General Joseph Votel'in temel tezi şu: "İran bizi zora sokmaya, zamanla uzatmaya ve bizi istemediğimiz kararlar almaya zorlamayı düşünüyor." Votel hiçbir senaryonun "olağanüstü sayıda asker ve çok zaman gerektirmeden" başarılabilir olmadığını söyledi. Kharg Adası seçeneği en sınırlı ama hâlâ ciddi: emekli Deniz Kuvvetleri subayı Ben Connable amfibi çıkarma yerine V-22 Osprey ile hava indirmesini öneriyor, bir piyade taburunun adayı alıp tutabileceğini savunuyor. Ancak kıyı ve anakaradan atılabilecek füze ve dronelar karşısında personel "oturarak hedef" konumuna düşecek. Eski Pentagon İran direktörü Ilan Goldenberg ise adanın alınmasının müzakere sürecini hızlandırmayacağını düşünüyor: "İranlılar çok fazla acıya dayanmaya istekli olduklarını gösterdiler." Hürmüz güzergahını güvenceye almanın daha geniş bir operasyon gerektireceğini Connable rakamlarla ortaya koydu: Bandar Abbas'tan Kish Adası'na uzanan bir kıyı hattı, 82. Hava İndirme Tümeni, 75. Rangers Alayı ve iki amfibi hazır grup gerekiyor; üstelik ABD'nin son mayın tarama gemisini devre dışı bıraktığı hatırlatıldı. İsfahan uranyum operasyonu ise en riskli senaryo: İran'ın içlerine yüzlerce kilometre girmeyi, geniş bir güvenlik çemberi kurmayı ve hassas nükleer materyali tahliye etmeyi gerektiriyor; Votel bunu "bir iki günde bitecek iş değil" diye tanımladı. Trump: "Verimli Görüşmeler Yaptım" Trump Pazartesi Truth Social'da ABD ve İran'ın "son iki gün içinde Ortadoğu'daki çatışmanın tam ve eksiksiz çözümüne yönelik çok iyi ve verimli görüşmeler yaptığını" açıkladı ve enerji altyapısını 5 gün boyunca hedef almayacağını bildirdi. Brent yaklaşık yüzde 10 düşerek 100 dolara geriledi, Dow Jones 800 puan yükseldi. Trump müzakerecilerinin Steve Witkoff ve Jared Kushner olduğunu, "üst düzey bir İranlı kişiyle" görüşüldüğünü ama güvenlik gerekçesiyle ismini vermeyeceğini söyledi: "Öldürülmesini istemiyorum." İran devlet medyası ise müzakere haberini doğrulamadı; Trump bunu "İran içinde iletişim kopukluğuna" bağladı. Siyasi Marka, Trump'ın bu iddiasının da diğerleri gibi uydurma olduğunu düşünüyor. Trump'ın talepleri değişmedi: uranyum zenginleştirme yok, zenginleştirilmiş uranyumun teslimi, deniz kuvvetleri ve füze programının tasfiyesi, vekil güçlere destek kesilmesi. Ulusal benzin fiyatı ortalaması bir ay önce 3 doların altındayken 3,95 dolara yükseldi. AB-Avustralya Serbest Ticaret Anlaşması İmzalandı, Savunma Ortaklığı Duyuruldu AB Komisyonu Başkanı von der Leyen ve Avustralya Başbakanı Albanese, 2018'de başlayan ve 2023'te çöken müzakerelerin ardından serbest ticaret anlaşmasının nihai metnini imzaladı. Anlaşma Avustralya'nın kırmızı et için iki toplam 30.600 ton kotadan yararlanmasına ve şarap, deniz ürünleri, bahçecilik ürünlerinin gümrüksüz ihracatına olanak tanıyor; buna karşılık Avustralya'nın "prosecco" adını ihracatta kullanması 10 yıl sonra yasaklanacak. İki taraf ayrıca savunma sanayi, deniz güvenliği, siber güvenlik ve dezenformasyonla mücadeleyi kapsayan savunma ortaklığı da ilan etti. Macaristan Seçimi: Avrupa'nın Aşırı Sağı Orbán'ı Destekliyor Avrupa'nın 13 ülkesinden aşırı sağcı partilerin oluşturduğu Patriots for Europe grubunun üyeleri Budapeşte'de Orbán'a destek mitingi düzenledi; Marine Le Pen, Matteo Salvini ve Geert Wilders konuşmacılar arasındaydı. Anketler Orbán'ın merkez sağ rakibi Peter Magyar'ın Tisza Partisi'nin gerisinde olduğunu gösteriyor. Princeton'dan Kim Lane Scheppele "Orbán kaybederse MAGA siyasetinin işe yaradığına dair kanıt da parlaklığını yitirir" dedi. Kuzey Kore, Nijerya, Vietnam: Üç Alakasız Ülkenin Bağlantılı Gündemi Belarus Cumhurbaşkanı Lukashenko Çarşamba'dan itibaren iki günlüğüne Kuzey Kore'yi ziyaret edecek. Görüşmenin "karşılıklı çıkar alanlarını belirlemek" amacıyla olduğu belirtiliyor. ABD, geçen ay 200 asker gönderdiği Nijerya'ya MQ-9 Reaper droneları da konuşlandırdı; Boko Haram, ISWAP ve diğer gruplara karşı istihbarat desteği amacıyla Bauchi Havalimanı'na konuşlandırılan droneların kesin sayısı açıklanmadı. Çarşamba günü Vietnam, Moskova'da iki reaktörlü Ninh Thuan 1 nükleer santralinin yapımı için Rusya ile anlaşma imzaladı; İran savaşının küresel enerji maliyetlerini artırması Hanoi'nin nükleer arayışını hızlandırdı. Siyasi Marka: Lukashenko-Kim görüşmesi Rusya-Kuzey Kore ekseninin Belarus üzerinden genişlemesine işaret ediyor. Nijerya MQ-9 konuşlandırması, Niger üssünün kaybedilmesinin ardından ABD'nin Sahel'deki varlığını yeniden yapılandırma sürecinin bir parçası. Vietnam-Rusya nükleer anlaşması Hanoi'nin Washington'la artan gerginliğe karşın Moskova kanalını açık tuttuğunu gösteriyor. ABD'nin Küresel Tüm Diplomatik Temsilciliklerine Güvenlik Değerlendirmesi Emri Dışişleri Bakanlığı, İran savaşından kaynaklanabilecek "yayılma etkileri" gerekçesiyle dünya genelindeki tüm ABD diplomatik temsilciliklerine derhal güvenlik değerlendirmesi yapma emri içeren bir kablo gönderdi. Bu oturumun başından bu yana benzer emirler zaman zaman verilmişti; ancak tüm dünya temsilciliklerini kapsayan ilk kapsamlı emir bu oldu. WFP — Savaş Küresel Açlığı 45 Milyon Artırabilir Dünya Gıda Programı Müdür Yardımcısı Carl Skau savaşın küresel insani etkisini somutlaştırdı: Nakliye maliyetleri yüzde 18 arttı, yükselen petrol fiyatları ajansın operasyon maliyetlerini yukarı çekiyor. Savaş Haziran'a kadar sürerse 45 milyon ek kişi akut açlığa düşecek; bu dünya genelinde açlık seviyesini tüm zamanların rekoruna taşıyacak. Skau "Bu korkunç, gerçekten korkunç bir tablo" dedi. Pentagon Karşı-Terör Direktörü Joe Kent İstifa Etti Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent görevinden istifa etti. Kent, yaptığı açıklamada ABD'nin İsrail'in baskısı nedeniyle savaşa girdiğini, İran'ın "yakın tehdit oluşturmadığını" savundu. Trump Kent'in istifa mektubunu okuduktan sonra "güvenlik konusunda çok zayıf biri" dediğini açıkladı ve "İran'ın tehdit olmadığını söylemesi" ile "gitmesinin iyi olduğunu" belirtti. Kent'in siyasi geçmişi (eski Washington eyaleti Cumhuriyetçi adayı) MAGA tabanından gelen bir itiraz olarak okunmalı. Anthropic Davası Güncellemesi: "Ulusal Güvenlik İçin Kabul Edilemez Risk" ABD hükümeti mahkeme belgesinde Anthropic'i "ulusal güvenlik için kabul edilemez risk" olarak tanımladı; gerekçe şirketin savaş döneminde ülke çıkarları yerine kendi çıkarlarına hizmet edecek şekilde teknolojisini devre dışı bırakabileceği ya da değiştirebileceği iddiası. İran Körfez Enerji Tesislerini Vurdu: Ras Laffan LNG, Yanbu Rafinerisi, Kuveyt Rafinerileri İran, İsrail'in South Pars gaz sahasını vurmasının ardından kapsamlı misilleme saldırıları başlattı. Katar'ın Ras Laffan kompleksindeki büyük yangın söndürüldü ancak QatarEnergy "kapsamlı ek hasar" bildirdi — tesisin dünya genelinde onlarca milyar dolarlık yatırım barındırdığı ve Katar'ın temel gelir kaynağı olduğu hatırlatıldı. Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'da SAMREF rafinerisi vuruldu; bu Aramco-ExxonMobil ortak girişimi, Hürmüz'ü bypass etmek için devreye alınan doğu-batı boru hattının çıkış noktasıydı. Kuveyt'te Mina Al-Ahmadi (730.000 varil/gün kapasiteli) ve Mina Abdullah rafinerileri arka arkaya drone saldırısıyla alev aldı. Abu Dhabi Habshan gaz tesisi ve Bab sahasını kapattığını açıkladı. İki gemi daha vuruldu — UAB ve Katar açıklarında. Brent $114'e sıçradı, savaş başından bu yana yüzde 57 artış. Trump sosyal medyada İsrail'in South Pars'a saldırısından "haberdar olmadıklarını" söyledi; İsrail'in "öfkeyle" hareket ettiğini ve bunun bir daha olmayacağını belirtti. Ancak İran Katar'ı vurmaya devam ederse ABD'nin "South Pars'ın tamamını havaya uçuracağını" da ekledi — bu tesis İran ile Katar'ın ortak kullandığı bir su altı gaz sahasıdır. Siyasi Marka: Trump'ın "bilmiyorduk" ifadesi operasyonel koordinasyon sorununa ya da İsrail'in ABD'yi devre dışı bırakmaya başladığına işaret ediyor. Daha önce işlediğimiz Aramco CEO'sunun "doğu-batı boru hattı tam kapasitede" açıklaması bu saldırıyla anlamsızlaştı. Yanbu'nun vurulması Hürmüz bypass güzergahının da artık güvenli olmadığını gösteriyor. Pakistan Kabil'deki Bağımlılık Hastanesini Vurdu: 400+ Ölü Pakistan'ın Pazartesi gecesi Afganistan'ın başkenti Kabil'de düzenlediği hava saldırısı 2.000 yataklı Omid Bağımlılık Tedavi Hastanesi'ni yerle bir etti; Afgan İçişleri Bakanlığı sözcüsü 408 ölü, 265 yaralı olduğunu açıkladı. Pakistan "Camp Phoenix askeri deposunu kesin vurduğunu" ve hastanenin "kilometrelerce uzakta" olduğunu savunurken; BM Afganistan Misyonu saldırının hastaneyi hedef aldığını doğruladı ve anında ateşkes çağrısında bulundu. BM İnsan Hakları Sözcüsü savaşın başlangıcından bu yana 289 Afgan sivilin, aralarında 104 çocuğun öldüğünü ya da yaralandığını, on binlerce kişinin yerinden edildiğini açıkladı. Siyasi Marka: Ölü sayısı bağımsız olarak doğrulanamıyor ancak üç ayrı taraf (Afgan hükümeti, BM, bölge hastaneleri) katliamı teyit ediyor. Pakistan'ın "kesin vurdu" ile "çok uzakta" argümanları çelişiyor. Jensen Huang Konferansı: OpenClaw, Vera Rubin, Feynman Mimari, AWS 1 Milyon GPU NVIDIA'nın yıllık GTC konferansında Jensen Huang, sektörün son beş yılını şekillendiren üç ayrı nesil teknolojiyi tek keynote'ta açıkladı. Önce OpenClaw özgür kaynak AI ajan çerçevesini "insanlık tarihinin en popüler açık kaynak projesi" olarak tanımladı ve NVIDIA'nın bu ekosistemi NemoClaw güvenlik katmanı ve OpenShell çalışma ortamıyla destekleyeceğini duyurdu — "her şirketin bir OpenClaw stratejisi olmalı" dedi. Ardından Vera Rubin platformunu sundu: yedi çip, beş raf sistemi, bir süper bilgisayar ve uzaya uzanan "Space-1 Vera Rubin" konsepti. Daha ötesi için Feynman nesli duyuruldu: Rosalind Franklin'den ilham alan Rosa CPU, LP40 LPU, BlueField-5 ve Kyber ağ bileşenleri. AWS ile 1 milyonun üzerinde NVIDIA GPU'sunun bu yıl küresel veri merkezlerine kurulacağı açıklandı. Microsoft ise Vera Rubin NVL72 sistemlerini aktif eden ilk hiperölçekli bulut sağlayıcısı oldu. Huang "2025-2027 arasında en az 1 trilyon dolar gelir" öngördüğünü açıkladı. Panel konuşmacısı Mira Murati (Thinking Machines Lab) "üstel bir süreçteyiz ve her şey çok hızlı sıkışıyor, büyük laboratuarlar bunu tek başına yapamaz" derken Perplexity CEO'su Srinivas ajanların "artık modeller üzerinde bir soyutlama katmanında çalışabildiğini" söyledi. LangChain'den Chase "harness engineering" kavramını öne çıkardı: modelin etrafındaki alt sistemlerin tasarımı artık modelin kendisi kadar önemli. Siyasi Marka: OpenClaw'ın GTC sahnesine çıkması daha önce işlediğimiz "Çin OpenClaw'ı yasakladı" ve "Çin kullanımı ABD'yi geçti" haberlerini tamamlıyor — NVIDIA bu çerçeveyi sahiplenerek hem güvenlik hem ölçek argümanını aynı anda yapıyor. Thinking Machines Lab-NVIDIA gigawatt ortaklığını da daha önce işlemiştik; Murati'nin panelde yer alması bu stratejik ortaklığın sembolik pekiştirilmesi. Gece Yarısına 18 Dakika: Agentic AI ve Askeri Entegrasyon IMD Lozan'ın AI Güvenlik Saati iki dakika ilerledi ve 23:42'ye (gece yarısına 18 dakika) ulaştı. Saati ilerleten beş ana etken: Dört büyük frontier model 25 günde piyasaya çıktı (xAI Grok 4.1, Google Gemini 3, Anthropic Claude Opus 4.5/4.6, OpenAI GPT-5.2); Microsoft, Google ve GitHub'ın ajan orkestrasyon araçları kurumsal konuşlandırmaya geçti; Pentagon Ocak 2026'da "AI-first savaş gücü" stratejisini ilan ederek Anthropic'e güvenlik kısıtlamalarını kaldırması için ultimatom verdi; Ukrayna drone üretimini 2,2 milyondan 4,5 milyona çıkardı, AI destekli özerk navigasyon başarı oranını yüzde 10-20'den yüzde 70-80'e taşıdı; Bir King's College araştırması frontier AI modellerinin simüle nükleer kriz senaryolarında yüzde 95 oranında taktik nükleer silah kullandığını ortaya koydu. Raporda ayrıca Anthropic'in "kırmızı çizgilerini" savunması "saatin en önemli yönetişim anı" olarak tanımlandı; ancak şirketin Sorumlu Ölçekleme Politikası'nı bağlayıcı olmayan Frontier Güvenlik Yol Haritası ile değiştirmesi "güvenlik kaygısıyla kurulan bir şirket için çarpıcı bir dönüş" olarak nitelendirildi. Malwarebytes Anketi: Kullanıcıların Yüzde 90'ı AI Veri Gizliliğinden Endişeli Malwarebytes'in 1.235 kişiyle yaptığı ankette (Ocak-Şubat 2026) katılımcıların yüzde 90'ı AI araçlarının verilerini rızasız kullanmasından endişeli olduğunu belirtti. Yüzde 88'i ChatGPT ve Gemini gibi AI araçlarıyla kişisel bilgi paylaşmıyor; yüzde 43'ü ChatGPT'yi, yüzde 42'si Gemini'yi kullanmayı bıraktı. Öte yandan "verilerim zaten dışarıda, geri alamam" diyen kesim geçen yılın yüzde 74'ünden bu yıl yüzde 63'e indi — Malwarebytes bunu "kısmi iyimserlik sinyali" olarak değerlendiriyor. Siyasi Marka:  Malwarebytes anketi Tier 3 (kurumsal anket, kendi ürün tanıtımı bağlamında) olarak kabul ettiğimiz bir kaynak. Anketin örneklemi gizlilik bilincine yatkın okuyucu kitlesinden meydana geliyor (Malwarebytes bülteni aboneleri), bu yüzden genel nüfusu temsil etmiyor. Bununla birlikte trendler — VPN kullanımı yüzde 42'den 46'ya, MFA yüzde 69'dan 76'ya, opt-out yüzde 75'ten 82'ye — anlamlı. Google'ın Pentagon'a ajan konuşlandırması ve Anthropic davasıyla birlikte okunduğunda kurumsal ve bireysel AI güvensizliğinin eş zamanlı büyüdüğü görülüyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, Kim Jong Un'un Devlet İşleri Komisyonu başkanlığına yeniden seçilmesinin hemen ardından gönderdiği tebrik mesajı, ilk bakışta olağan bir diplomatik nezaket gibi görünebilir. Oysa metnin satır aralarında okunması gereken çok daha derin bir siyasal iletişim stratejisi yatmaktadır. "Kamuoyunun oybirliğiyle desteği" ifadesi, Kremlin'in resmi söylemiyle iç içe geçmiş bir meşruiyet inşasına işaret ediyor; hem Kim'in liderliğini hem de iki ülke arasında gelişen kapsamlı stratejik ortaklığı küresel kamuoyu önünde yeniden teyit ediyor. Diplomatik Dilden Stratejik Mesaja Putin'in mesajındaki "kişisel katkı" vurgusu tesadüfi değil. Lider merkezli bu çerçeveleme, iki ülke arasındaki ilişkinin kurumsal değil kişisel bir bağ üzerine inşa edildiğini ve bu bağın kalıcılığını simgeliyor. Batılı anlatının meşruiyet sorguladığı her iki lider de bu söylemle birbirini karşılıklı olarak meşrulaştırıyor: Kim, "halkın oybirliğiyle" desteklenen bir lider; Putin ise bu liderle kurulan dostluğun mimarı olarak konumlandırılıyor. Bu tür mesajlar yalnızca ikili bir muhataba hitap etmez. Kremlin'in kamuoyuna açıkladığı bir tebrik bildirisi aynı zamanda küresel bir sinyal işlevi görür: Batı baskısına rağmen Moskova'nın alternatif ittifak blokunu genişlettiğini ve bu blokun içsel meşruiyetini kendi kendine ürettiğini gösterir. Ukrayna'nın Gölgesinde Derinleşen İşbirliği Rusya-Kuzey Kore ilişkisi, Ukrayna savaşıyla birlikte yeni bir boyut kazandı. Batılı kaynaklar ve istihbarat değerlendirmeleri, Kuzey Kore'nin Rusya'ya askeri mühimmat —özellikle top mermisi ve balistik füze bileşenleri— tedarik ettiğini öne sürmektedir. Buna karşılık Pyongyang'ın askeri teknoloji transferi, enerji desteği ve diplomatik himaye beklentisi içinde olduğu değerlendirilmektedir. Bu ilişki, sıradan bir silah ticaretinin ötesine geçmektedir. İki ülke de Batı liderliğindeki uluslararası düzene karşı ortak bir direnç tutumu sergilemekte; bu tutumu da "kapsamlı stratejik ortaklık" çatısı altında meşrulaştırmaktadır. Söz konusu çerçeve, ilişkinin derinliğini kurumsal bir zemine oturtmakta ve liderlik değişimleri dahil olası kırılganlıklara karşı bir tampon işlevi görmektedir. Bölgesel Güvenlik Üzerindeki Etkileri Kim Jong Un'un liderliğinin yeniden teyit edilmesi ve Rus desteğinin bu denli belirgin biçimde vurgulanması, Kore Yarımadası'ndaki mevcut güvenlik denklemini doğrudan etkiliyor. Pyongyang, artık yalnızca nükleer caydırıcılığa değil, Moskova gibi BM Güvenlik Konseyi daimi üyesi bir aktörün açık siyasi himayesine de dayanmaktadır. Bu durum, olası bir yaptırım paketinin diplomatik maliyetini Batı için önemli ölçüde artırmaktadır. Öte yandan bu eksenin güçlenmesi, ABD'nin Asya-Pasifik'teki müttefikleri olan Güney Kore ve Japonya'nın güvenlik hesaplamalarını yeniden şekillendirmektedir. Her iki ülke de Rus-Kuzey Kore yakınlaşmasını bölgesel istikrarı doğrudan tehdit eden bir gelişme olarak değerlendirmekte ve askeri modernizasyon adımlarını hızlandırmaktadır. Türkiye'nin Konumu: Dengeli Ama Dikkatli Rusya ve Batı arasında nüanslı bir denge politikası izleyen Türkiye açısından bu gelişme, hem fırsatlar hem de riskler barındırmaktadır. Ankara, Rusya ile ilişkisini ekonomi, enerji ve diplomasi zemininde sürdürürken NATO üyeliğini de fiilen devam ettirmektedir. Rusya-Kuzey Kore ekseninin güçlenmesi, küresel dengelerin yeniden yapılandığı bir süreçte Türkiye'nin daha fazla tercih yapmak zorunda kalacağı baskıları artırabilir. Türk dış politikasının önceliği, bölgesel gerginliklerin tırmanmasını önlemeye yönelik diyalog kanallarının açık tutulmasıdır. Bu çerçevede Ankara, Rusya-Kuzey Kore yakınlaşmasından doğan gerilimi hem izlemek hem de yönetmek durumundadır. Sonuç: Sessiz Bir Yeniden Yapılanma Putin'in tebrik mesajı, siyasal iletişim açısından son derece hesaplı bir adımdır. Yalnızca Kim'i değil, Batı'yı ve bölgesel aktörleri de hedef alan bu mesaj; alternatif bir küresel düzenin inşa edildiğini ve bu düzenin kendi meşruiyet söylemini ürettiğini tüm dünyaya ilan etmektedir. Rusya-Kuzey Kore ittifakı, alışılagelmiş bir ikili ilişkiden giderek uzaklaşmakta; bölgesel ve küresel güvenlik dinamiklerini şekillendiren yapısal bir eksene dönüşmektedir. Bu ekseni yalnızca iki ülke arasındaki bir mesele olarak değil, çok kutuplu dünya düzeninin şekillenmesinde kritik bir parça olarak okumak gerekmektedir.

28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail, "Operation Epic Fury" adı verilen ve ilk 12 saatinde 900'e yakın hava saldırısından oluşan ortak bir askeri harekât başlattı. Bu ilk dalgada İran'ın Yüce Lideri Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey yetkili hayatını kaybetti; İran ise bölgedeki ABD üslerine, İsrail'e ve Körfez ülkelerine karşılıklı füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla yanıt verdi. Operasyonu stratejik açıdan daha da çarpıcı kılan husus ise şuydu: saldırılardan yalnızca bir gün önce, 27 Şubat'ta, Umman Dışişleri Bakanı İran'ın nükleer zenginleştirilmiş uranyum stoklarını mümkün olan en düşük düzeye indirmeyi kabul ettiğini açıklamış; barışın "kucak mesafesinde" olduğunu duyurmuştu. Müzakere masasının bu denli ani ve dramatik biçimde paramparça edilmesi, pek çok müttefik başkenti için zaten başlamadan yitirilen bir diplomatik momentumun simgesi hâline geldi. Savaş bugün en az 12 ülkeye yayılmış durumda ve Hürmüz Boğazı —küresel petrol ticaretinin can damarı— fiilen abluka altında. Global petrol fiyatları, İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları nedeniyle yüzde 40 ila 50 oranında fırlarken küresel petrol tüketiminin yüzde 20 ila 30'unun geçtiği bu dar su koridoru, savaşın en kritik ekonomik cephesine dönüşmüş durumda. İlk 96 saatte ABD önderliğindeki koalisyon 35 farklı tipte yaklaşık 5.197 cephane harcadı; uzmanlar bu dört günün cephane maliyetini yalnızca ikmal bedeli üzerinden 10 ila 16 milyar dolar olarak hesaplıyor. Savaşın ağır mali faturası, Trump'ın müttefiklerden destek talep etmesinin arka planını da açıklamaktadır; ancak bu talebin biçimi ve dili, işte bu noktada son derece önemli hâle gelmektedir. Donald Trump'ın NATO'ya yönelik tutumu, sıradan bir ittifak tartışmasının çok ötesine geçmiş durumdadır. Hürmüz Boğazı krizinin yarattığı gerilim ortamında Trump'ın "ahmakça bir hata yapıyorlar ama onlara ihtiyacımız yok" şeklinde özetlenebilecek çelişkili söylemi, yüzeysel okunduğunda kaba bir diplomatik çıkış gibi görünebilir. Oysa bu cümle, derininde son derece ciddi bir stratejik patolojiyi barındırmaktadır: büyük güç siyasetinde kapsayıcı sistemlerin işlevini anlamamak ya da anlamayı reddetmek. NATO, salt bir askeri ittifaktan ibaret değildir. 1949'dan bu yana varlığını sürdüren bu yapı, aynı zamanda müzakere kültürünün, yük paylaşımının ve kolektif meşruiyetin kurumsal çerçevesidir. Bir üye devlet tek başına alamayacağı kararları bu çerçeve içinde alabilmekte; diplomatik angajmanlarda "NATO desteği" ifadesi başlı başına bir güç çarpanı işlevi görmektedir. Trump'ın bunu görmezden gelmesi —ya da daha doğru bir ifadeyle, bunu işe yaramaz bürokrasi olarak okuması— Soğuk Savaş sonrası uluslararası düzenin inşa mantığına köklü bir itiraz niteliği taşır. Fakat asıl sorun burada başlamaktadır. Trump, NATO'yu işlevsiz ilan ederken onun yokluğunda ne önerdiğine bakıldığında, ortada tutarlı bir alternatif değil; geçici, gayri resmi ve coğrafi açıdan son derece sınırlı bir koalisyon taslağı vardır. Trump yönetiminin Hürmüz koalisyonuna İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Avustralya, Kanada, Körfez ülkeleri ve Ürdün'ü dahil etmek istediği öğrenilirken pek çok ülkenin yanıtı "kesinlikle hayır" oldu. Açıklanan liste birkaç gün içinde somutlaştırılamadı. Bu, bir strateji değil; bir PR manevrası görünümündedir. Kapsayıcı sistemlerin işlevi, tam da bu tür belirsizlik anlarında belirginleşir. NATO gibi çok taraflı yapılar, ortak karar alma mekanizmaları ve kurumsal bellek aracılığıyla üye devletleri belirsizlik karşısında bir arada tutar. Bir üye "bu bizim savaşımız değil" dediğinde bile sistem devreye girer; tartışma yapısal zemine çekilir, bireysel ret kararlarının önü diplomatik kanallarla açılmaya çalışılır. Trump'ın tasavvur ettiği geçici koalisyon modelinde ise böyle bir mekanizma yoktur. Her ülke kendi ulusal çıkarına göre hareket eder; bugün "evet" diyen yarın kapıyı kapatır. Japonya, Avustralya, Polonya, İsveç ve İspanya'nın savaş gemisi göndermeyeceklerini açıklamaları, Trump'ın "çok sayıda ülke yolda" açıklamasından günler sonra da liste yayımlanamaması, bu kırılganlığın somut yansımasıdır. Almanya Başbakanı Merz, BM'den, AB'den ya da NATO'dan gerekli mandayı almadan ve önceden herhangi bir istişare yapılmadan başlatılan bu savaşta Almanya'nın askeri olarak yer alamayacağını açıkça ifade etti. Almanya Savunma Bakanı Pistorius'un "biz başlatmadık" açıklaması ya da İngiliz Başbakan Starmer'ın "daha geniş bir savaşa çekilmeyeceğiz" ifadesi, NATO'nun çökmekte olduğunun değil; kapsayıcı sistemlerin doğasının teyididir. Bu sistemler, üyeleri arasında süregelen bir müzakere gerilimi barındırır; zira meşruiyet, zorla değil rızayla inşa edilir. Trump bu dinamiği bir zafiyet olarak okumakta, oysa tam da bu müzakere kapasitesidir ki ittifakı uzun vadede tutarlı kılmaktadır. Tek taraflı baskıyla sağlanan katılım, ilk ciddi krizde dağılır; ortak karar alma süreci neticesinde varılan mutabakat ise çok daha dirençlidir. AB Dışişleri Bakanları da Brüksel'de bir araya gelerek Hürmüz'deki Aspides deniz misyonunun kapsamını genişletmeme kararı aldı. Bu karar, Trump'ın ittifakı tehdit etmesinin değil; ittifak üyelerinin meşruiyet zeminini koruma refleksinin ürünüdür. Nitekim AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın "Hürmüz'ün açık kalması bizim çıkarımızadır" demesiyle eş zamanlı olarak Aspides'in genişletilmesini reddetmesi, bu ayrımı gözler önüne sermektedir: çıkarların ortaklığı, operasyonların koşulsuz ortaklığı anlamına gelmez. Ekonomik boyuta gelindiğinde, tablo stratejik açıdan daha da kritikleşmektedir. Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, Hürmüz geriliminin yalnızca askeri bir kriz olmadığını; küresel enerji sistemini doğrudan etkileyen bir ekonomik istikrarsızlık faktörü olduğunu gözler önüne sermektedir. Bu tür krizlerde ABD'nin güvenilir ortaklara ihtiyacı yalnızca askeri değil, siyasi ve diplomatik düzeyde de keskin biçimde artmaktadır. NATO üyelerinin kendi kamuoylarına ve parlamentolarına hesap vermek zorunda olduğu gerçeği göz önüne alındığında, katılım için meşruiyet zemini ancak çok taraflı çerçevelerle sağlanabilir; Trump'ın telefon diplomasisi bunu ikame edemez. Çin boyutu ise bu tabloya ayrı bir katman eklemektedir. Xi Jinping ile planlanan görüşmenin ertelenmesi tesadüf değildir. Çin'in "tüm taraflar askeri operasyonlara son vermeli" çağrısı, Washington'ın Pekin'i yapıcı ortak olarak konumlandırma beklentisini açıkça çürütmüştür. Köprüleri yakılmış NATO ile alternatif koalisyonu kurulamamış, Çin desteği ise reddedilmiş bir ABD, gerçek anlamda tek kalmaktadır. Trump, "NATO'yu her zaman tek yönlü bir cadde olarak değerlendirdiğini" Truth Social'da açıklarken Iran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde imha edildiğini öne sürerek artık müttefik desteğine ihtiyaç duymadığını iddia etti. Ancak bu iddianın kendisi de derin bir çelişkiyi barındırmaktadır: eğer zafer gerçekten yakınsa, müttefiklerin katılımını bu denli ısrarcı bir üslupla talep etmek neden gereklidir? Bu sorunun yanıtı, meselenin yalnızca askeri değil, siyasi ve tarihsel bir boyutu olduğunu ortaya koymaktadır. Savaş, Ocak 2026'daki İran protestolarının kanlı biçimde bastırılması, uzun süredir devam eden nükleer müzakereler ve ABD'nin bölgedeki kademeli askeri yığınağı gibi birbiriyle iç içe geçmiş dinamiklerin üstüne inşa edildi. Bu kadar karmaşık bir jeopolitik denklemde tek taraflı hareket etmenin maliyeti, yalnızca o anki operasyonla sınırlı değildir. Sonrası için ödenen fatura çok daha ağırdır: geride müzakere zemini kalmaz, meşruiyet boşluk bırakır, ve bölgesel denge üzerindeki diplomatik kaldıraç belirsizleşir. Sonuç olarak Trump'ın NATO karşıtı tutumu, yalnızca bir ittifakı zayıflatmakla sınırlı bir mesele değildir. Çok taraflılığın yarattığı kolektif kapasite ve meşruiyet zeminini, yetersiz bir yedekle ikame etmeye çalışmaktır. Kapsayıcı sistemlerin gücü, tam da onları rahatsız edici kılan özelliklerinde yatar: müzakere zorunluluğu, ortak karar alma, siyasi maliyet paylaşımı. Bu özellikler birer engel değil; büyük güç siyasetinde sürdürülebilirliğin temel koşullarıdır. NATO olmaksızın Hürmüz'ü açmak belki mümkündür; ancak bu operasyonun uluslararası hukuk önünde meşruiyetini, sonrasında oluşabilecek deniz güvenliği mimarisindeki ABD ağırlığını ve uzun vadede bölgesel denge üzerindeki diplomatik kaldıracı kim taşıyacaktır? Geçici koalisyonların bu soruya yanıtı yoktur. Ve tarih, bu tür soruların yanıtsız kaldığı dönemleri genellikle düzenin değil, kaosun kazandığı dönemler olarak kayıt altına almıştır.

İki komşu devletin aynı anda hem müttefik hem de düşman sayılabildiği ilişkiler, uluslararası siyasette nadir görülür. Afganistan ile Pakistan arasındaki ilişki, bu tanıma onlarca yıldır en çarpıcı örneklerden birini oluşturmaktadır. 2026 yılının Şubat ayı sonunda Pakistan Savunma Bakanı Havace Asif, komşusu Afganistan'a karşı resmen "açık savaş" ilan edildiğini duyurdu. "Sabrımızın bardağı taştı. Artık sizinle aramızda açık savaş var." Bu cümle, iki ülke arasında uzun yıllardır birikmeye devam eden sınır anlaşmazlıkları, vekâlet çatışmaları ve stratejik hesapların nihayetinde topyekûn bir askeri çatışmaya dönüştüğünün resmi ilanı niteliğindedir. Güncel Tablo Çatışmalar üçüncü haftasına girerken 16 Mart 2026'da dramatik bir tırmanma yaşandı: Afganistan, Pakistan'ın Kabil'deki Omar Bağımlılık Tedavi Hastanesi'ni hava saldırısıyla vurduğunu açıkladı. Taliban yetkilileri saldırının en az 400 kişinin hayatını kaybetmesine yol açtığını ve 250 kişiyi yaraladığını bildirdi; 2.000 yataklı tesisin büyük bölümünün tahrip edildiğini aktardı. Pakistan ise iddiaları kesinlikle reddederek yalnızca askeri tesisleri hedef aldığını savundu. Al Jazeera, söz konusu kayıp rakamlarını bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtti. Bu son gelişmeden önce de savaşın yarattığı tablo yeterlince ağırdı. Pakistanlı Bilgi Bakanı Attaullah Tarar, Pakistan'ın 684 Taliban militanını öldürdüğünü açıklarken Afganistan Savunma Bakanlığı Pakistan'ın 100'den fazla asker kaybettiğini öne sürdü; her iki tarafın rakamları da karşı tarafça reddedildi. BMMYK'ya göre çatışmalar nedeniyle Afganistan'da yaklaşık 115.000, Pakistan'da ise 3.000 kişi yerinden edildi. Çatışmalar yalnızca kara sınırıyla sınırlı kalmadı. Afganistan'ın Pakistan'ın üç noktasına insansız hava aracıyla saldırı düzenlemesinin ardından Pakistan Cumhurbaşkanı Asif Ali Zerdari, Kabil'in "sivilleri hedef alarak kırmızı çizgiyi aştığını" ilan etti. Pakistan askeri, söz konusu insansız hava araçlarını tarif ederken "yerel yapım ve ilkel" ifadelerini kullandı; araçlar hedeflere ulaşmadan düşürüldü, ancak Ketta ve Ravalpindi'de düşen molozlar sivilleri yaraladı. BM Güvenlik Konseyi oy birliğiyle aldığı kararla Afganistan'daki Taliban yönetimini terörle mücadele çabalarını derhal artırmaya çağırdı. Karar Pakistan'ı doğrudan isimlendirmemekle birlikte Afganistan topraklarından yürütülen tüm terör faaliyetlerini en güçlü ifadelerle kınadı ve UNAMA'nın görevini üç ay daha uzattı. Buraya Nasıl Geldik: 2021–2026 Dönemi Mevcut savaşı ani bir şiddet patlamasının ürünü olarak okumak yanıltıcı olur. Süreç, biriken hayal kırıklıkları, kısa ömürlü arabuluculuk girişimleri ve giderek artan gerginlik sarmalından oluşan beş yılın eseridir. Taliban'ın Ağustos 2021'de Kabil'i ele geçirmesi, İslamabad tarafından başlangıçta stratejik bir kazanım olarak değerlendirildi. Pakistan, yıllardır Afgan topraklarındaki Taliban varlığını kendi güvenlik derinliğinin bir parçası olarak görmüştü. Ancak bu hesap kısa sürede boşa çıktı. Taliban yönetimi, Pakistan'ın terör örgütü olarak tanımladığı Tehrik-i-Taliban Pakistan'ı (TTP) sınır dışı etmeyi reddetti. Durand Hattı boyunca sürdürülen tel örgü çekme çalışmaları ise küçük çaplı fakat süregelen sınır çatışmalarının fitilini ateşledi. Kasım 2025'te TTP, Islamabad'daki bir bölge adliyesinin önünde intihar saldırısı düzenledi; bu gelişme örgütün sınır ötesi kabileler bölgesinin çok ötesine ulaşan erişimini açıkça gözler önüne serdi. Belucistan Kurtuluş Ordusu ise Afganistan'daki üslerinden yürüttüğü iddia edilen operasyonlarla Ocak 2025'te Belucistan'da yaklaşık 50 kişiyi öldüren saldırılar gerçekleştirdi. Ekim 2025'te Katar arabuluculuğuyla kısa süreli bir ateşkes sağlandı; ancak bu ateşkesin pratikte uygulanması son derece kırılgan kaldı ve ardından yürütülen müzakereler kalıcı bir zemin oluşturamadı, düşük yoğunluklu çatışmalar aralıksız devam etti. Dönüm noktası 2026 yılının başında geldi. Şubat ayında Pakistan; Belucistan'da BLA'nın bir hafta süren kanlı saldırılarına, 6 Şubat'ta Islamabad'da 36 kişiyi öldüren bir Şii camisi bombalı saldırısına ve 16 Şubat'ta Bajaur'da 11 asker ile bir çocuğun hayatını kaybettiği TTP saldırısına sahne oldu. Pakistan, bu saldırıların arkasında Afganistan merkezli grupların olduğunu öne sürerek "stratejik sabır" politikasını fiilen terk etti. 26 Şubat'ta Taliban sınır boyunca Pakistan askeri üslerine saldırı başlatınca Pakistan birkaç saat içinde Kabil, Kandahar ve dört sınır iline yönelik misilleme hava saldırıları düzenledi. New York Times'ın incelediği uydu görüntüleri Kabil'de en az bir mühimmat deposunun isabet aldığını doğruladı. Savaşın Yapısal Nedenleri Savaşın arka planında birbiriyle iç içe geçmiş birden fazla yapısal neden yatmaktadır. Bunların en merkezinde TTP meselesi gelmektedir. Pakistan'ın temel şikâyeti nettir: Afganistan'daki Taliban yönetimi TTP'ye güvenli sığınak sağlamakta ve bu grubun Pakistan güvenlik kuvvetlerine yönelik saldırılar düzenlemesine göz yummaktadır. Kabul ile bu militan gruplar arasındaki doğrudan suç ortaklığının boyutu tartışmalıdır. En iyi ihtimalle saldırılardaki artış, Kabil'in kendi sınırları içindeki militan faaliyetleri kontrol etmedeki yetersizliğini yansıtmaktadır; en kötü ihtimalle ise benzer bir muhafazakâr Sünni İslam anlayışını paylaşan Taliban ile TTP arasındaki belirli düzeydeki suç ortaklığına işaret etmektedir. Durand Hattı anlaşmazlığı bu çatışmaya tarihsel bir derinlik katmaktadır. Afganistan hiçbir zaman 1893'te çizilen ve Pakistan-Afganistan sınırını belirleyen 2.600 kilometrelik Durand Hattı'nı tanımamıştır. Sınır etnik Peştun bölgelerinden geçmekte ve bu nedenle Afgan Peştun milliyetçileri tarafından kesinlikle karşı çıkılmaktadır; nitekim Afganistan, 1947'de BM'ye üyelik oylamasında Pakistan'a karşı oy kullanan tek ülke olmuştur. Mülteci meselesi bu jeopolitik gerilime insani bir boyut eklemektedir. Yalnızca 2025 yılında tahminen 2,7 milyon Afgan ağırlıklı olarak İran ve Pakistan'dan ülkelerine geri dönerek 2023'ten bu yana nüfusun yüzde 12 artmasına yol açmıştır. Pakistan'dan Afgan mültecilerin zorla sınır dışı edilmesinin mevcut gerginlikler ortamında daha da hız kazanması beklenmektedir. Son olarak bölgesel güç dengesi hesaplarını göz ardı etmek mümkün değildir. Pakistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Hindistan'ın Afgan topraklarından faaliyet gösteren terör gruplarını "aktif olarak desteklediğini ve himaye ettiğini" açıkça ilan etti. Bu algı, TTP meselesini salt bir iç güvenlik sorunu olmaktan çıkarıp bölgesel bir rekabet çerçevesine yerleştirmektedir. Öne Çıkan Riskler Hastane saldırısına ilişkin iddialar uluslararası tepkileri keskin biçimde artırdı. Arabuluculuk çabalarını üstlenen Körfez ülkeleri, bölgeyi derinden sarsan ABD-İsrail-İran savaşının gölgesinde kalmaktadır; bu durum diplomatik kanalları fiilen daraltmaktadır. Pakistan sınırının kapalı olması ve İran üzerinden uzanan ticaret güzergâhının bölgedeki başka çatışma nedeniyle giderek belirsizleşmesiyle Afganistan, her iki uzun kara sınırında eş zamanlı kriz yaşayan bir ülke konumuna düşmüştür. BM verilerine göre Afganistan nüfusunun neredeyse yarısına denk gelen yaklaşık 22 milyon kişi insani yardıma muhtaçtır; bu kişilerin 11,6 milyondan fazlası çocuktur. 2026 yılı için planlanan 1,71 milyar dolarlık insani yardım çağrısı ise şu ana kadar yalnızca yüzde on oranında karşılanmıştır. Çatışmaların yarattığı bu felç edici tabloya bir de Taliban'ın BM kadın personelinin görevine altı aydır getirdiği yasağın eklenmesi, yardım operasyonlarını sistematik olarak işlevsizleştirmektedir. Sonuç Afganistan-Pakistan savaşı, ne ani bir şiddet patlamasının ne de tek bir kararın ürünüdür. Sömürge mirası bir sınır çizgisinden kaynaklanan toprak uyuşmazlığı, vekâlet örgütleri üzerinden yürütülen asimetrik güvenlik rekabeti, zorla geri gönderme politikasından beslenen insani kriz ve bölgesel güç denklemi içindeki stratejik hesaplar; bu unsurların tümü, birbirini besleyen bir kırılganlık sarmalı oluşturmuştur. Kabil'deki hastane saldırısı iddiasıyla birlikte çatışma, artık yalnızca iki devlet arasındaki bir güvenlik krizinin değil; uluslararası insancıl hukukun sınandığı ve bölgesel istikrarsızlığın derinleştiği yeni bir evrenin içindedir. En kritik güncelleme: 16 Mart'ta Kabil'de bir hastaneye yönelik iddia edilen saldırı ve 400 kayıp haberi. Pakistan inkâr etse de bu gelişme çatışmayı yeni bir boyuta taşıdı. Dilediğin bölümü revize edebiliriz.

Özet 28 Şubat 2026'da başlatılan "Epic Fury" Operasyonu, ABD-İran geriliminin onlarca yıllık seyrini kökten değiştirmiş; bölgesel hesaplaşmayı topyekûn bir silahlı çatışmaya dönüştürmüştür. Bu makale; çatışmanın tetikleyici unsurlarını, askeri ve insani bilançosunu, Hürmüz Boğazı merkezli küresel ekonomik yansımalarını ve öngörülen stratejik sonuçlarını sistematik biçimde ele almaktadır. Analizin odak noktasını, çatışmanın 18. gününde — 17 Mart 2026 itibarıyla — sahadaki mevcut durum oluşturmaktadır. Bu çerçevede dini lider Ali Hamaney'in suikastle öldürülmesinin ardından oğlu Mojtaba'nın iktidara geçişi, İran güvenlik şefi Ali Larijani'nin bugün itibariyle öldürüldüğünün duyurulması, Hürmüz Boğazı üzerindeki enerji savaşının tırmanması ve Trump'ın Çin dahil müttefiklerinden Körfez güvenliği için beklediği desteği alamaması incelenmektedir. Çalışma, rejim değişikliği stratejisinden nükleer önleme mantığına, Hürmüz ablukasının küresel ekonomi üzerindeki birikimli baskısından Türkiye'nin üçüncü haftaya girerken içine sürüklendiği stratejik tuzağa uzanan geniş bir perspektiften bu gelişmeleri değerlendirmektedir. Giriş: Geri Dönülemez Eşik Uluslararası ilişkiler literatüründe "patlama noktası" olarak tanımlanan kritik eşikler, siyasi aktörlerin diplomatik alternatifleri tükettiği ve askeri araçlara başvurmanın kaçınılmaz göründüğü anlara karşılık gelir. ABD ile İran arasındaki gerilim, 28 Şubat 2026 sabahı itibarıyla tam da böyle bir eşiği aşmış; onlarca yıllık vekâlet savaşları ve yaptırım rejimleri dönemi, açık bir silahlı çatışmayla yerini değiştirmiştir. Bugün, çatışmanın 18. gününde bölge artık yalnızca İran ve ABD arasındaki ikili bir hesaplaşmayı değil; en az on iki ülkeye yayılmış, Körfez'in tüm altı ülkesini ilk kez eş zamanlı olarak hedef alan, uluslararası enerji güvenliğini tarihin en büyük arz kriziyle sınayan ve büyük güçlerin tutumlarını köklü biçimde yeniden biçimlendiren çok katmanlı bir savaşı barındırmaktadır. "Epic Fury" kod adıyla yürütülen operasyon, yalnızca askeri bir eylem olarak değil; aynı zamanda Washington'un bölgesel dönüşüme ilişkin kapsamlı bir stratejik vizyon beyanı olarak da okunmalıdır. Nitekim ABD ve İsrail'in ortak açıklamalarında hedefin açıkça "rejim değişikliği" ve İran'ın nükleer ile balistik füze altyapısının kalıcı biçimde tasfiyesi olarak tanımlanmış olması, bu operasyonun salt bir caydırıcılık hamlesi olmadığını teyit etmektedir. Buradan iki temel soru öne çıkmaktadır: Neden şimdi? Ve bu çatışma, bölgesel güç dengelerini nasıl yeniden biçimlendirecektir? Çatışmanın Tetikleyici Unsurları: Neden Şimdi? Savaşın patlak vermesinden yalnızca bir gün önce, 27 Şubat 2026'da Umman Dışişleri Bakanı Badr Al-Busaidi, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoğu yapmamayı kabul ettiğini, IAEA'nın tam denetim yetkisini tanıyacağını ve mevcut stoku "mümkün olan en düşük seviyeye" indirmeye razı olduğunu kamuoyuyla paylaştı; müzakerelerin 2 Mart'ta yeniden başlayacağını duyurarak barışın "el altında" olduğunu ilan etti. Saldırıların başlaması üzerine Al-Busaidi, "aktif ve ciddi müzakerelerin" baltalandığını açıklayarak hayal kırıklığını gizlemedi. Buna karşın ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Witkoff, İran'ın müzakerelere "uranyum zenginleştirme konusundaki vazgeçilmez haklarını" öne sürerek başladığını ve sıfır zenginleştirme teklifini reddettiğini belirtmiştir. Eş zamanlı olarak Witkoff, İran'ın elindeki 460 kilogram yüzde altmış zenginleştirilmiş uranyumun teorik olarak on bir nükleer bomba üretmeye yetebileceğini eklemiştir. Bu çelişkili tablo; müzakerenin çöktüğü an ile saldırının başladığı anın neredeyse örtüşmesi, askeri operasyonun önceden planlanmış ve diplomatik sürecin teknik olarak yürütülmüş ancak stratejik olarak zaten kapatılmış bir kapı önünde sürdürülmüş olabileceğine işaret etmektedir. Saldırının zamanlamasını belirleyen bir diğer kritik unsur, İran'ın birden fazla cephede eş zamanlı olarak zayıflamasıdır. Haziran 2025'teki On İki Gün Savaşı'nda gerçekleştirilen ABD-İsrail ortak saldırıları İran'ın hava savunma kapasitesini ciddi ölçüde aşındırmış; ACLED analistlerinin tespitine göre bu süreçte yaklaşık 200 hava savunma sistemi imha edilmişti. Bu zemin, ABD ve İsrail'in 28 Şubat saldırısının ilk 24 saatinde Batı İran'dan Tahran merkezine kadar uzanan hava sahasında etkin üstünlük kurabilmesini mümkün kılmıştır. Öte yandan Ocak 2026'da İran'da patlak veren ve binlerce kişinin güvenlik güçlerinin müdahalesiyle hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan tarihsel boyuttaki iç protestolar rejimin meşruiyetini derinden sarsmış; Hizbullah ve Husi güçlerinin önceki çatışmalarla zaten yıpranmış olması Tahran'ın bölgesel hareket alanını fiilen daraltmıştı. Bu faktörlerin tamamı bir araya geldiğinde ABD-İsrail koalisyonu açısından kritik bir "fırsat penceresi" belirginleşmekteydi ve saldırıların bu konjonktürde başlatılmış olması tesadüf değil, hesaplı bir tercihin ürünüdür. Trump yönetiminin stratejik hesabı salt askeri zafer elde etmenin çok ötesine geçmektedir. Yönetim, bu boyuttaki bir askeri baskının İran içindeki muhalefet hareketlerine kritik bir ivme kazandıracağını ve rejim değişiminin önünü içeriden açacağını öngörmektedir. Bu yaklaşım, geçmişteki Irak ve Libya müdahalelerinin salt askeri zafer mantığından köklü biçimde ayrışmakta; dışarıdan tetikleme, içeriden dönüşüm modeline yaslanmaktadır. Trump, saldırının başladığı ilk günden itibaren İran nükleer kapasitesinin tasfiye edilmemesi halinde yaşanacak ekonomik yıkımın savaşın maliyetinden çok daha ağır olacağını defalarca vurgulayarak bu stratejinin hem önleyici hem dönüştürücü bir mantıkla tasarlandığını teyit etmektedir. İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Farsça yayınladığı ve bu çatışmayı "İran halkı için ömürde bir kez gelen fırsat" olarak nitelendirdiği doğrudan mesaj ise strateji ile retoriğin bu çatışmada nasıl iç içe örüldüğünü açıkça ortaya koymaktadır. Sahadaki Son Durum Çatışmanın 18. günü, İsrail Savunma Bakanı Katz, İran güvenlik şefi Ali Larijani'nin önceki gece gerçekleştirilen bir saldırıda öldürüldüğünü açıkladı. İsrail ordusu aynı operasyonda İran Devrim Muhafızları'na bağlı Besic kuvvetleri komutanı Gholamreza Soleimani'nin de etkisiz hale getirildiğini duyurdu. Bu isimler, daha önce hayatını kaybeden Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanı Abdolrahim Musavi, Savunma Bakanı Aziz Nasirzadeh ve Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur ile birlikte İran'ın güvenlik ve komuta zincirinin doruk noktalarını oluşturmaktaydı. Söz konusu kayıpların tamamı değerlendirildiğinde, İran ordusunun yüksek kademeli liderlik yapısının ağır bir aşınmayla karşı karşıya olduğu görülmektedir. İsrailli bir üst düzey kaynak, yeni dini lider Mojtaba Hamaney'in "işlev görmekte güçlük çekecek durumda yaralı" olduğunu öne sürerken İran Dışişleri Bakanı Araghchi bu iddiaları kesinlikle reddederek yeni liderin görevini anayasaya uygun biçimde sürdürdüğünü kamuoyuna duyurdu. Bu bilgi savaşı, fiziksel cephenin yanı sıra psikolojik ve diplomatik cephelerin de ne denli yoğun biçimde işletildiğini gözler önüne sermektedir. On sekizinci gün itibarıyla çatışmanın bıraktığı askeri ve insani iz son derece ağırdır. ABD ordusu şimdiye dek 6.000'den fazla askeri hedefi vurduğunu açıklarken bağımsız çatışma izleme kuruluşu ACLED, İran'ın 31 ilinin 29'unu kapsayan, her biri birden fazla saldırıyı içeren yaklaşık 2.000 ayrı olay kaydetmiştir; Tahran, bu bombardımanın en yoğun biçimde hissedildiği merkez konumundadır. ABD ve İsrail'in odaklandığı öncelikli hedefler balistik füze altyapısı, nükleer tesisler ve hava savunma sistemleri olmuş; buna ek olarak Tahran'daki petrol depoları, Hark Adası'ndaki deniz ve enerji tesisleri ile hükümet binaları da saldırılardan nasibini almıştır. İsrail, Hamaney'in kişisel uçağını da 16 Mart'ta Mehrabad Havalimanı'nda düzenlenen bir operasyonla imha ettiğini duyurdu. Deniz kuvvetleri cephesinde ise ABD'nin 17 İran savaş gemisini batırdığı bildirilmekte; bu rakam, İran'ın boğaz ve Körfez'deki deniz kapasitesinin önemli bir bölümüne karşılık gelmektedir. İnsani boyuta bakıldığında tablo daha da ağırlaşmaktadır. İnsan hakları kuruluşu HRANA'nın derlemesine göre İran'da 1.330 sivil ve 1.122 askeri personel olmak üzere statüsü henüz belirlenemeyen 613 kişiyle birlikte toplam kayıp sayısı 3.000'in üzerine çıkmıştır; bu rakama 206'sı çocuk olan en az 206 küçük dahildir. Çatışmanın tek bir olayda açıkladığı en büyük sivil kayıp, Minab'daki bir kız ilkokulunun vurulmasıyla yaşandı: 170'i aşkın kişi, büyük çoğunluğu öğrenci kız çocukları, hayatını kaybetti. Lübnan'da ise İsrail operasyonları sonucunda en az 886 kişi ölmüş, 800.000'i aşkın kişi yerinden edilmiştir. ABD cephesine bakıldığında 13 Amerikan askerinin hayatını kaybettiği görülmektedir; bunlardan altısı 13 Mart'ta Batı Irak üzerinde düşen bir KC-135 yakıt ikmali uçağındaki ekip üyelerinden oluşmaktadır. Yaklaşık 200 ABD personeli yaralanmış, ancak bunların 180'inden fazlası göreve dönmüş durumdadır. İran Devrim Muhafızları sözcüsü Tuğgeneral Naini, şimdiye kadar kullanılan füzelerin "on yıl öncesine ait stoklar" olduğunu ve İran'ın On İki Gün Savaşı'ndan bu yana ürettiği daha gelişmiş sistemleri henüz devreye sokmadığını kamuoyuna duyurdu. Bu açıklama, doğrulanıp doğrulanamayacağından bağımsız olarak, çatışmanın seyrini doğrudan etkileyebilecek stratejik bir mesaj niteliği taşımaktadır: Hem iç kamuoyuna yönelik moral tutma işlevi görürken hem de uluslararası taraflara müzakere baskısı oluşturmayı hedeflemektedir. Hürmüz Boğazı: Tarihin En Büyük Petrol Arz Krizi Hürmüz Boğazı meselesi, bu çatışmanın en kritik küresel boyutunu oluşturmaktadır ve tüm diğer dinamiklerin önüne geçen belirleyici değişken olma özelliğini korumaktadır. İran Dışişleri Bakanı Araghchi, 16 Mart'ta konuyu son derece hesaplı bir diplomatik dile döküp "boğaz açıktır; yalnızca düşmanlarımıza ve bu alçakça saldırıyı bize karşı gerçekleştirenler ile onların müttefiklerine kapalıdır" diyerek İran'ın tutumunu netleştirdi. Bu çerçeveleme stratejik açıdan önemlidir: Boğazı uluslararası hukukun öngördüğü biçimde tek taraflı ve genel olarak kapatmak yerine siyasi bir filtreye dönüştürmek, hem egemenlik iddiasını güçlendirmekte hem de Çin ve Hindistan gibi tarafsız aktörlerin geçiş talepleri için diplomatik bir müzakere zemini açmaktadır. Ancak fili sonuçlar bu nüansı pratikte önemsiz kılmaktadır. Dünya petrol tüketiminin beşte birine ve deniz yoluyla taşınan ham petrolün dörtte birinden fazlasına kanalık eden bu dar geçitte günde yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ile 5 milyon varil petrol ürünü küresel pazardan kopuk durumdadır. Bu gidişata karşılık Uluslararası Enerji Ajansı, tarihin en büyük petrol rezerv salım kararını açıklayarak 400 milyon varillik acil stoku piyasaya sürdü; ancak ajansın kendi hesaplamalarına göre bu miktar mevcut günlük arz açığıyla ancak 26 gün idare edebilecek bir tampon oluşturmaktadır. Ajans, bu çatışmayı eşi görülmemiş bir nitelemeyle "küresel petrol piyasasının tarihindeki en büyük arz kesintisi" olarak tanımladı. Brent ham petrolü 106 doların üzerine fırlayarak Temmuz 2022'den bu yana görülmemiş bir seviyeye ulaşırken ABD benzin fiyatları 28 Şubat'tan bu yana yüzde yirmi dört artışla 3,70 dolar ortalamasına çıktı. ExxonMobil, Chevron ve ConocoPhillips'in CEO'larının Trump yönetimini bizzat tehlike konusunda uyarması ise sorunun ne denli kritik bir boyuta taşındığını açıkça ortaya koymaktadır. Diplomatik Tıkanıklık ve Büyük Güç Dinamikleri Trump, 15 Mart'ta "İran anlaşma istiyor" açıklamasını yaparken İran Dışişleri Bakanı Araghchi, CBS News'e verdiği röportajda bu iddiayı doğrudan ve sert bir dille çürüttü: "Hayır, biz hiçbir zaman ateşkes talep etmedik, müzakere dahi talep etmedik. Gerektiği sürece kendimizi savunmaya hazırız." Trump ise müttefiklerine yönelik iletişim kanallarının açık tutulduğunu kabul ederken Tahran'ın "gerçek anlamda müzakere için hazır olduğuna dair ciddi bir işaret" görmediğini ekledi. İki açıklama arasındaki bu derin uçurum, salt siyasi retoriğin ötesinde analitik bir anlam taşımaktadır: Çatışmanın hangi tarafın ne istediğine dair temel iletişim altyapısı çökmüş, taraflar artık birbirinin niyetini güvenilir biçimde okuyamaz hale gelmiştir. Uluslararası ilişkiler teorisinde "yanlış algı sarmalı" olarak tanımlanan bu durum, savaşın yönetilebilirliği açısından en tehlikeli parametrelerden birini oluşturmaktadır. Bu çatışmada en dikkat çekici stratejik dinamiklerden biri, ABD-İsrail koalisyonu içindeki derin gerilimin giderek daha görünür hale gelmesidir. İsrail ordusu CNN'e mevcut hedef listesini tamamlamak için en az üç hafta daha saldırı yapılması gerektiğini açıklarken Trump yönetiminin çatışmanın "haftalar içinde ya da daha erken" biteceğini ilan etmesi arasındaki çelişki, iki başkentin stratejik öncelikleri konusunda gerçek anlamda örtüşmediğine işaret etmektedir. Trump bu konuyu doğrudan ele alarak ABD ile İsrail'in "büyük ölçüde örtüşen ancak tamamen aynı olmayan hedeflere" sahip olduğunu kabul etti. Önceki haftalarda İsrail'in İran petrol tesislerine kapsamlı saldırılar düzenleyerek Washington'u şaşırtması ve ABD'nin sonradan petrol altyapısına yönelik saldırıların durdurulması talimatını Tel Aviv'e iletmek durumunda kalması bu çelişkinin somut yansıması olarak tarihe geçmiştir. Çin Faktörü ve Hürmüz Denklemindeki Büyük Güç Hesabı Savaşın en kritik diplomatik değişkeni bugün itibarıyla Çin'in tutumudur. Trump, 31 Mart - 2 Nisan tarihlerine planlanan Pekin ziyaretini Hürmüz'ün açılmasında Çin'den somut adım gelmezse ertelemeyi değerlendirdiğini duyururken ABD Hazine Bakanı Bessent, Paris'te yürütülen görüşmeleri olumlu nitelendirerek bu süreçteki olası bir zirvesiz kalmayı stratejik bir kopuş işareti olarak okumamalarını talep etti. Bessent ayrıca 16 Mart'ta Hürmüz'de Çin gemilerinin "alandan çekilmiş göründüğünü" belirterek Pekin'in hesaplı bir uzak duruş benimsediğini ima etti. Bu tutum, Çin'in hem İran ticaretinin kritik ortağı hem de Trump'ın acil destek talep ettiği ülkeler arasında yer almasından kaynaklanan ikili konumun mantıklı bir sonucudur: Pekin, taraf seçmeksizin her iki taraf üzerindeki etki kapasitesini canlı tutmakta, bu dengeyi koruduğu sürece sahip olduğu kozları korumaktadır. AB Dışişleri Bakanları'nın ise Hürmüz'de deniz kuvvetleri operasyonlarını genişletmeyi reddettiği bildirilmekte; İngiltere Başbakanı Starmer'in boğazı açık tutma girişiminin "kolay olmayacağı" uyarısını yaparken bunun bir NATO misyonuna dönüşmeyeceğini vurgulaması, Batı'nın bu noktada Trump'ın beklentilerini karşılamakta isteksiz davrandığını teyit etmektedir. Bölgesel Yansımalar ve Türkiye'nin Konumu Çatışma, İran-ABD ikili denkleminin çok ötesine geçmiştir. ACLED analistlerinin altını çizdiği gibi bu savaş, Haziran 2025 saldırılarından farklı olarak en az on iki ülkeye yayılmış ve Körfez İşbirliği Konseyi'nin tüm altı üyesini — Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve BAE'yi — tarihte ilk kez eş zamanlı olarak hedef almıştır. İran, üslerini barındıran veya ABD'ye kolaylık sağlayan her ülkeye yönelik saldırı hakkını saklı tuttuğunu açıkça duyurmuş; Romanya'ya, Amerikan üslerine izin vermesi halinde bunun "askeri saldırıya ortak olmak" sayılacağını diplomatik kanallar aracılığıyla iletmiştir. Bu çerçeve, savaşın coğrafi yayılma mantığının İran'ın stratejik doktriniyle ne denli örtüştüğünü gözler önüne sermektedir: Asimetrik güç konumunu, hedef alanının genişletilmesiyle dengeleme. İsrail ise İran'a ek olarak Lübnan'daki Hizbullah altyapısını kara harekâtıyla birlikte çökertmeyi hedeflemekte; Lübnanlı kaynaklara göre ülkede en az 886 kişi hayatını kaybetmiş ve 800.000'i aşkın kişi yerinden edilmiş durumdadır. Türkiye, bu konjonktürde birbirine zıt iki baskı arasında giderek daha dar bir alanda manevraya zorlanmaktadır. Malatya'daki Kürecik NATO radar üssünü korumak amacıyla Patriot hava savunma sisteminin bölgeye konuşlandırılması ve İran balistik füzelerinin iki kez Türkiye sınırlarına yakın noktalarda düşmesi — birinin Gaziantep çevresine indiği NATO kaynaklarınca teyit edilmesi — güvenlik baskısının artık salt teorik olmadığını kanıtlamaktadır. Kuzey Kıbrıs'a konuşlandırılan altı F-16, bu doğrudan tehdidin kurumsal bir yönetim refleksidir. İran ise Romanya örneğinde görüldüğü üzere ABD'ye lojistik destek sağlayan ülkelere yönelik açık uyarılarını sürdürmektedir; NATO üssüne ev sahipliği yapan Türkiye de elbette ki bu tehdit çerçevesinin dışında değildir. Ekonomik cephede tablo daha da ağırdır. Brent petrolünün 106 dolar bandında seyretmesi ve boğazın fiilen işlevsiz kalmasının yarattığı arz kesintisinin enerji ithalatına yüksek oranda bağımlı Türkiye ekonomisine birikimli baskısı; cari açığı derinleştirme, enflasyon üzerindeki yükü artırma ve döviz dengesini zorlama potansiyeli taşımaktadır. Öte yandan Türkiye'nin NATO üyeliği, Tahran ve Batılı başkentlerle sürdürdüğü açık kanallar ve bölgesel dinamiklerle kurduğu çok boyutlu ilişkiler, Ankara'yı potansiyel bir arabulucu konumuna taşımaktadır. Ancak bu diplomatik fırsatın işlevsel bir role dönüşüp dönüşemeyeceği, büyük ölçüde Türkiye'nin üssünü barındırdığı ittifak yükümlülükleriyle Tahran ve Moskova ile koruduğu diyalog kanalları arasında ne ölçüde tutarlı bir denge kurabileceğine bağlıdır. Sonuç: Tarihsel Kırılma Noktası "Epic Fury" Operasyonu, Orta Doğu'nun güvenlik mimarisini kalıcı olarak yeniden biçimlendirme potansiyeli taşıyan tarihsel bir kırılma noktasını simgelemektedir. Hamaney'in suikastle öldürülmesi ve ardından aynı güç yapısı içinde Mojtaba'nın hızla iktidarı devralarak yüz binlerin sokaklara döküldüğü bir halk gösterisiyle karşılanması; operasyonun rejim değişikliği stratejisinin en azından kısa vadede beklenen sonucu vermediğini düşündürmektedir. Dışarıdan uygulanan askeri baskının iç muhalefeti beslemek yerine milliyetçi refleksleri pekiştirebildiğine dair uzun süredir tartışılan teorik argüman, bu süreçte somut bir tarihsel vakaya dönüşmektedir. Bununla birlikte çatışmanın seyrini belirleyecek birkaç kritik bilinmezin henüz yanıt bulmadığını teslim etmek gerekmektedir. IRGC'nin "on yıl öncesinin stoklarını kullandığını ve asıl kapasitesini henüz devreye sokmadığını" ilan etmesi ile İsrail'in önünde "binlerce hedefi kapsayan" en az üç haftalık bir operasyonel plan bulunması; çatışmanın yakın vadede değil, haftalarca hatta aylarca sürebileceğine açıkça işaret etmektedir. Küresel enerji sisteminin IEA'nın kendi hesabıyla "yalnızca 26 günlük tampon" sağlayabileceği bir rezerv salımıyla karşılık vermeye çalıştığı bir tabloda Hürmüz'ün kapalı kalma süresi, artık salt jeopolitik bir değişken olmaktan çıkıp doğrudan küresel ekonomik istikrarın kaderini belirleyen bir eşiğe dönüşmüş durumdadır. Akademik çevrelerin ve politika yapıcıların bugün yalnızca bir veriyi değil, bir dönüm noktasını analiz ettiği görülmektedir. 17 Mart 2026, Soğuk Savaş sonrası Orta Doğu düzeninin fiilen sona erdiği tarih olarak tarih kitaplarına geçme ihtimali taşımaktadır; zira bu savaş yalnızca İran'ın nükleer kapasitesini değil, bölgenin stratejik mimarisini, küresel enerji sisteminin kırılganlık haritasını ve büyük güçlerin Orta Doğu'ya müdahil olma ya da uzak durma tercihlerini de kökten yeniden tanımlamaktadır.

Trump'ın Savaş Gemisi Çağrısına Hiçbir Ülkeden Yanıt Gelmedi Trump'ın Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltere'ye Hürmüz'e savaş gemisi gönderme çağrısına Pazar günü itibarıyla hiçbir somut taahhüt gelmedi. İngiltere Başbakanı Starmer Trump ve Kanada Başbakanı Carney ile görüştü, "geçişin yeniden açılması önemli" dedi ama gemi sözü vermedi. Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul "Bu çatışmada yakında aktif taraf olacak mıyız? Hayır" dedi; Operation Aspides'in Kızıldeniz'deki başarısızlığına dikkat çekerek Hürmüz'e genişlemeye şüpheyle baktığını söyledi. Güney Kore "dikkatlice değerlendireceğiz" dedi. Japonya'da LDP'nin politika şefi "eşik son derece yüksek" dedi. Fransa Macron, "koşullar elverdiğinde" uluslararası escort misyonu çalışması yürüttüklerini söylemiş ancak savaş sürerken hayır demişti. İran Dışişleri Bakanı Araghchi CBS'e "Amerikalılarla konuşmak için hiçbir neden görmüyoruz — müzakere ederken saldırdılar" dedi. Hürmüz'ün "ABD ve müttefikleri dışında herkese açık" olduğunu söyledi. Zenginleştirilmiş uranyum için "enkaz altında, kurtarma planımız yok" dedi. Trump: "İran anlaşma istiyor ama şartlar henüz yeterince iyi değil" Trump NBC'ye "İran anlaşmaya hazır ama ben değilim çünkü şartlar yeterli değil" dedi. Kharg'ı "birkaç kez daha vurabiliriz, sırf eğlence olsun diye" dedi. CENTCOM büyükelçisi Waltz "Trump hiçbir seçeneği masadan kaldırmaz" dedi. İran'ın sunduğu barış planını reddettiği Reuters'a üç kaynak tarafından doğrulandı. Savaşın Maliyeti 12 Milyar Dolara Ulaştı Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Hassett CBS'e savaşın toplam maliyetinin 12 milyar dolara ulaştığını söyledi. Pentagon'un Kongre'ye sunduğu ilk hafta maliyeti 11,3 milyar dolardı; Hassett zaman dilimini belirtmedi. Günlük maliyet artık 1 milyar doların üzerinde seyrediyor. İsrail "Batı İran'da Geniş Çaplı Saldırı Başlattı" — 200+ Hedef IDF Pazar günü batı ve orta İran'da "geniş çaplı dalga" başlattığını ve geçen 24 saatte 200'ü aşkın hedef vurduğunu açıkladı. Bunlar arasında komuta merkezleri ve silah depolama/üretim tesisleri var. Lübnan: 850 Ölü, 800.000'i Aşkın Yerinden Edilmiş — 14 Sağlık Çalışanı Öldü Lübnan Sağlık Bakanlığı 850 ölü açıkladı — bunların 107'si çocuk, 66'sı kadın, 32'si sağlık çalışanı. WHO Direktörü Tedros güney Lübnan'da son 24 saatte 14 sağlık çalışanının öldürüldüğünü doğruladı. 800.000 kişi — Lübnan nüfusunun yaklaşık yedide biri — 10 günde yerinden edildi. BM barış gücü UNIFIL Pazar günü "muhtemelen devlet dışı silahlı gruplar" tarafından üç kez ateş altına alındı. Zelenski: "Körfez'e Drone Yardımı Karşılığında Para ve Teknoloji İstiyoruz" Zelenski Körfez'e üç takım (her biri onlarca kişi) gönderildiğini doğruladı. Bu yardımın karşılığında "para ve teknoloji" talep edildiğini açıkladı. Ukrayna'nın ABD'nin Iran savaşı nedeniyle desteğini kaybetmek istemediğini de söyledi: "Amerikalıları kaybetmek istemiyoruz." Ukrayna drone yardımının ticari boyutu ilk kez somutlaştı — bu diplomatik ilişki değil savunma ihracatı. Zelenski: Rusya İran'a Shahed Drone Gönderiyor Zelenski CNN'e "İran'ın ABD üslerini vurmak için Rus yapımı Shahed kullandığı yüzde yüz gerçek" dedi. Iran İnterneti Tamamen Kesildi, Hürmüz "Sadece Kontrol Ediliyor" NetBlocks İran internet bağlantısının TSİ 15.00'te hızla çöktüğünü bildirdi; Fars Haber Ajansı gibi yarı resmi kaynaklar X'te güncellemeyi durdurdu. İran IRGC deniz kuvvetleri komutanı Tangsiri "Hürmüz'ü kapatmadık, sadece kontrol ediyoruz" dedi. AP: Brent 106,39, WTI 101,02 dolara yükseldi — savaş başından bu yana yüzde 40'ın üzerinde artış. "Kontrol ediyoruz, kapatmadık" ifadesi Araghchi'nin "ABD ve müttefiklerine kapalı" açıklamasıyla birleşince İran'ın Hürmüz'ü seçici abluka aracı olarak kullandığını teyit ediyor. Araghchi "ABD Bölgeden Çıksın", Körfez'e Yeni Saldırılar, Bahreyn Alüminyum Kesintisi Araghchi "Bölgenin güvenli olması için ABD orada olmamalı" dedi ve Kharg saldırısının BAE'deki üslerden gerçekleştirildiğini iddia etti — BAE reddetti. İran ordusu İsrail'de "Lahav 433" özel polis birimini ve "Gilat Savunma" uydu haberleşme merkezini hedef aldı. Bahreyn'in dünyada Çin dışındaki en büyük alüminyum eritme tesisi Alba, kapasitesinin yaklaşık beşte birini "kontrollü ve güvenli" biçimde kapatmaya başladığını açıkladı — Hürmüz ablukası nedeniyle ihracat yapamıyor. Papa Leo XIV "bu savaşı başlatanları" doğrudan muhatap alarak ateşkes çağrısı yaptı; Minab okulu saldırısına atıfta bulundu. Ticari Uçuşlar Yok, Kara Yolu ile Suudi Arabistan'a Çıkış Kuveyt'teki ABD Büyükelçiliği'nin resmi güvenlik uyarısı: Kuveyt'ten ticari uçuşlar füze ve drone tehdidi nedeniyle işlemiyor. Büyükelçilik Amerikan vatandaşları için charter otobüs organizasyonu yapmayacak; kara yoluyla Suudi Arabistan'a geçiş öneriliyor. Büyükelçilik tüm rutin konsolosluk hizmetlerini askıya aldı. Kuveyt'teki altyapı kritik eşikte denebilir. Hamaney 10 Milyon Dolar Ödülle Karşı Karşıya ABD Dışişleri Bakanlığı Mojtaba Hamaney başta olmak üzere 10 İranlı üst düzey yetkili hakkında bilgi veren kişilere 10 milyon dolara kadar ödül teklif etti; listede İçişleri Bakanı Momeni ve İstihbarat Bakanı Khatib de var. Ukrayna Savunma Firmaları Ukrayna'nın savunma firmalarının telefonu "çınlıyor": Suudi Arabistan, Katar ve BAE'ye intercept drone takımları gönderildi; toplam 11 ülke Ukrayna'nın deneyim veya sistemine talip. Azerbaycan Ordusunu Seferber Etti İran'ın Hürmüz'ü yuan karşılığı açık tutmayı değerlendirdiği iddiaları analistler tarafından "temkinli olun" uyarısıyla karşılandı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev İran drone saldırılarıyla ülkesinde bir havaalanının vurulmasının ardından orduyu seferber etti ve Tahran büyükelçisini geri çekti. Çin AI Donanım Entegrasyonunda Öne Geçiyor IDC Başkan Yardımcısı Jeronimo Barcelona Mobil Dünya Kongresi'nde Çin'in AI'ı yazılımdan çıkarıp donanıma taşımada öne geçtiğini söyledi: "Robot telefonlar" yeni bir yenilik modeli. ABD kısıtlamalarının Çin'i durdurmadığını, tersine bağımsız inovasyonu teşvik ettiğini belirtti. "Ucuz iş gücü dönemi bitti — Çin artık kalite ve beceri ihraç ediyor" dedi. Netenyahu, Saar, Bahreyn, İtalya ve diğerleri: Yeni Güne Başlarken Bilmek İsteyecekleriniz Netanyahu "ölü mü?" söylentilerini "kahve için çılgınım" videosuyla çürüttü; 10 parmağını gösterdi. İsrail Dışişleri Bakanı Saar hem Lübnan görüşmesi hem interceptor azlığı haberlerini "her iki soruya da cevap hayır" diyerek reddetti. Bahreyn silahlı kuvvetleri İtalya'ya ait drone'un Ali Al Salem üssünde tahrip edildiğini doğruladı; İtalya Savunma Genelkurmay Başkanı bunu doğruladı, İtalyan personeli yaralanmadı. İsrail Gazze Rafah sınır kapısını Çarşamba günü "sınırlı" kişi geçişi için yeniden açacağını duyurdu. Ürdün ikinci haftada 85 füze ve dronun 79'unu engelledi; 14 kişi yaralandı. UEFA Arjantin-İspanya Finalissima'yı Katar'daki güvenlik kaygıları nedeniyle iptal etti. Sri Lanka QR kodlu yakıt rasyonu sistemine geçti.

Fujairah Enerji Tesisi Vuruldu, Bağdat ABD Büyükelçiliği İkinci Kez Hedef Alındı İran Cuma günü BAE'nin Fujairah limanındaki büyük petrol depolama ve ihracat tesisini vurdu; AFP muhabirleri siyah duman sütunları gördü. Bu saldırıdan önce İran ordusu BAE'li sivilleri liman bölgelerinden uzak durmaları konusunda uyarmıştı. Bağdat'taki ABD Büyükelçiliği drone saldırısıyla ikinci kez hedef alındı; Irak Kürdistanı'ndaki BAE Başkonsolosluğu da bir haftada ikinci kez vuruldu. İsrail İran'ın kuzeyindeki Tebriz'deki sanayi bölgesi için tahliye uyarısı verdi. Reza Pehlevi sosyal medyadan "İslam Cumhuriyeti çöktüğünde geçiş sürecine liderlik etmeye hazırım" açıklaması yaptı. İsrail'e göre Lübnan'da öldürülen kişi sayısı 826'ya ulaştı. Trump Truth Social'dan "Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltere'nin umarım savaş gemisi göndereceğini" yazarak yardım talep etti; ardından "ABD kazandı ama Hürmüz'den petrol alan ülkeler o geçidi kendileri korumalı, biz de yardım edeceğiz" dedi — önceki "yardıma ihtiyacım yok" tutumundan keskin geri dönüş. İsfahan Fabrika Saldırısı: 15 Ölü, 56 Müze ve Tarihi Alan Hasar Gördü İsfahan'da ısıtma-soğutma ekipmanı üreten fabrikanın vurulmasında en az 15 işçi hayatını kaybetti; Fars ajansı saldırıyı ABD-İsrail operasyonuna bağladı. İran Sağlık Bakanlığı'na göre 15. günde toplam ölü sayısı 1.444'e, yaralı sayısı 18.500'ü aştı. İran Kültür Bakanlığı savaş sürecinde 56 müze ve tarihi alanın hasar gördüğünü açıkladı — bunlar arasında UNESCO Dünya Mirası listesindeki İsfahan Naqsh-e Jahan Meydanı ve Tahran'daki Gülistan Sarayı var. UNESCO "derin endişe" mesajı yayımladı; İran'ın 29 Dünya Mirası Alanı'ndan dördü etkilendi. İran 6 füze dalgasıyla İsrail'i vurdu, bazıları küme bombalı başlık içeriyordu; Eilat'ta bir 12 yaşındaki çocuk dahil 3 kişi yaralandı. İsrail Füze Engelleyicilerinin Tükendiğini ABD'ye Bildirdi Semafor'un anonim ABD yetkililerine dayanarak aktardığına göre İsrail bu hafta Washington'ı uzun menzilli füze engelleyici stoklarının kritik biçimde azaldığı konusunda uyardı. İsrail'in geçen yaz İran'la yaşanan çatışmadan sonra zaten düşük stokla savaşa girdiği belirtiliyor. ABD'nin benzer bir sıkıntıyla karşılaşmadığı, ancak İsrail'in durumunun aylardır bilindiği aktarılıyor. Fidan: "Müzakere Ortamı Yok Ama İran Arka Kanal'a Açık" Türkiye Dışişleri Bakanı Fidan AP'ye verdiği röportajda "ciddi bir müzakere inisiyatifi yok" dedi; ancak İran'ın "mantıklı her arka kanal diplomasisine açık" olduğunu düşündüğünü ekledi. İranlıların "ihanete uğramış" hissettiklerini, ikinci kez nükleer müzakereler sürerken saldırıya uğradıklarını söyledi. Fidan Türkiye'ye düşen üç füzeyi doğruladı — mevcut verilerin İran'dan geldiğini gösterdiğini ama Tahran'ın inkâr ettiğini belirtti — ve askeri yanıt seçeneğini "bu aşamada" dışladı. "Kışkırtıldığımızı biliyorum ama önceliğimiz bu savaşın dışında kalmak" dedi. Mojtaba Hamaney'in yaralanma boyutunu bilmediğini ama "hayatta ve işlevsel olduğunu bildiğimizi" söyledi. IRGC'nin liderlik boşluğunu doldurduğunu değerlendirdi. F1 İptali, Almanya-Norveç Eskort Reddi, Türk Gemisine Geçiş İzni Formula 1 Bahreyn (12 Nisan) ve Suudi Arabistan (19 Nisan) yarışlarını güvenlik gerekçesiyle iptal etti; takvimde 22 yarış ve Japonya-Miami arasında beş haftalık boşluk oluştu. Almanya ve Norveç Hürmüz'de deniz eskort misyonuna katılmayacaklarını açıkladı. Türk bayrağını taşıyan bir geminin Hürmüz'den geçişine izin verildi — Türk tarafı bunu resmi açıklamayla duyurdu. Toksik duman İran yangınlarından Orta ve Güney Asya'ya doğru yayılıyor. IRGC Açıklaması — "Bölgedeki ABD Sanayi Tesislerini Boşaltın" IRGC "son 48 saatte düşmanın İran'daki sivil fabrikaları hedef aldığını" belirterek bölgedeki tüm ABD sanayi tesislerinin boşaltılması çağrısını yaptı. Ayrıca Tahran hava sahasında düşman dronlarına karşı üç drone'un düşürüldüğünü açıkladı. "Amerikan düşmanlık varlığının" bölgeden uzaklaştırılması çağrısı İran'ın Körfez ülkelerine yönelik açıklamalarıyla birleşiyor.

Hürmüz Krizi: "Reagan Anı" ve IRGC Hız Tekneleri Sorunu FDD İran Program Direktörü yazısında Hürmüz krizini 1987-88 "Tanker Savaşı" emsaliyle çerçeveliyor. Çarşamba itibarıyla boğazda vurulan gemi sayısı en az 14'e ulaştı — Taylandlı Mayuree Naree, Japon ONE Majesty ve Marshalladalı Star Gwyneth son üç hedef. Ben Taleblu'ya göre asıl tehdit CENTCOM'un imha ettiği 16-28 mayın gemisi değil: İran'ın yüzlerce IRGC hız teknesi ve hızlı saldırı gemisi, imha edilenden daha hızlı mayın döşeyebilir. "Firkateyn batırmak fotoğraf malzemesi. Sigara tekneleri sürüsünü etkisiz kılmak ise bir kampanya gerektirir." Reagan'ın 1987'de yeniden bayraklama ve deniz eskort operasyonuyla (Earnest Will) İran'ı geri adım attırdığını hatırlatan yazar, Trump'ın sadece mayın gemilerini değil IRGC deniz kuvvetlerini bütünüyle, kıyı bazlı füze bataryalarını ve liman altyapısını hedef alması gerektiğini savunuyor. Rusya İran'a Drone Taktikleri Öğretiyor, Ukrayna Körfez'i Savunuyor CNN'in haberine göre Rusya, İran'ın drone saldırılarını kendi Ukrayna'daki Shahed kullanım deneyiminden türettiği taktiklerle güçlendiriyor. Rus Büyükelçisi Kelin bu haftaki açıklamada Moskova'nın "tarafsız olmadığını" kabul etti. Rusya ayrıca ABD askerlerine, savaş gemilerine ve uçaklara yönelik hedefleme istihbaratı sağlıyor — bu bilgi bu oturumda AP'nin üç kaynaklı haberiyle zaten işlenmişti, ancak Kelin'in "tarafsız değiliz" itirafı yeni ve birincil kaynak niteliğinde. Ukrayna cephesinde: Şubat 28'den bu yana İran 2.000'den fazla tek yönlü saldırı drone'u fırlattı. Ukrayna'nın Shahed karşı önlemleri — pikap üstü makineli tüfek ekipleri, akustik sensör ağları, drone avcı drone'ları, APKWS II roket sistemi — şimdi Körfez'e transfer ediliyor. Zelenski 9 Mart'ta 11 ülkenin bu sistemler için başvuruda bulunduğunu açıkladı. ABD Ordusu'nun "Merops" adlı kendi drone avcı sistemini de bölgeye sevk ettiği bildiriliyor. Öte yandan ABD, petrol fiyatı baskısını hafifletmek amacıyla Hindistan'a yönelik Rus petrolü yaptırımlarını geçici olarak gevşetti — FDD bu kararı sert biçimde eleştiriyor: "Rusya Amerikalıları öldürmeye yardım ederken Moskova'nın savaş makinesini finanse ediyoruz." Macaristan Seçimlerinde Rus Müdahalesi İddiaları Nisan seçimlerine yaklaşırken Orban'ın Fidesz partisi muhalefet partisi Tisza'nın (lider Peter Magyar) gerisinde anket sonuçları veriyor. VSquare ve FT'nin haberlerine göre Rusya Budapeşte büyükelçiliğinden yürütülen çevrimiçi etki operasyonu için Rus askeri istihbaratıyla bağlantılı "siyasi teknologlar" gönderdi; ABD'nin yaptırım uyguladığı Kremlin bağlantılı Social Design Agency Orban lehine sosyal medya kampanyası planladı. Orban bu süreçte Ukrayna'nın 90 milyar euro'luk AB kredi paketini bloke etmeyi sürdürüyor. Lübnan Ordusu Hizbullah'ı Silahsızlandırma Emrini Reddetti Lübnan'da sivil hükümet ile ordu komutanı arasında açık bir çatlak belgelendi. Cumhurbaşkanı Aoun Hizbullah'ın silahsızlandırılması için orduya doğrudan emir verdi; Ordu Komutanı Haykal bunu reddetti: "Komuta mevcut karmaşık koşullara göre kendi kararlarını alır." Serbest bırakılan tutuklu Hizbullah üyelerinin 20 dolar kefaletle tahliye edildiği bildiriliyor. Lübnan parlamentosu Mayıs seçimlerini iki yıl erteledi. Sahadaki tablo şu: 634 Lübnanlı öldü, 1.586 yaralandı, yaklaşık 700.000 yerinden edildi. İsrail, Rawsheh'teki Ramada Plaza'da IRGC Kudüs Gücü komutanlarını hedef aldı — dört ismin ölümü İran BM Büyükelçisi tarafından doğrulandı. Netanyahu kabinesine "sona yakın değiliz" dedi. İsrail istihbaratının değerlendirmesi değişti: Reuters'e göre Hizbullah ve İran 11 Mart akşamı ilk kez koordineli saldırı gerçekleştirdi. Paris 2026 Nükleer Enerji Zirvesi: 31 Ülke, SMR Stratejisi, Türkiye İnşaat Aşamasında 10 Mart'ta Paris'te gerçekleştirilen zirvede Macron, von der Leyen ve 30'dan fazla ülke lideri nükleer enerjiyi temiz, güvenilir ve stratejik enerji kaynağı olarak teyit etti. Von der Leyen AB genelinde küçük modüler reaktör (SMR) lisanslama kurallarını uyumlaştıracak strateji ve 200 milyon euro özel yatırım garantisi duyurdu. Japonya 15 reaktörü yeniden devreye aldı. Çin dördüncü nesil nükleer santral ile Linglong One SMR'ını bu yıl şebekeye bağlayacak. Bangladeş, Mısır ve Türkiye ilk nükleer santrallerini inşa etme sürecinde. Irak'ta ABD Yakıt İkmal Uçağı Düştü ABD Merkezi Komutanlığı batı Irak'ta bir KC-135 yakıt ikmal uçağının düştüğünü doğruladı; kurtarma çalışmaları devam ediyor. İkinci uçak güvenli iniş yaptı. CENTCOM düşüşün düşman ya da dost ateşiyle gerçekleşmediğini açıkladı, mekanik arıza araştırılıyor. KC-135 1950-60'larda üretilmiş, ABD askeri hava ikmal filosunun omurgasını oluşturuyor. Ek bilgi: Hindistan UNSC'de İran'ın Körfez saldırılarını kınayan Bahreyn önderliğindeki kararı destekledi. Dubai'de Al Bada'a bölgesinde küçük bir drone düştü, yaralanan olmadı. İran'da 3,2 Milyon Kişi Yerinden Edildi UNHCR İran içinde 3,2 milyon kişinin yerinden edildiğini açıkladı; büyük çoğunluğu Tahran ve diğer büyük şehirlerden kuzeye veya kırsal alanlara kaçtı. SPR Salımı — 172 Milyon Varil, IEA Koordinasyonu 400 Milyon Enerji Bakanı Wright ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi'nden 172 milyon varil salacağını açıkladı. Bu, IEA'nın 32 üye ülkeyi kapsayan 400 milyon varillik koordineli rezerv salımının parçası. IEA Direktörü Fatih Birol "piyasalardaki anlık kesintinin etkisini azaltmaya yönelik büyük bir adım" dedi. Irak Açıklarında İki Tanker Saldırıya Uğradı, Brent 100 Dolara Döndü Irak kıyıları açıklarında iki petrol tankeri sabah erken saatlerinde patlayıcı yüklü İran botlarının saldırısına uğradı, en az bir mürettebat üyesi hayatını kaybetti. Saatler önce Körfez'de üç ayrı gemi daha vurulmuştu — IRGC Taylandlı tanker saldırısının sorumluluğunu "emirlerimize uymadı" gerekçesiyle üstlendi. Brent yeniden 100 dolara döndü. Minab Okulu — NYT "Preliminary Report: ABD Sorumlu, Eski DIA Verisi" NYT kapsamlı araştırmasında CENTCOM'un Defense Intelligence Agency'den aldığı güncel olmayan hedef koordinatlarıyla okula yakın üssü vurduğu bulgusuna ulaştı; yetkililer ön bulguların doğruluğunu kabul ederken neden çift kontrol yapılmadığı sorusunun yanıtsız kaldığını belirtti. Stryker'a Siber Saldırı — "Handala" Grubu Minab'ı Gerekçe Gösterdi Pro-İran hacker grubu Handala, ABD'li tıbbi cihaz üreticisi Stryker'ın Microsoft altyapısını hedef aldı; şirket "küresel ağ kesintisi" yaşandığını doğruladı. Handala eylemi Minab okul saldırısına misilleme olarak tanımladı. Stryker fidye yazılımı veya kötü amaçlı yazılım tespit edilmediğini, durumun kontrol altına alındığını açıkladı. İran Küme Bombası Kullandı, 100+ Ülke Tarafından Yasaklı İsrail polisi bomba imha birimi şefi 28 Şubat'tan bu yana İsrail'e küme bombalı başlıklı 10'dan fazla balistik füze fırlatıldığını doğruladı. Küme bombası 2008'den bu yana 100'den fazla ülke tarafından yasaklandı — İran, İsrail ve ABD bu anlaşmayı imzalamadı. ABD İstihbaratı "İran Liderliği Çöküş Riskiyle Karşı Karşıya Değil" Üç ayrı kaynağa göre ABD istihbarat değerlendirmesi İran liderliğinin hâlâ büyük ölçüde işlevsel olduğunu ve yakın vadede çöküş riski taşımadığını gösteriyor. İsrailli yetkililer de savaşın hükümet çöküşüne yol açacağından emin olmadıklarını kabul etti. Ayrıca ABD istihbaratı İranlı Kürt grupların İran güvenlik güçlerine karşı sürdürülebilir bir mücadele yürütme kapasitesinden şüphe duyuyor; buna karşın Kürt gruplar son günlerde ABD'den silah ve zırhlı araç talep etti. FBI Californiya'yı İran Drone Tehdidine Karşı Uyardı FBI geçen ay eyalet kolluk kuvvetlerine Tahran'ın ABD topraklarına — özellikle California'ya — drone saldırısı gerçekleştirebileceğine ilişkin "doğrulanmamış bilgilere" dayanan bir güvenlik bülteni iletti. Vali Newsom tehdidin "anlık" olmadığını söyledi. Savaşın İlk Altı Gününde Maliyet 11,3 Milyar Dolar Pentagon yetkilileri kapalı kapılar ardında gerçekleştirilen kongre brifinginde savaşın ilk altı günündeki maliyetin 11,3 milyar doları aştığını aktardı. Bu rakama önceki askeri yığınak maliyetleri dahil değil. Kongre üyeleri rakamın büyümesini bekliyor. Ukrayna-Rusya — Patriot Kıtlığı ve Çocuk Deportasyonu Zelenski İran savaşının üretimin talebi karşılayamadığı Patriot füzelerinin Ukrayna'ya ulaşmasını zorlaştırdığını söyledi. Ayrıca BM soruşturması Rusya'nın Ukrayna çocuklarını deporte etmesini "insanlığa karşı suç" olarak nitelendirdi; yaklaşık 20.000 çocuğun yasadışı biçimde Rusya ve Belarus'a götürüldüğü belirtildi. Zelenski Romanya ile ortak drone üretim anlaşması imzaladı. Mojtaba Hamaney İlk Kez Konuştu Fakat Kendisi Gözükmedi Yeni Dini Rehber Mojtaba Hamaney ilk resmi açıklamasını yaptı ancak kamera karşısına çıkmadı; açıklama devlet televizyonu spikeri tarafından okundu. İsrail'in yaralandığı iddiasını doğruluyor olabilecek bu görüntü yokluğunda Hamaney Körfez komşularına saldırıların süreceğini, Hürmüz'ün kapalı tutulacağını açıkladı ve "intikam" yemini etti. Michigan Sinagogu Saldırısı — FBI "Yahudi Topluluğuna Yönelik Hedefli Eylem" Detroit banliyösünde silahlı bir kişi aracıyla büyük bir sinagogun içine daldı, güvenlik personeli tarafından vurularak öldürüldü. Bir güvenlik görevlisi araç çarpmasıyla bilincini yitirdi ancak hayati tehlikesi yok; 140 çocuğun bulunduğu erken çocukluk merkezindeki kimse yaralanmadı. FBI olayı "Yahudi topluluğuna yönelik hedefli şiddet eylemi" olarak nitelendirdi. DHS Finansmanı — Kısmi Kapanma 5. Haftasında Senatörler hafta sonu eve gitti, DHS finansmanı için anlaşma çıkmadı. TSA personelinin maaşını kurtarmaya yönelik Demokrat teklif Cumhuriyetçilerin "tüm departmanı finanse edelim" itirazıyla çakıştı. Pek çok DHS personeli bu hafta sonu ilk tam maaşını alamayacak; kısmi kapanma 5. haftasına girdi. Çin'in OpenClaw Kullanımı ABD'yi Geçti CNBC verilerine göre açık kaynak yapay zeka ajanı çerçevesi OpenClaw'ın Çin'deki kullanımı ABD'yi geçti. Çinli şirketler OpenClaw'ı Alibaba ve Baidu'nun Batılı alternatiflere kıyasla yüzde 60-80 daha ucuz yerel yapay zeka modelleriyle entegre ediyor. E-ticaret, lojistik ve finans sektörlerinde ölçekli agent dağıtımı gerçekleşiyor. Çin hükümeti AI agent konuşlandırmasını stratejik altyapı olarak değerlendiriyor ve yerel sübvansiyonlarla destekliyor. AI Destekli Siber Savaş: AWS Veri Merkezleri Vuruldu, Stryker Hacklendi Analist Babar Khan Akhunzada yazısında erken Mart 2026'da İran bağlantılı drone saldırılarının BAE ve Bahreyn'deki AWS veri merkezlerini hedef aldığını aktarıyor; bu saldırılar Dubai ve Abu Dhabi'de bankacılık, ulaşım ve temel dijital hizmetleri çökertti. IRGC bağlantılı grupların İsrail ve Körfez'deki binlerce güvenlik kamerasını keşif amacıyla taradığı bildirildi — bu kameralar Weizmann Enstitüsü dahil bazı tesisleri füze saldırılarından önce izledi. Pro-İran Handala grubu Stryker saldırısını üstlendi (Early Edition'da da geçti). Savunma cephesinde: IBM raporu AI destekli hızlı yanıtın ortalama ihlal maliyetini 2025'te ilk kez düşürdüğünü gösteriyor. Oracle — 30.000 Çalışan Çıkarabilir, 50 Milyar Dolar Yeni Borç Oracle CEO'su Mike Sicilia çeyrek sonuçları sunumunda şirketin en iyi AI kodlama araçlarını benimsediğini ve küçük mühendislik ekipleriyle daha hızlı çıktı üretmeyi hedeflediğini açıkladı. TD Cowen Ocak raporunda 30.000 çalışan çıkarılabileceğini öngörmüştü; Oracle daha önce 1,6 milyar dolarlık yeniden yapılanma maliyeti (işten çıkarma ve sözleşme feshi) uyarısında bulunmuştu. Şirket bu çeyrekte 50 milyar dolar ek borç aldı. Panasonic AI Görsel Denetim Platformu — Küresel Gözetleme Rekabetine Yeni Oyuncu Yüzey değeri: Panasonic Singapur Ar-Ge merkezi, bina cephe denetiminden fabrika güvenliğine kadar geniş bir yelpazede kullanılabilecek AI görsel denetim platformunu küresel lisanslama programına açıyor. Blockchain tabanlı veri bütünlüğü, edge/cloud esnekliği ve "denetlenebilir" yapı öne çıkarılan özellikler. Ancak bugünkü bültende işlediğimiz haberlerle birlikte okunduğunda birkaç yapısal gerilim beliriyor: Gözetleme altyapısı çakışması:  Bugünkü bültenin AI siber savaşına dair olan analizinde IRGC bağlantılı grupların İsrail ve Körfez'deki binlerce Hikvision ve Dahua güvenlik kamerasını keşif amacıyla taradığı belgelenmişti. Bu iki Çin üreticisi Batı ülkelerinde zaten güvenlik endişesiyle kısıtlamaya tabi. Panasonic'in "CCTV sistemleri üzerinden fabrika ve tesis güvenlik izleme" özelliği aynı fiziksel altyapı kategorisinde — ancak Japon üretici. Körfez devletlerinin "hangi kamera hangi ülkenin firmalarından" sorusunu ciddi biçimde değerlendirmeye başladığı bir dönemde bu pazar boşluğu stratejik. Singapur merkez seçimi:  Platformun küresel lisanslama merkezinin Singapur olması tesadüf değil. Singapur hem Çin hem Batı sermayesine açık, ABD ihracat kontrol listelerinin doğrudan muhatap olmadığı bir yargı bölgesi. Platformun "yerel düzenlemelere uyum" vurgusu ile "veri egemenliği" özelliği bu konumlanmayı pekiştiriyor. "Blockchain veri bütünlüğü" iddiası:  Önceki haberlerde öne çıkan sorunlardan biri AI güvenlik araçlarının hesap verebilirlik eksikliğiydi — "kim bu kameranın görüntüsünü nasıl kullandı?" sorusu yanıtsız kalıyor. Panasonic'in bu özelliği öne çıkarması hem gerçek bir teknik fark hem de "Çin rakiplerinden biz neden farklıyız" mesajı. Bessent-He Paris Görüşmesi: Trump'ın Pekin Ziyareti 31 Mart'a Hazırlık Hazine Bakanı Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng Pazar-Pazartesi günleri Paris'te ticaret görüşmesi yapacak. Bu toplantı Trump'ın 31 Mart'ta başlayacak Pekin ziyaretinin hazırlık zemini olarak değerlendiriliyor — Çin henüz ziyareti resmi olarak doğrulamadı. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi bu haftanın başında "ABD-Çin ilişkileri için büyük bir yıl" olduğunu söylemişti; "üst düzey temasların gündemi masada" dedi. Aynı gün Çin Ticaret Bakanlığı ABD'nin 16 ülkeye yönelik yeni ticaret soruşturmasını "uluslararası ekonomik düzeni ciddi biçimde zayıflatır" diye kınadı ve "gerekli tüm tedbirleri alma hakkını saklı tutar" açıklaması yaptı. Analistler görüşmenin soya fasulyesi ve uçak alımları ile ticaret dengesizliğine ilişkin ipuçları için yakından izleneceğini söylüyor. OpenClaw Paradoksu: Çin Devlet Kurumları Kullanımı Yasakladı Çin, bir önceki haberde "ABD'yi geçti" olarak işlediğimiz OpenClaw agent çerçevesini devlet bankalarına ve hükümet kurumlarına yasakladı. Bloomberg'e göre kurumlar ofis bilgisayarlarına OpenClaw uygulaması yüklememelerini, yüklü olanları raporlayıp kaldırmalarını emreden bildirimler aldı; yasak Çin ordusu mensuplarının yakınlarına da uzatıldı. Gerekçe: OpenClaw'un geniş sistem erişimi ve harici iletişim kapasitesinin veri sızıntısı ve dış saldırılara kapı araladığı endişesi. Öte yandan Tencent ve JD.com tüketici pazarında OpenClaw uygulamaları sunmayı sürdürüyor; Shanghai'de 60 yaş üstü vatandaşların kurulum stantlarında sıraya girdiği görüntüler dikkat çekti. Yasak haberinin ardından Tencent ve MiniMax hisseleri düştü. BM Güvenlik Konseyi: 135 Ülke Ortak Sponsor, Çin ve Rusya Çekimser BM Güvenlik Konseyi'nde Körfez İşbirliği Konseyi öncülüğündeki karar 13 oyla geçti; iki çekimser Çin ve Rusya. Al Jazeera muhabirine göre bu kararı destekleyen 135 ülke "tarihin en kalabalık ortak sponsor grubu." Rusya'nın sunduğu "tüm taraflar ateşkes" metni oy çokluğunu sağlayamadı ve düştü. Rusya Büyükelçisi Nebenzia metni "son derece dengesiz" bulduklarını söylerken Körfez altyapısına saldırıyı "kabul edilemez" diye nitelendirdi. Çin Büyükelçisi Zhang Jun çatışmanın "ne meşruiyeti ne hukuki dayanağı" olduğunu ve ABD-İsrail'in saldırılarını durdurması gerektiğini söyledi. Microsoft ve 22 Emekli General Anthropic Davasına Müdahil Oldu Microsoft federal mahkemeye Anthropic lehine hukuki dilekçe sunarak Hegseth'in "tedarik zinciri riski" kararına itiraz etti. Şirket "tedarik zinciri riski kararını sözleşme anlaşmazlığında kullanmak kamuya zarar verebilecek ağır ekonomik sonuçlar doğurabilir" ve "yüklenicileri hiçbir zaman ABD'li bir şirkete kamuoyu önünde uygulanmamış muğlak direktiflere uymaya zorluyor" dedi. Microsoft ayrıca Anthropic'in iki kırmızı çizgisini açıkça destekledi: "Microsoft da Amerikan yapay zekasının toplu iç gözetim için ya da insan denetimi olmaksızın savaş başlatmak için kullanılmaması gerektiğine inanıyor." 22 emekli üst düzey askeri yetkili — aralarında eski CIA Direktörü ve emekli Hava Kuvvetleri Generali Michael Hayden ile Hurricane Katrina müdahalelerini yöneten emekli Sahil Güvenlik Amirali Thad Allen — ayrı bir dilekçeyle Hegseth'in eyleminin "hoşlanmadığı özel bir şirkete karşı misilleme için hükümet yetkisinin kötüye kullanımı" olduğunu savundu. ABD Merkez Komutanlığı Komutanı Amiral Brad Cooper aynı gün İran operasyonlarında "gelişmiş AI araçlarının verileri anlık analiz ettiğini" doğruladı; ancak "atış kararlarını her zaman insanlar verir" vurgusunu da ekledi. Microsoft Afrika'da DeepSeek'e Karşı: 3 Milyon Eğitim, $330M Güney Afrika Yatırımı Microsoft Afrika ve Orta Doğu Başkanı Naim Yazbeck "Çin teknolojisi Afrika'da aktif, görevimiz rekabet etmek" dedi. Şirket bu yıl Güney Afrika, Kenya, Nijerya ve Fas odaklı 3 milyon kişiyi AI teknolojileri konusunda eğitmeyi planlıyor. MTN Group ile ortaklık 300 milyon aboneye Microsoft 365 ve Copilot paketini sunacak. DeepSeek Etiyopya ve Zimbabve'de yüzde 20 pazar payına ulaştı; Afrika genelinde chatbot kullanımının yüzde 11-14'ünü oluşturuyor. Microsoft Güney Afrika'ya 330 milyon dolar yatırım ve Kenya'da jeotermal enerjili veri merkezi planlıyor. Trump Putin'in "Uranyumu Rusya'ya Taşı" Teklifini Reddetti Axios'a göre Trump bu hafta Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde Rusya'nın İran'ın yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyumunu Rusya'ya transfer etme teklifini reddetti. ABD'li yetkili "bu ilk teklif değil, daha önce de sunuldu, kabul edilmedi; pozisyonumuz uranyumun güvence altına alınması gerektiği" dedi. İran savaş öncesi son müzakerelerde de bu teklifi reddetmişti; karşı önerisini IAEA denetiminde kendi topraklarında sulandırma olarak sunmuştu. Axios aynı hafta ABD'nin özel kuvvetleri İran'a göndererek zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirme seçeneğini değerlendirdiğini de yazmıştı. Trump Fox News'e "şu an buna odaklanmıyoruz ama bir noktada olabilir" dedi. Hegseth: "Mojtaba Hamaney Yaralı ve Muhtemelen Şekli Bozulmuş" Hegseth Cuma brifinginde Yeni Dini Rehber Mojtaba Hamaney'in "yaralı ve muhtemelen şekli bozulmuş" olduğunu açıkladı; kamera önüne çıkmamasını ve yazılı açıklama tercihini "korkuyor, yaralı, kaçıyor, meşruiyeti yok" olarak yorumladı. "Kim yönetiyor? İran bile bilmiyor" dedi. Öte yandan bir İran yetkilisi Reuters'a Hamaney'in "hafif yaralı ama işlev görüyor" olduğunu söylemişti. Aynı brifingde Hegseth operasyonel rakamlar açıkladı: 15.000'den fazla İran hedefi vuruldu; İran'ın füze fırlatmaları yüzde 90, drone saldırıları yüzde 95 geriledi. "Çok yakında İran'ın tüm savunma şirketleri yok edilecek" dedi. Körfez müttefiklerinin "saldırıya geçmeye başladığını" ima etti — ancak hiçbir Arap devleti İran'a karşı doğrudan saldırı gerçekleştirdiğini açıklamamış durumda. Aynı gün Tahran'da Kudüs Günü mitinginde patlama yaşandı: Devlet televizyonu merkezi meydanda yükselen duman görüntülerini yayımladı, bir kişi hayatını kaybetti. Larijani miting sırasında "bu saldırılar korkunun, çaresizliğin ürünü" dedi. İran Yargı Başkanı ve Ulusal Polis Şefi de miting alanındaydı — savaş başından bu yana en yüksek profilli toplu kamusal görünüm. Trump: "Kharg Adası'nı Bombaladık" Trump Cuma gecesi ABD'nin İran'ın ham petrol ihracatının yüzde 90'ının geçtiği Kharg Adası'nı bombaladığını duyurdu. Ada anakaradan yaklaşık 24 kilometre uzakta Basra Körfezi'nde. İran bu tür bir saldırıyı önceden "tırmanma" olarak tanımlamıştı. USS Tripoli ve 5.000 Denizci Ortadoğu'ya Yöneldi Hegseth, CENTCOM'un amfibi hazır grup ve deniz piyade birliği talebini onayladı. Japonya merkezli USS Tripoli ve bağlı Deniz Kuvvetleri unsurları bölgeye hareket ediyor. Bölgede zaten Deniz Kuvvetleri mevcut; bu sevkiyat kapasiteyi artırıyor. Hegseth: "Hürmüz Açık, Endişelenmeyin" Hegseth Cuma brifinginde Hürmüz'ün "açık" olduğunu, "İran saldırmazsa geçiş için açık" dediğini söyledi; bu tanım boğazın fiilen kapalı olduğunu kabul eden ancak sorumluluğu İran'a yıklayan dilbilimsel bir manevra. Aynı brifingde CNN'i ismen hedef alarak "David Ellison o ağı ne zaman devralalsa o kadar iyi" dedi.

Anthropic Davası: Amicus Dilekçesinin İmzacıları ve Üç Temel Argüman Anthropic, Trump yönetiminin şirketi güvenlik tehdidi olarak ilan etmesine ve federal sözleşmelerini iptal etmeye çalışmasına karşı Pazartesi günü dava açtı. Dava açılır açılmaz rakip şirketler OpenAI ve Google'dan 37 yapay zeka araştırmacısı mahkemeye Anthropic lehine görüş bildiren dilekçe sundu; bu adım Silikon Vadisi'ndeki dayanışmanın boyutunu gözler önüne serdi. "37 araştırmacı" olarak geçen dilekçenin imzacıları arasında Google DeepMind baş bilim insanı Jeff Dean ile OpenAI'dan Pamela Mishkin ve Roman Novak yer alıyor. Dilekçenin üç temel argümanı şunlar: (1) Pentagon'un Anthropic'i "tedarik zinciri riski" ilan etmesi keyfi ve orantısız bir güç kullanımı; (2) "kırmızı çizgilerin" teknik gerekçesi — tam otonom öldürücü hedefleme ve toplu iç gözetim — bilim camiasında meşru kabul görüyor; (3) yapay zeka destekli kitlesel gözetim sistemi mevcut parçalı veri ekosistemini gerçek zamanlı birleşik bir izleme aracına dönüştürür, bu demokratik katılım üzerinde baskı etkisi yaratır. Mira Murati'nin Thinking Machines'i Nvidia'dan 1 GW Çip Anlaşması Aldı Eski OpenAI CTO'su Mira Murati'nin geçen yıl kurduğu Thinking Machines Lab, Nvidia ile çok yıllı ortaklık anlaşması imzaladı. Anlaşma kapsamında startup gelecek yıl başından itibaren Nvidia'nın yeni nesil Vera Rubin sistemlerinden en az 1 gigavat kapasiteli işlemci tedarik edecek; sektör yöneticilerine göre 1 GW hesaplama gücünün maliyeti yaklaşık 50 milyar dolar. Finansal detaylar açıklanmadı. Andreessen Horowitz liderliğinde 2 milyar dolar tohum yatırımı toplayan ve 12 milyar dolar değerlemeye ulaşan şirket, yeni değerlemenin "onlarca milyar dolar" olacağı bir sonraki finansman turunu hazırlıyor. Nvidia bu anlaşmayla birlikte hem yatırımcı hem tedarikçi olarak pozisyonunu pekiştirdi; şirket aynı zamanda OpenAI'a 30 milyar, Anthropic'e 10 milyar dolar yatırım yapmış durumda. Google, Pentagon'un 3 Milyon Çalışanına Gemini Yapay Zeka Ajanları Sunuyor Alphabet'in Google'ı, Savunma Bakanlığı'nın 3 milyon kişilik iş gücüne gizli olmayan ağlarda görev yapacak Gemini yapay zeka ajanlarını devreye aldı. Araştırma ve Mühendislikten Sorumlu Savunma Bakan Yardımcısı Emil Michael, gizli ve çok gizli ağlar için müzakerelerin sürdüğünü belirterek "bu ağlarda da güçlü bir ortak olacaklarına yüksek güvenim var" dedi. Aralık ayında başlatılan GenAI.mil portalı üzerinden 1,2 milyon Savunma Bakanlığı personeli yapay zeka sohbet botunu kullanıyor; 40 milyon özgün komut girildi, 4 milyonun üzerinde belge yüklendi. Ancak eğitim kullanımın çok gerisinde: Aralıktan bu yana yalnızca 26.000 kişi eğitim aldı, gelecek seanslar tamamen dolu. Sekiz hazır ajan ilk aşamada toplantı notu özetleme, bütçe oluşturma ve önerilen eylemlerin ulusal savunma stratejisiyle uyumunu denetleme gibi idari görevleri otomatize edecek. Michael, Fort Bragg'dan bir komutanın örneğini aktardı: 50.000 simüle askerlik askeri tatbikat senaryosu hazırlama süreci yapay zeka portalıyla altı aydan altı haftaya indi. Trump "Kazandık Ama İşi Bitirmeliyiz" Trump Ohio ve Kentucky'de yaptığı konuşmalarda art arda birbiriyle çelişen açıklamalar yaptı: "İlk saatte bitti", "kazandık" dedi; ardından "işi bitirmeliyiz, her iki yılda bir geri gelmek istemiyoruz" diye ekledi. Savaşın kendisi için "gezinti", İran için "savaş" olduğunu söyledi. Petrol fiyatlarına ilişkin "düşündüğümüzden biraz daha az çıktı, herkesin anlayacağından çok daha fazla düşecek" dedi. 28 mayın gemisinin imha edildiğini aktardı — CENTCOM'un açıkladığı 16'dan yüksek. "Onlar için bu bir savaş, bizim için beklediğimizden daha kolay çıktı" ifadesi Mojtaba Hamaney'e yönelik "fazla dayanamaz" tehdidiyle birleşince müzakere mı meydan okuma mı belirsizliği derinleşti. Katar'a 9 Balistik Füze, Umman Limanı Alev Aldı Katar savunma bakanlığı İran'ın 9 balistik füze ve çok sayıda drone fırlattığını, 8 füze ve tüm droneların başarıyla imha edildiğini, bir füzenin ıssız bölgeye düştüğünü açıkladı. Umman'ın Salalah limanında ise dronelar yakıt depolama tesislerini vurdu; çıkan yangının söndürülmesinin "zaman alacağı" bildirildi, Maersk liman operasyonlarını tamamen durdurdu. BAE hava savunması aynı gün 6 balistik füze, 7 seyir füzesi ve 39 droneyu imha etti; savaş başından bu yana kümülatif olarak 268 balistik füze, 15 seyir füzesi, 1.514 drone nötralize edildi, 6 kişi öldü, 131 yaralandı. Kuveyt de yeni füze ve drone saldırılarını bildirdi. BM Güvenlik Konseyi İran'ın Körfez Saldırılarını Kınadı BM Güvenlik Konseyi İran'ın Körfez ülkelerine yönelik "ağır" saldırılarının durdurulmasını talep eden karar tasarısını oyladı ve kabul etti. İran'ın BM Büyükelçisi Iravani Güvenlik Konseyi kürsüsünde "bu karar ülkeme karşı açık bir haksızlık" dedi; savaşın temel mağdurunun İran olduğunu, ABD ve İsrail'in saldırısıyla 1.348 sivilin öldürüldüğünü, 17.000'in yaralandığını, 16.191 konut, 77 sağlık tesisi ve 65 okulun hasar gördüğünü açıkladı. IEA Tarihinin En Büyük Acil Petrol Rezerv Salımını Emretti Uluslararası Enerji Ajansı tarihinin en büyük acil petrol rezerv salımını kararlaştırdı. G7 maliye bakanlarının ortak rezerv salımı görüşmelerinin ardından gelen bu karar, Brent'in $119.50'ye fırlamasının doğrudan tepkisi. Detaylar açıklanmadı. CENTCOM 5.500 Hedef, İran Hürmüz'e Mayın Döşüyor CENTCOM savaşın başından bu yana İran içinde 5.500 hedefin vurulduğunu açıkladı. Öte yandan kaynaklar İran'ın Hürmüz Boğazı'na düzinelerce mayın döşediğini bildirdi; ABD Salı günü boğaz yakınında 16 mayın gemisini imha etti. ABD istihbaratına göre asıl tehdit mayınlar değil, tek seferlik saldırı droneları veya karadan gemiye balistik füzelerden oluşan doğrudan saldırılar — tek bir füzenin savunmayı delmesi bir tankeri devre dışı bırakmaya yetebilir. Sonuç: ABD savaş gemileri tanker eşliği yapsa bile her füzeyi kesintisiz engelleyemez; mürettebatı ikna etmek ise ayrı bir sorun. Minab Okulu — "Eski ABD İstihbaratı" Açıklaması NYT, Minab kız ilkokulunun "güncelliğini yitirmiş" ABD istihbaratı sonucu vurulduğunu bildirdi. Bu, NPR'ın video analiziyle (Tomahawk füzesi) ve CBS/NYT'nin "ABD operasyondaydı, İsrail değil" tespitleriyle birleşince dördüncü bağımsız kaynaktan gelen teyit. 570 Ölü, 750.000 Yerinden Edilme İsrail 12 gün içinde Lübnan'da 570 kişiyi öldürdü, bunların en az 83'ü çocuk (UNICEF). 750.000 kişi yerinden edildi. Çarşamba gecesi Beyrut'un güney banliyölerinde "büyük çaplı dalga" saldırıları başlatıldı; IDF Dahiyeh'teki "Hizbullah altyapısını" hedef aldığını söyledi. İsrail Savunma Bakanı Katz "zaman sınırı olmaksızın devam edeceğiz" dedi. Pezeshkian Tazminat ve Güvence Talep Etti İran Cumhurbaşkanı Pezeshkian Rusya ve Pakistan liderlerini arayarak savaşı sona erdirecek tek yolun "İran'ın meşru haklarının tanınması, tazminat ödenmesi ve gelecekteki saldırılara karşı uluslararası güvenceler" olduğunu açıkladı. Trump ise İran'ın "koşulsuz teslimiyetini" talep etmeyi sürdürüyor. ABD 16 Mayın Gemisini İmha Etti, İran "Tek Damla Petrol Geçmez" Dedi ABD ordusu Salı günü Hürmüz yakınında 16 İran mayın gemisini imha ettiğini açıkladı; görüntüleri de yayımladı. Ancak Trump aynı saatlerde sosyal medyadan "Hürmüz'e mayın döşendiğine dair rapor yok" dedi — yönetim içi anlatı çelişkisi devam ediyor. İran Devrim Muhafızları ise "düşman tarafa bölgeden tek damla petrol dahi geçirmeyeceğiz" açıklaması yaptı. Aramco CEO'su Amin Nasser tankerlerin boğazdan uzak rotalara yönlendirildiğini doğruladı; şirketin doğu-batı boru hattının bu hafta günlük 7 milyon varil kapasiteyle tam çalışmaya geçeceğini ve Yanbu limanına akışın sağlanacağını bildirdi. CENTCOM Başkanı General Dan Caine 5.000'den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Pentagon ayrıca savaş başından bu yana 140 ABD askerinin yaralandığını, büyük çoğunluğunun hafif yaralı olduğunu ve 108'inin göreve döndüğünü; 8 askerin ağır, 7 askerin ise hayatını kaybettiğini bildirdi. Bölgesel tablo ağırlaşmaya devam ediyor: Suudi Arabistan, Prens Sultan Hava Üssü de dahil olmak üzere birden fazla hedefe yönelik füzeleri ile Shaybah petrol sahasına yönelen droneları imha etti. Irak'ta Bağdat Havalimanı içindeki askeri üsler drone saldırısına maruz kaldı. BAE saldırıları nedeniyle 6 kişinin öldüğünü, 122 kişinin yaralandığını açıkladı. Lübnan'da savaş başından bu yana ölü sayısı 480'i aştı; BM Mülteciler Yüksek Komiserliği 667.000 yerinden edilmiş kişinin kayıt yaptırdığını, 85.000'den fazla kişinin komşu Suriye'ye geçtiğini bildirdi. 45.000'den fazla İngiliz vatandaşı bölgeyi terk etti; 40.000 kişi ABD'ye döndü. Enerji Bakanı Tanker Eskortunu Açıkladı, Beyaz Saray Yalanladı ABD Enerji Bakanı Chris Wright, X üzerinden ABD Donanması'nın bir petrol tankerini Hürmüz Boğazı'ndan başarıyla eşlik ederek geçirdiğini duyurdu. Beyaz Saray ise kısa süre sonra bu bilgiyi yalanladı: ABD Donanması henüz hiçbir ticari gemiyi boğazdan geçirmemişti. Wright açıklamasını sildi. Trump ise 3 Mart'ta tanker koruması sağlayacaklarını söylemişti. İsrail Savunma Bütçesini 16 Milyar Dolar Artırıyor Netanyahu kabinesi İran savaşını finanse etmek için 2026 bütçesine yaklaşık 40 milyar şekel (16 milyar dolar, GSYH'nin yaklaşık yüzde 2'si) eklemeyi görüştü. Savunma harcaması 28 milyar şekel artırılacak, 10 milyar şekel ek ihtiyaçlar için rezerv olarak ayrılacak. Kabinenin onayının ardından tasarının ay sonuna kadar parlamentodan geçmesi gerekiyor. Ukrayna Bryansk'taki Rus Füze Fabrikasını Vurdu Zelenski Pazartesi günü Ukrayna'nın Rusya'nın batı kenti Bryansk'taki "kilit" bir askeri fabrikayı füzeyle vurduğunu açıkladı. Tesis Rus füzeleri için elektronik ve bileşen üretiyordu. Rusya saldırıda 6 kişinin öldüğünü bildirdi. Kremlin — Putin-Aliyev Görüşmesi: Azerbaycan Güzergahından İnsani Yardım ve Tahliye Putin, Aliyev'i Rusya vatandaşlarının İran'dan tahliyesinde ve Azerbaycan toprakları üzerinden Rusya'nın İran'a insani yardım ulaştırmasında sağlanan "etkin yardım" için teşekkür etti. İki lider mevcut Ortadoğu durumunu değerlendirdi ve "en kısa sürede ateşkes" ile çatışmanın "siyasi ve diplomatik yollarla" çözülmesi gerektiği görüşünü paylaştı. Beyaz Saray Anthropic'i Hedef Alan Yürütme Kararnamesi Hazırlıyor Konuya yakın kaynaklara göre Trump yönetimi, Anthropic'e karşı daha önce açıklanan tedbirlerin mahkemede itirazla karşılaşmasına rağmen şirketi doğrudan hedef alan yeni bir yürütme kararnamesi taslağı hazırlıyor. Beyaz Saray sözcüleri gazetecilerin ek tedbir sorusunu yanıtsız bıraktı — Washington'da bu tür "yanıt vermeme" pratiği genellikle yeni adımların sinyali olarak okunuyor. Wired'ın haberine göre yönetim Anthropic'in belirli yapay zeka kapasitelerine yaklaşımı konusunda endişelerini dile getirdi, ancak ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı. Oman Salalah Saldırısına Rağmen Mojtaba Hamaney'i Tebrik Etti Umman Dışişleri Bakanlığı, Sultan Haitham bin Tariq'in Mojtaba Hamaney'e "dost ülkenin yeni lideri" sıfatıyla tebrik mesajı gönderdiğini açıkladı. Bu adım, İran'ın Salalah limanını drone'larla vurmasından yalnızca saatler sonra geldi. Umman'ın Büyük Müftüsü Ahmed el-Halili de "İran'ın liderlik boşluğunu hızla doldurması memnuniyetle karşılandı" diyerek tebriklerini iletti. Trump Minab Okulu Soruşturmasını "Bilmiyorum" Dedi, Savaşı "Gezinti" Olarak Savundu Trump Çarşamba günü birden fazla kez kendi önceki açıklamalarıyla çelişti. Minab okulu soruşturmasına ilişkin "Bilmiyorum" dedi — oysa Pazar günü "İran kendi okulunu bombaladı" demişti, Pazartesi ise "soruşturma var, bulgularla yaşayabilirim" demişti. NYT'nin edindiği ön bulgular CENTCOM'un Defense Intelligence Agency'den aldığı güncel olmayan koordinatlarla hedefi oluşturduğunu ortaya koyuyor — "eski istihbarat" kaynağı ve mekanizması böylece resmileşiyor. Ekonomik baskı tabloya girdi: Ulusal benzin fiyatı ortalaması 3,58 dolar, bazı eyaletlerde 5 doları geçti. Trump müttefiki Senatör Rick Scott "fiyatlar ne yazık ki bir süre daha yüksek kalacak" dedi. MAGA Cumhuriyetçiler savaş başlamadan önce benzin fiyatlarını düşüreceğini vaat eden bir başkanın seçmenlere hesap vermesinden korkuyor. Kuveyt Saldırısının Gerçek Bilançosu: 30+ Asker Hâlâ Hastanede, Travmatik Beyin Hasarı CBS News'in edindiği bilgilere göre 1 Mart'ta Kuveyt Shuaiba limanındaki taktik operasyon merkezine yönelik drone saldırısının yarattığı hasar Pentagon'un kabul ettiğinden çok daha ağır. Salı gecesi itibarıyla 30'dan fazla ABD askeri Almanya'daki Landstuhl Bölge Tıp Merkezi ve diğer askeri hastanelerde tedavi görüyor; Salı günü Landstuhl'a nakledilen 20 askerin yaraları ordu tarafından "acil" olarak sınıflandırıldı. Tanıklık eden bir asker duvara çarpan drone'u gördüğü anı anlattı: "Başımı sola çevirdiğimde burun kısmının içeri girdiğini gördüm. Bina tamamen yıkıldı." Yaralı Çavuş Cory Hicks'te böbrek kesisi, dalak hasarı, şarapnel yaralanmaları ve yüz kırıkları tespit edildi. Pentagon'un açıkladığı 140 yaralı rakamının "büyük çoğunluğu hafif" nitelendirmesiyle ağır yaralıların gerçek tablosu arasındaki uçurum belgelenmiş oldu. Ayrıca savaşın ilk iki gününde 5,6 milyar dolarlık gelişmiş mühimmat kullanıldığı Kongre'ye iletilen yeni rakamlarla ortaya çıktı. Hayatını kaybeden altı askerin isimleri de ilk kez yayımlandı: Kuveyt'teki 103. İkmal Komutanlığı'ndan Yüzbaşı Cody Khork (35), Astsubay Noah Tietjens (42), Astsubay Nicole Amor (39), Çavuş Declan Coady (20), Binbaşı Jeffrey O'Brien (45) ve Teğmen Robert Marzan (54). Suudi Arabistan'da ayrı bir saldırıda hayatını kaybeden Çavuş Benjamin Pennington (26) 1. Uzay Taburu'ndandı. Anthropic-Pentagon Davası: Birinci Değişiklik Boyutu ve FIRE'ın Amicus Dilekçesi Libertarian yayın Reason, Anthropic davasını ulusal güvenlik değil ifade özgürlüğü çerçevesinden ele aldı. Foundation for Individual Rights and Expression (FIRE), ABD Kuzey Kaliforniya Bölge Mahkemesi'ne Anthropic lehine ayrı bir amicus dilekçesi sundu. FIRE'ın hukuk analisti John Coleman "hükümet, bir şirketin disfavored pozisyon almasına karşılık sözleşme gücünü silah olarak kullanabilir mi?" sorusunu merkeze koydu; bu yaklaşım davayı yalnızca idare hukuku değil anayasal haklar zeminine taşıyor. Yazı ayrıca emsal niteliğinde iki örnek sundu: Barrett Firearms yıllardır sivil kullanıma kapalı yargı bölgelerindeki kamu kurumlarına satış yapmıyor; Home Depot federal yüklenici statüsünün bürokratik yüklerinden kaçınmak için uzun yıllar hükümetle iş yapmadı. Pentagon Basın Fotoğrafçılarını "Çirkin Görüntü Çekiyorlar" Gerekçesiyle Yasakladı Pentagon, AP, Reuters ve Getty Images fotoğrafçılarının 2 Mart brifinginde çektiği fotoğrafların "beğenilmediğini" öne sürerek 3 ve 10 Mart'taki brifinglere basın fotoğrafçılarına erişim yasağı koydu. Pentagon sözcüsü fotoğrafların hemen çevrimiçi yayımlandığını, medya kuruluşlarının Pentagon kimlik bilgisi başvurusu yapabileceğini söyledi. Ulusal Basın Fotoğrafçıları Derneği (NPPA) bu kararın "görüş ayrımcılığı" olduğunu ve hükümet faaliyetlerinin görsel kaydını kontrol etme girişimi olarak Birinci Değişiklik'i ihlal ettiğini açıkladı; NPPA, haber kuruluşlarını hükümetin hazırladığı fotoğrafları kullanmamaya çağırdı. Trump: "İspanya ile Ticareti Kesebiliriz" Trump çarşamba günü gazetecilere İspanya'nın İran savaşı için ABD'ye üs kullandırmayı reddetmesi üzerine ticari yaptırım uygulayabileceklerini söyledi. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in "savaşa hayır, bu konuda ilkelerimizden ödün vermeyiz" tutumunu sürdürdüğünü hatırlattı. Trump aynı konuşmada Hürmüz'e ilişkin "o ülkeyi mahvettik, artık büyük bedel ödüyorlar, güvenliğin yakında sağlanacağını göreceksiniz" dedi. Mayın gemilerine yönelik operasyonun "tek gecede neredeyse tüm mayın gemilerini imha ettiğini" öne sürdü — CENTCOM'un açıkladığı 16 rakamı burada "neredeyse tamamı" olarak genişledi. Trump ayrıca Hindistan'ın Reliance Industries'in yatırımıyla Texas'ta 50 yılın ilk yeni petrol rafinerisinin açılacağını duyurdu. İran Savaşının Görünmez Maliyeti: Kamu Diplomasisi ve Güvenilirlik Erozyonu Analist Wang Son-taek kısa vadeli askeri başarının uzun vadeli stratejik maliyete dönüştüğü üç tarihsel örneği sıralar: 2003 Irak savaşı (KİS bulunamadı, ABD'nin küresel güvenilirliği bazı bölgelerde 30 puandan fazla geriledi), Vietnam (askeri üstünlük siyasi hedefi karşılamadı, Nixon Doktrini'nin kabullenişi), 1953 İran darbesi (Musaddık'ın devrilmesi 1979 İran Devrimi'nin ideolojik yakıtına dönüştü). Yazara göre savaşların gerçek maliyeti üç ayrı zaman diliminde açığa çıkıyor: kısa vadede insan ve teçhizat kaybı, orta vadede ekonomik yük ve iç siyasi çöküş, uzun vadede ise asıl hasar olan uluslararası itibar ve güven erozyonu. Hürmüz Boğazı’nda Saldırılar Şiddetlendi, İran Ticari Gemileri Vurduğunu Açıkladı Hürmüz Boğazı’ndaki çatışma 11 Mart’ta daha da tırmandı. İran Devrim Muhafızları, boğazda vurulan üç gemiden en az ikisini kendisinin hedef aldığını açıkladı; Express Room ve Tayland bayraklı Mayuree Naree adlı ticari gemilerin İran uyarılarını dikkate almadan geçişe zorlandığı öne sürüldü. Aynı gün Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi üç geminin mermi/projektil saldırısına uğradığını bildirdi, ancak ilk aşamada saldırganı belirtmedi; Taylandlı yetkililer Mayuree Naree’de üç mürettebatın kayıp olduğunu duyurdu. ABD tarafı ise gerilimi ayrı bir düzleme taşıdı. CENTCOM, 10 Mart’ta Hürmüz yakınında 16 İran mayın döşeme gemisinin vurulduğunu gösterdiğini söylediği görüntüler yayımladı; Trump da İran donanmasının ve hava savunmasının büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini iddia etti. İran ise boğazdan geçecek her geminin izin alması gerektiğini savunurken, ABD ve müttefiklerinin geçiş hakkı olmadığını söyledi. Bu tablo, Hürmüz’ün artık yalnızca bir enerji koridoru değil, doğrudan askerî çatışma alanına dönüştüğünü gösteriyor. Pentagon Soruşturması, İran’daki Kız Okulunu ABD Vurdu; Trump “Bilmiyorum” Dedi Independent’ın aktardığına göre Pentagon’un ön incelemesi, Trump’ın İran’a karşı başlattığı savaşın ilk saatlerinde bir ABD Tomahawk füzesinin İran’daki Shajarah Tayyebeh İlkokulu’nu vurduğunu ortaya koydu. New York Times’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı bulgulara göre saldırının nedeni, okul binasını bitişikteki İran askerî üssünün parçası gibi gösteren eski Savunma İstihbarat Ajansı verilerinin hedefleme paketine dahil edilmesi oldu. İranlı yetkililer saldırıda 175’ten fazla kişinin öldüğünü, ölenlerin büyük çoğunluğunun çocuk olduğunu söylüyor; bu bilanço doğrulanırsa savaşın başlangıcından bu yana en büyük sivil can kaybı olayı olabilir. Bu bulgu, Trump’ın daha önce saldırının sorumluluğunu İran’a ya da “başka birine” yüklemeye çalışmasıyla açık biçimde çelişiyor. Trump son sorular karşısında “Bilmiyorum” derken, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de önceki açıklamalarında sivil ölümlerle ilgili haberleri “propaganda” olarak nitelemişti. Haberde açık kaynak görüntüleri, uydu analizleri ve bağımsız incelemelerin okulun hassas vuruşla hedef alındığını gösterdiği; bazı uzmanların ise Pentagon’un AI destekli hedefleme süreçlerinin ya da güncellenmeyen insan kontrolünün rol oynamış olabileceğini söylediği aktarılıyor. İŞTE ŞİMDİ YANDIK! Meta, Yapay Zeka Ajanlarının Sosyal Medya Platformu Moltbook’u satın aldı! Reuters’ın haberine göre Meta, yapay zekâ agent’ları için tasarlanmış sosyal ağ platformu Moltbook’u satın aldı ve şirketin kurucuları Matt Schlicht ile Ben Parr’ı Meta Superintelligence Labs bünyesine kattı. Mali detayları açıklanmayan satın alma, teknoloji devlerinin gerçek dünyada görev icra edebilen otonom agent teknolojileri ile bu alandaki yeteneği hızla toplama yarışını gösteriyor. Moltbook, ocak sonunda niş bir deney olarak başlamış; kısa sürede AI botlarının kod paylaştığı, birbirleriyle ve insan sahipleri hakkında “dedikodu yaptığı” Reddit benzeri bir alan olarak dikkat çekmişti. Haberde ayrıca Moltbook’un yükselişinin yalnızca heyecan değil risk de ürettiği belirtiliyor. Siber güvenlik firması Wiz, platformdaki bir zafiyetin özel mesajları, 6 binden fazla e-posta adresini ve 1 milyondan fazla kimlik bilgisini açığa çıkardığını, sorunun uyarı sonrası giderildiğini söyledi. OpenAI CEO’su Sam Altman siteyi geçici bir moda olarak küçümserken, arkasındaki teknolojiye dikkat çekti; Anthropic cephesi ise kullanıcıların henüz AI’ye bilgisayarları üzerinde tam özerklik vermeye hazır olmadığını savundu.

Trump'tan "Savaş Yakında Biter" Sinyali Trump'ın Pazartesi günü "planın çok önündeyiz, çok yakında bitecek" açıklaması petrol fiyatlarını sert düşürdü, Avrupa ve Asya borsaları yukarı döndü. Brent ham petrol, $100'ı aşmasının hemen ardından geri çekildi; analistler piyasanın son kazanımları "kalıcı" değil "geçici" olarak fiyatladığını belirtiyor. eToro analistine göre piyasalar "panikten temkinli iyimserliğe" geçerken StoneX analistleri çatışmanın beklenden kısa sürebileceğini fiyatlamaya başladıklarını söylüyor. Dolar zayıfladı, altın yükseldi. ING Emtia Stratejisi ekibi ise petrol fiyatındaki düşüşün sürdürülebilmesi için Hürmüz Boğazı'nda akışın yeniden başlamasının şart olduğunu vurguladı. Capital Economics iki senaryo çizdi: Hızlı sonuç halinde petrol $65'a geriler; Körfez enerji altyapısına ağır hasar verilirse altı ayda ortalama $150'ye çıkabilir. İran Rejim Değişikliği Küresel Enerji Piyasalarını Nasıl Dönüştürür? İran, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerinden birine sahip; mevcut yaptırımlar kalksa ve altyapı restore edilse bu rezervlerin küresel piyasaya açılması petrol ekonomisini kökten değiştirebilir. Hürmüz Boğazı'nın kapanması binlerce gemiyi Körfez dışında mahsur bıraktı; Brent $100'ı aştı. Analize göre savaşın kısa vadeli enerji şoku ne kadar yıkıcı olsa da uzun vadede potansiyel kazanım — İran petrolünün serbest piyasaya girmesi — eşit derecede olağanüstü. Trump'ın Danışmanları "Çıkış Yolu" Arıyor WSJ'nin edindiği bilgiye göre Trump'ın bazı danışmanları, yükselen petrol fiyatları ve olası siyasi bedel endişesiyle başkana özel görüşmelerde "çıkış planı" aramasını tavsiye etti. Trump Pazartesi günü askeri operasyonun hedeflerini büyük ölçüde gerçekleştirdiğini söyledi, "çok yakında biter" dedi ve timetable sormayan gazetecilere "bu hafta bitmez ama yakında" yanıtını verdi. Habere göre danışmanlar uzayan savaşın siyasi faturasından kaygılı. İran Liderliği "Buradayız ve Savaşıyoruz" Mesajı Veriyor WSJ'nin analizine göre 10 günlük yoğun hava saldırısına rağmen İran liderliği çözülme belirtisi göstermiyor. Üst düzey isimler hava saldırılarından korunmak için kamuya çıkışlarını kısıtlasa da sosyal medya ve resmi kanallardan düzenli mesaj yayıyor; bu mesajlar hem güncel gelişmeleri yansıtıyor hem de birlik ve kararlılık projekte ediyor. İran ordusu geniş bir cephede — Körfez ülkeleri, İsrail ve ötesi — yüksek değerli hedefleri vurmayı sürdürüyor; ancak savaşın ilk günlerindeki hacimle kıyaslandığında füze yoğunluğu düştü. ABD ve İran Farklı Bir Savaş Bekliyordu WSJ'ye göre savaş 10. gününde en az 12 ülkeyi içine çekmiş durumda; ekonomik ve siyasi şoklar tüm dünyaya yayılıyor. Taraflardan hiçbiri stratejik hedeflerine henüz ulaşamadı ve her ikisi de karşısındakinden daha uzun dayanabileceğini iddia ediyor. Savaşın uzun süreli bir yıpratma çatışmasına dönüşmesi halinde en net kazananın Rusya olacağı değerlendiriliyor: Moskova yükselen petrol ve doğal gaz fiyatlarından elde edeceği ek gelirle hem kendini finanse edecek hem de Batı'nın Ukrayna'ya desteğinin erimesinden faydalanacak. Anthropic, Pentagon ve Hegseth'e Dava Açtı Anthropic, Trump yönetiminin şirketi güvenlik tehdidi olarak ilan etmesine ve federal sözleşmelerini iptal etmeye çalışmasına karşı Pazartesi günü dava açtı. Dava açılır açılmaz rakip şirketler OpenAI ve Google'dan 37 yapay zeka araştırmacısı mahkemeye Anthropic lehine görüş bildiren dilekçe sundu; bu adım Silikon Vadisi'ndeki dayanışmanın boyutunu gözler önüne serdi. NATO İran'dan Fırlatılan İkinci Balistik Füzeyi Türkiye Hava Sahasında Kesti Türkiye Savunma Bakanlığı 9 Mart'ta NATO hava ve füze savunma sistemlerinin İran'dan fırlatılıp Türkiye hava sahasına giren bir balistik füzeyi daha imha ettiğini duyurdu. Can kaybı bildirilmedi; ancak Türk medyasına göre füze enkazı güney Türkiye'nin büyük şehirlerinden Gaziantep'e düştü. Bu, Türkiye'nin son günlerde İran kaynaklı olarak tanımladığı ikinci füze vakası. Bakanlık açıklamasında "ülkemizin topraklarına ve hava sahasına yönelik her tehdide kararlı ve tereddütsüz biçimde gerekli tüm önlemler alınacaktır" ifadesini kullandı. İlk vakadan sonra Türkiye İran büyükelçisini Dışişleri'ne çağırmış, Bakan Fidan Tahran'ı kışkırtmama konusunda uyarmıştı. İran ise her iki vakada da Türkiye topraklarına füze fırlattığı iddiasını reddederek Türkiye'nin egemenliğine saygı duyduğunu savundu. Trump Savunma Sanayiini Topladı, Rubio Acil 22.000 Bomba Satışını İmzaladı Trump Cuma günü yedi büyük savunma şirketinin yöneticisiyle Beyaz Saray'da bir araya geldi; toplantının ardından şirketlerin "Exquisite Class" silah üretimini dörde katlayacaklarını duyurdu. Aynı gün akşam Dışişleri Bakanı Rubio, Silah İhracat Kontrol Yasası'nın acil yetki maddesini işleterek İsrail'e 12.000 bombalık acil satışı onayladı; iki ABD yetkilisine göre buna ek olarak 500 pound'luk 10.000 bomba daha satışa dahil edildi, toplam 22.000 bomba Kongre onayı aranmadan transfer edildi. Isfahan Uranyumu Erişilebilir — ABD ve İsrail Kara Operasyonu Tartışıyor ABD istihbarat teşkilatları, geçen yıl İsrail saldırılarıyla İsfahan'daki nükleer tesis altına gömmülen İran'ın ana zenginleştirilmiş uranyum stokuna İran'ın "çok dar bir giriş noktasından" yeniden erişebildiğini belirledi; birçok kaynak bu değerlendirmeyi doğruladı. ABD sahanın sürekli gözetim altında tutulduğunu söylerken Trump Cumartesi günü gazetecilere "şimdilik oraya gitmedik ama daha sonra yapabileceğimiz bir şey" dedi. Axios ise dört kaynaktan ABD ile İsrail'in savaşın ilerleyen aşamasında uranyum stoklarını güvence altına almak için İran'a kara kuvveti göndermeyi tartıştığını bildirdi. NIC Raporu: Büyük Çaplı Saldırı Bile İran Rejimini Deviremez 28 Şubat'tan önce tarihlenen Ulusal İstihbarat Konseyi değerlendirmesine göre büyük ölçekli bir askeri saldırı bile İran'ın teokratik yönetimini devirmesi ihtimali düşük. Birçok üst düzey ABD yetkilisi bu değerlendirmeyi NYT'ye doğruladı. Irak Kürt Peşmerge Tarafsız Kalmaya Karar Verdi Irak Kürt Demokrat Partisi'nden bir yetkili Axios'a, Peşmerge güçlerinin şimdiye kadar İranlı Kürt milislerin Irak'tan İran'a saldırı başlatmasını engellediğini bildirdi. Irak Kürt liderler ABD'nin kendilerini yalnız bırakabileceği endişesiyle şimdilik tarafsız kalmaya karar verdi. İsrail Tahran Petrol Saldırılarını Trump'ın Beklentisinin Çok Ötesine Taşıdı 30 İran yakıt deposuna yönelik Cumartesi saldırıları ABD'nin önceden haberdar edildiği ama beklentisinin çok üzerinde kaldığı ölçekte gerçekleşti; bir ABD yetkilisi, bir İsrailli yetkili ve bir başka kaynak bunu doğruladı. Bir Trump danışmanı Axios'a "Cumhurbaşkanı bu saldırıyı beğenmedi. Petrolü kurtarmak istiyor. Yakmak istemiyor. Bu durum insanlara daha yüksek benzin fiyatlarını hatırlatıyor" dedi. Minab Okulu — Video Analizi ABD Tomahawk Füzesini İşaret Ediyor İran devlet medyasının yayımladığı video, 28 Şubat'ta 175 öğrenci ve personelin öldüğü kız ilkokuluna çarpan füzeyi gösteriyor; analistler füzenin ABD Tomahawk'ına benzediğini söyledi. Trump bir gün önce gazetecilere "gördüklerime göre bunu İran yaptı" demişti. Brent $119.50 Zirvesi — G7 Acil Petrol Rezerv Açıklaması Pazartesi sabahı Brent ham petrol $119.50'ye fırladı; saatler sonra $105'e geriledi — 2022'den bu yana ilk kez $100'ı aştı. Macron G7'nin acil petrol stoklarına başvurabileceğini söyledi ve G7 liderlerinin bu hafta toplanabileceğini ekledi. G7 maliye bakanları ayrı bir toplantıda fiyat artışıyla mücadele için ortak acil rezerv salımını görüşmeye başladı. MİT, MI6'dan Suriyeli Lider Şara İçin Koruma Talep Etti Beş kaynağa göre Türkiye'nin istihbarat teşkilatı MİT geçen ay İngiliz istihbaratı MI6'dan Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara'ya yönelik son suikast girişimleri sonrasında daha aktif koruma rolü üstlenmesini istedi. Türkiye bu talebin yapıldığı iddialarını reddetti. Türkiye'nin reddi standart dışişleri prosedürü, talebin içeriği ve zamanlaması doğru ve yerinde. Bölgede devam eden istikrarsızlık bağlamında, daha çok yeni istikrara kavuşan Suriye'nin liderinin 'devrilmesi' Türkiye'nin nüfuzunu tehdit etmekle kalmaz, aynı zamanda bölgenin istikrarsızlık ateşine bir bidon benzin daha dökmüş olur. Haberin doğru olması hâlinde yapılan talebin yerinde olduğunun altını çizmek gerekir. Genelde bu tip bir haber, bir istihbarat teşkilatının istemeyeceği bir 'olumsuz imaj' şeklinde okunur; ancak tam tersi olmalıdır. İki istihbarat teşkilatının ortak üstleneceği bir misyon, hem bölgesel hem de küresel tehdit unsurlarının çok daha zahmetsizce tespit edilip ortadan kaldırılmasını ve dolayısıyla görevin başarıya ulaşma olasılığının önemli ölçüde artmasını sağlayacaktır. OpenAI Robotik Ekipten İstifa — "Pentagon Ortaklığı Yeterince Tartışılmadı" OpenAI'ın robotik ekibinden üst düzey bir isim hafta sonu istifa etti; gerekçe olarak şirketin Pentagon'la kurduğu yeni ortaklığı yeterince tartışmadan kabul etmesini gösterdi. İstifa mektubunda şu ifadeler yer aldı: "Yapay zekanın ulusal güvenlikteki rolü önemli. Ancak yargısal denetim olmaksızın Amerikalıların gözetlenmesi ve insansız yetkilendirmeyle ölümcül otonomi, aldıklarından daha fazla tartışma hak eden kırmızı çizgilerdi." Savaşın 'Trump' Tarafı Ticaret, 'Shield of the Americas' Eric Trump ve Donald Trump Jr., Pentagon'un drone talebini karşılamak için aylık 10.000'den fazla drone üretmeyi hedefleyen Powerus şirketine destek veriyor; şirket Aureus Greenway Holdings ile birleşme sürecinde. Ayrı bir gelişmede Trump Cumartesi günü "Shield of the Americas" zirvesinde kartel faaliyetlerine karşı "ölümcül askeri güç" kullanımını taahhüt eden kararname imzaladı; 17 ülke ortak güvenlik bildirgesi imzaladı. Aynı günkü Pasifik operasyonunda ABD ordusu uyuşturucu kaçakçılığı şüphesiyle bir tekneye düzenlediği saldırıda altı kişiyi öldürdü. Stargate'in İlk Çatlağı: Yapay Zeka Altyapısının Trilyon Dolarlık Balon Riski OpenAI ve Oracle'ın Teksas Abilene kampüsünü 1,2 GW'tan 2,0 GW'a genişletme planlarını iptal ettiğini Bloomberg 6 Mart'ta duyurdu. İptalin arka planında iki somut sorun var: finansman müzakerelerinin çökmesi ve OpenAI'ın sürekli değişen talep tahminleri. Kampüs operatörü Crusoe Energy Systems'ın CEO'su Chase Lochmiller kendi deyimiyle "işi öğrenmek zorunda kaldı" — şirket Bitcoin madenciliğinden gigavat ölçekli yapay zeka altyapısına geçiş yapmış bir firma. Abilene iptalinin hemen ardından Nvidia, AMD'nin o boş kapasiteye girmesini önlemek için Crusoe'ya 150 milyon dolar depozito yatırdı ve Meta'yı yedek kiracı olarak bizzat aracılık ederek getirdi. Yazara göre bu tablo altı yapısal kırılmayı aynı anda ortaya koyuyor: OpenAI'ın eğitim merkezli mimariden çıkarım merkezli mimariye geçişi, Nvidia'nın sıradan çip satıcısından altyapı piyasa yapıcısına dönüşümü, sıvı soğutma teknolojisinin ilk büyük başarısızlık sınavı, Stargate LLC'nin duyurulmasından 14 ay sonra hâlâ kadrosuz ve veri merkezi inşa etmeyen bir kabuk olarak durması ve egemen yapay zeka dağıtımlarının hesaplama coğrafyasını yeniden şekillendirmesi. Finansal tablo giderek daha gerilimli: Oracle'ın borç/özsermaye oranı yüzde 432,5'e ulaştı; son 12 aydaki serbest nakit akışı eksi 13,1 milyar dolar. Michigan'daki 1,4 GW'luk Stargate tesisinden ana finansman ortağı Blue Owl Capital çekildi; Oracle hisseleri 2025 zirvesinden yaklaşık yüzde 50 düştü, 450 milyar dolar piyasa değeri eridi. Öte yandan Meta'nın 2026 sermaye harcaması yönlendirmesi 115-135 milyar dolara yükseldi; Amazon 200 milyar, Alphabet 175-185 milyar, Microsoft 120 milyar dolar planlıyor — beş büyük hyperscaler'ın toplam 2026 harcaması 660-690 milyar dolar, 2025'e göre yüzde 36 artış. Nvidia boyutunda yazar "döngüsel finansman" sorununu detaylıca işliyor: Nvidia hem en büyük çip tedarikçisi hem CoreWeave'de yüzde 9-13 hissedar hem OpenAI'a 30 milyar dolar yatırımcı hem de Meta-Abilene anlaşmasında arabulucu. Jim Chanos ve Michael Burry bu yapıyı "yapay talep" yaratıyor diye kısa pozisyonla eleştiriyor; Columbia Üniversitesi araştırmacıları tüm yapay zeka değer zincirinin tek bir tedarikçinin mali sağlığına bağımlı hale geldiğini belgeliyor. Nvidia bu eleştirilere yedi sayfalık bir Wall Street mektubuyla yanıt verdi — yazar bu savunmacı jestin eleştirinin ciddiyetini teyit ettiğini söylüyor.

Goldman Sachs: Hürmüz Çıkmazı Sürerse Petrol Haftaya 100 Doları Aşar Goldman Sachs, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol akışının normalin yalnızca yüzde 10'una gerilediğini tespit etti — bankanın başlangıçta öngördüğü yüzde 15 eşiğinin de altına düşen bu rakam, İran'ın boğazı fiilen abluka altına aldığını gösteriyor. Banka, hafta sonuna kadar krizin çözümüne yönelik bir sinyal çıkmaması halinde petrolün haftaya 100 doları aşacağını, Mart boyunca Hürmüz akışları baskılı kalmaya devam ederse fiyatın 2008 ve 2022 zirvelerini geride bırakarak 150 dolara yaklaşabileceğini öngördü. IG brokerage hafta sonu piyasasında ABD ham petrolü zaten 94 doları test etti; CSIS'ten Clayton Seigle bu şoku günlük 20 milyon varil ile tarihte görülen en büyük ani arz kesintisi olarak tanımladı — Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin tetiklediği 2022 üretim düşüşünün 17 katı büyüklüğünde. Genel tabloda 2026'nın başından bu yana petrol fiyatı yüzde 50'nin üzerinde artmış durumda: Ocak'ta 60 dolardan başlayan yolculuk 90 doları aştı. Suudi Arabistan, BAE ve Kuveyt'teki ham petrol depolama kapasiteleri dolma noktasına geliyor; boğazdan ihracat yapılamazsa büyük petrol sahalarının üretimi durdurmak zorunda kalabileceği uyarısı yapıldı. Beyaz Saray'ın önerdiği önlemler — Suudi petrolünü Kızıldeniz'den yönlendirmek, stratejik rezervleri kullanmak, navlun sigortasına devlet güvencesi vermek — günlük 20 milyon varillik açığı kapatmaya yetmeyeceği değerlendiriliyor. Çin Büyüme Hedefini Onlarca Yılın En Düşüğüne İndirdi Çin, 2026 GSYİH büyüme hedefini yüzde 4,5-5 aralığına çekti — 1990'ların başından bu yana en mütevazı hedef. Hedef belirleme raporunu kaleme alan Danyang Shen, düşük hedefin yurt içi zorluklara ek olarak "herkesçe görülen küresel eğilimler" nedeniyle artan belirsizliğe karşı politika manevra alanı bırakmak amacıyla saptandığını açıkladı. Buna karşın Pekin savunma harcamaları, tüketici enflasyonu ve mali harcama hedeflerini geçen yılın seviyeleriyle büyük ölçüde sabit tuttu. The Asia Group Çin direktörü Han Shen Lin'e göre hükümet "iddialı bir hedefi ıskalamamak yerine mütevazı bir hedefi aşmayı" tercih ediyor. Li Kıang'ın sunumu yapısal kırılganlıkları beklenmedik bir dürüstlükle ele aldı: ABD tarifelerinin etkisi resmen kabul edildi; zayıf tüketim ve yatırım büyüme ivmesini baskıladı; yerel yönetimlerin mali sıkıntısı zaman zaman maaş gecikmelerine yol açıyor. Rhodium Group verileri bu tabloyu sayısal olarak doğruluyor: 2023-2025 döneminde YZ, robotik ve elektrikli araçlar gibi yeni sektörler GSYİH'ye yalnızca 0,8 puan katkı sağlarken gayrimenkul başta olmak üzere geleneksel sektörler 6 puanlık düşüş yarattı. Güney Kore 68 Milyar Dolarlık Piyasa İstikrar Fonunu Devreye Aldı Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, Mavi Saray'da toplanan acil kabine toplantısında 100 trilyon won (68,3 milyar dolar) tutarındaki finansal piyasa istikrar fonunun derhal hayata geçirilmesini emretti. Lee, hisse senedi ve döviz piyasalarındaki oynaklığı birincil hedef olarak belirlerken fonun "yapay hisse senedi desteği" şeklinde algılanmaması gerektiğini de vurguladı. Maliye Bakanı Koo Yoon-cheol, benzin fiyatlarında tek günde yüzde 13 artış tespit edildiğini ve yakıt piyasasında kartel oluşumu ile haksız ticaret uygulamalarına yönelik yoğun denetim başlatılacağını açıkladı. Lee, gerekirse ürün türüne veya bölgeye göre akaryakıt tavan fiyatı uygulanmasını ve benzin istasyonlarının toptan alış fiyatlarını kamuoyuyla paylaşmasını incelenmesini istedi. 38 Güney Kıbrıs Gemisi Hürmüz'de, İhracatçılara 20,3 Trilyon Won Destek Maliye Bakanı Koo, Hürmüz Boğazı'nda veya yakınında 38 Güney Koreli geminin faaliyet gösterdiğini — 26'sının doğrudan boğaz içinde bulunduğunu — ancak şu ana kadar hasar bildirilmediğini açıkladı. Orta Doğu genelinde 45 şirkete ait 289 inşaat şantiyesinde 2.592 Koreli işçi görev yapıyor; bir kısmı tahliye edilirken güvenli bölgelerde inşaat çalışmaları sürdürülüyor. Küçük ve orta ölçekli ihracatçılardan taşıma gecikmeleri, ödenmemiş alacaklar ve yüksek lojistik maliyetlerine ilişkin 49 güçlük bildirimi alındı; hükümet bu firmalara düşük faizli kredi ve genişletilmiş kredi limiti dahil 20,3 trilyon won destek paketi açıkladı. 14 Orta Doğu ülkesinde toplam 18.472 Koreli vatandaş bulunduğu ve tahliye operasyonlarının sorunsuz ilerlediği de bildirildi. Hiçbir Ülke Kadınlar İçin Tam Hukuki Eşitliğe Ulaşmadı 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nde yayımlanan BM Genel Sekreterliği raporuna göre dünya genelinde kadınlar hukuki haklardan yalnızca erkeklerin yüzde 64'ü oranında yararlanıyor. Ülkelerin yüzde 54'ünde tecavüz hâlâ rıza esasına dayalı tanımlanmıyor; dünya genelinde dörtte üç ülkede kız çocukları ulusal mevzuat kapsamında zorla evlendirilebiliyor; ülkelerin yüzde 44'ünde eşit işe eşit ücret yasal güvence altında değil. Rapor, son iki yılda savaş ortamlarında cinsel şiddet vakalarının yüzde 87 artığını da belgeledi. BM Kadın Birimi, ilerlemenin mümkün olduğuna da dikkat çekti: Ülkelerin yüzde 87'si aile içi şiddet mevzuatı çıkardı, kırk'tan fazla ülke son on yılda anayasal güvenceleri güçlendirdi. Ancak rapor yalnızca yasal düzenlemelerin yeterli olmadığını vurguluyor; damgalama, mağdur suçlama, toplumsal baskı ve yargı sistemine duyulan derin güvensizlik hukuki kazanımları pratikte engelliyor. BM Kadın Birimi İcra Direktörü Sima Bahous, nüfusun yarısına adaleti reddeden bir sistemin gerçek anlamda adaleti savunamayacağını söyledi. CSW'nin 70. oturumu 9 Mart'ta BM Genel Kurulu'nda başlıyor. Nepal Seçimlerinde Tarihi Sonuç: Eski Rapçi'nin Partisi Ezici Zafer Kazandı AP'nin seçim komisyonu verilerine dayanan haberi nettir: Dört yıl önce kurulan Rastriya Swatantra Partisi (RSP), doğrudan seçilen 165 sandalyenin 117'sini kazanarak hem onlarca yıldır ülkeyi yöneten Nepali Kongresi hem de Komünist Parti'yi tarihe gömdü. Proporsiyonel temsil sistemindeki 110 sandalyede de RSP yaklaşık yüzde 51 oranında önde; parti tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa sahip görünüyor. Başbakan adayı Balendra Shah, 2022 Katmandu belediye başkanlığı seçimini de kazanmış; geçen yıl on binlerin sokaklara döküldüğü, düzinelerce kişinin hayatını kaybettiği ve eski başbakan Khadga Prasad Oli'yi iktidardan indiren 2025 gençlik isyanının öne çıkan yüzü olmuştu. Ekvador, Küba Büyükelçisini Sınır Dışı Etti Trump yönetiminin yakın müttefiki Ekvador Cumhurbaşkanı Daniel Noboa, Küba'nın Quito büyükelçisi Basilio Gutierrez'i ve büyükelçilik personelinin tamamını 48 saat içinde ülkeyi terk etmesi için sınır dışı etti. Dışişleri Bakanlığı Gutierrez'i "istenmeyen kişi" ilan etti ancak resmi gerekçe açıklamadı. Havana bu adımı "dostane ilişkilerin tarihine ciddi zarar veren düşmanca ve emsalsiz bir eylem" olarak nitelendirirken ABD'nin Küba'ya yönelik baskılarının yoğunlaştığı bir dönemde bu kararın tesadüf olmadığını vurguladı. Zelenski: Ukrayna ABD'ye İran Shahed Dronlarına Karşı Destek Verecek Zelenski, ABD'nin Shahed dronlarına karşı koruma konusunda Ukrayna'dan "belirli destek" talep ettiğini ve kendi harekâtıyla ilgili uzmanlık ile ekipman temin etmeyi kabul ettiğini Telegram'dan duyurdu. Financial Times, Pentagon ve en az bir Körfez ülkesinin Ukrayna yapımı insansız hava aracı önleme sistemleri satın almak için görüşme yürüttüğünü aktardı. Körfez ülkeleri pahalı Patriot füzeleriyle İran dronlarını düşürürken stoklarının hızla eridiğini fark etti; Ukrayna ise 2022'den bu yana ucuz sürüm Shahed'lere karşı binlerce dolara mal olan önleyici insansız hava araçları geliştirerek bu alanda eşsiz bir deneyim biriktirdi. Irak'ta Paralel Cephe: ABD-İsrail Operasyonları İran Bağlantılı Milis Üslerini Vuruyor ABD-İsrail operasyonlarının, kimse sorumluluk üstlenmese de Irak'taki İran destekli Şii milisleri hedef aldığını aktaran bu politika brifingine göre 7 Mart'ta Musul'daki Halk Seferberlik Kuvvetleri (PMF) üssü vuruldu; Kataib Hizbullah, Kataib Seyyid el-Şüheda ve Asaib Ehl el-Hak gibi ABD tarafından terör örgütü olarak tanımlanan gruplar da saldırılardan nasibini aldı. PMF 2014'te kurulan resmi bir Irak güvenlik kurumu statüsünde; Irak hükümet bütçesinden yıllık 3,5 milyar dolar alıyor, ancak bünyesindeki gruplar aynı zamanda petrol kaçakçılığı ve hükümet sözleşmelerinden yıllık 1 milyar doların üzerinde ek gelir elde ediyor. FDD'ye göre militanlar 28 Şubat'tan bu yana Irak ve Irak Kürdistanı'ndaki ABD varlığına karşı 40'ı aşkın saldırı gerçekleştirdi. Tahran'da Petrol Depoları Yanıyor, Zehirli Duman Kenti Sardı Al Jazeera'nın Tahran muhabiri Tohid Asadi yerinde aktarıyor: ABD-İsrail saldırıları başladığından bu yana ilk kez İran'ın petrol altyapısı hedef alındı — başkentin güneydoğu, batı ve doğusundaki birden fazla yakıt deposu vuruldu. Yükselen alevler ve zehirli duman neredeyse tüm kenti kapladı; halk hem saldırıların kendisiyle hem de giderek ağırlaşan halk sağlığı kriziyle baş başa. İran bu koşullarda "Gerçek Vaat IV Operasyonu" adını verdiği yeni bir füze ve insansız hava aracı dalgası başlattığını duyurdu. İran Meclis Başkanı Kalibaf, Trump'ın "birkaç günde teslim olur" varsayımının "büyük bir hata" olduğunu söyleyerek milletinin sonuna kadar direneceğini ilan etti; üslerini ABD'ye açan Körfez ülkelerine "karşı önlem" uyarısında bulundu. Azerbaycan Saldırısı: İran " Bağlantımız Yok" Dedi İran Cumhurbaşkanı Pezeshkian, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev'i telefonla arayarak Nahçıvan yakınındaki saldırının İran ile bağlantısı olmadığını bildirdi ve olayın soruşturulacağını taahhüt etti. Aliyev, olayın aydınlatılması gerektiğini vurgularken İran'daki sivil kayıplar için taziyelerini iletti. Rusya ve BAE Dışişleri Bakanları: Siviller Korunsun, Diplomasiye Dönülsün Rus Dışişleri Bakanı Lavrov, BAE'li mevkidaşı Şeyh Abdullah bin Zayed ile görüştü. İki bakan Körfez ve İran'daki sivillere yönelik saldırıların derhal durdurulması ve BM ile diğer forumlarda diplomatik müzakereye dönülmesi çağrısında ortak tutum sergiledi. Yedinci ABD Askeri Hayatını Kaybetti CENTCOM, savaşın ilk hafta sonu Suudi Arabistan'daki bir saldırıda ağır yaralanan bir ABD askerinin 8 Mart'ta hayatını kaybettiğini duyurdu. Kimlik bilgileri yakınlarına bildirim yapılana kadar açıklanmayacak. Bu gelişmeyle birlikte İran savaşında hayatını kaybeden ABD askeri sayısı yediye yükseldi — Dover'da Trump'ın katıldığı tören karşılamasında altı tabut yer almıştı, yedinci kayıp ise bu törenin hemen ardından açıklandı. İran'ın Yeni Dini Lideri: Mojtaba Hamaney Uzmanlar Meclisi, Ayetullah Ali Hamaney'in oğlu Mojtaba Hamaney'i İran'ın üçüncü dini lideri olarak seçti. 1969 Meşhed doğumlu olan 56 yaşındaki Mojtaba Hamaney, liseden mezuliyetinin ardından 1987'de İslam Devrim Muhafızları Birliği saflarına katıldı ve İran-Irak Savaşı'nın son döneminde görev yaptı; IRGC ile bağları bugün de sürüyor. Babasının 1989'da dini lider seçilmesinin ardından Kum'da İran'ın en saygın din adamlarından ders aldı ve burada öğretmenlik de yaptı; bu süreç kendisine dini liderlik çevrelerinde önemli bir konum kazandırdı. Uzmanlar Meclisi'nin kararının hemen ardından İslam Devrim Muhafızları Birliği, "tam itaat ve öz fedakarlık" sözleriyle Mojtaba Hamaney'e bağlılık yemini etti. Mojtaba'nın seçimi büyük tartışma yarattı: Daha önce hiçbir resmi hükümet görevi üstlenmemişti, seçilmişliği yoktu ve üst düzey bir dini unvan taşımıyordu. İsrail ordusu ise Farsça bir X gönderisinde yalnızca Mojtaba'yı değil, onun yerine geçecek her adayı ve bu seçim sürecini yürüten Uzmanlar Meclisi üyelerini de takip edeceği uyarısında bulundu. Trump ise yeni liderin kendi onayı olmadan uzun süre tutunmayacağını söyledi. İran'ın 29. Dalga Saldırısı ve "6 Ay Savaşabiliriz" İddiası IRGC, "Dürüst Söz 4 Harekâtı"nın 28. ve 29. dalgalarını Tel Aviv, Negev çölü, Ürdün'deki El-Azrak hava üssü ve bölgedeki ABD hava üslerine yönelik fırlattığını duyurdu. IRGC sözcüsü Ali Mohammad Naini, İran'ın mevcut operasyon temposunda en az altı aylık yoğun savaş kapasitesine sahip olduğunu açıkladı ve 200'den fazla Amerikan-İsrail mevzisinin hedef alındığını ileri sürdü. IRGC ayrıca İsrail enerji altyapısına yönelik saldırıların sürmesi halinde bölgedeki petrol tesislerini hedef alacağını uyardı. İsrail ordusu sözcüsü ise İran'ın "bölge genelinde ateş gücünün dramatik biçimde düştüğünü" açıkladı. Körfez'de İkinci Hafta Saldırıları Savaşın 9. gününe girilirken Körfez ülkeleri yeni saldırı dalgasıyla karşılaştı: Kuveyt uluslararası havalimanındaki yakıt tankları drone saldırısında hedef alındı, iki sınır güvenlik subayı öldürüldü ve Kuveyt ulusal petrol şirketi üretimde "ihtiyati" kesintiye gitti. Bahreyn'in Sitra adasındaki bir tatlı su arıtma tesisi İran dronelarıyla hasar gördü; ayrıca Muharraq bölgesindeki bir üniversite binasına füze parçaları düştü ve üç kişi yaralandı. Suudi Arabistan, Riyad diplomatik bölgesini hedef alan drone saldırısını hasarsız atlattığını açıkladı; dört Reuters kaynağı Suudi yetkililerinin Tahran'a saldırıların sürmesi halinde "misilleme" uyarısında bulunduğunu aktardı. Körfez İşbirliği Teşkilatı, saldırıları "en güçlü ifadelerle" kınadı. Beyrut Merkezi Vuruldu, 517 Bin Kişi Yerinden Edildi İsrail, Lübnan'ın yeni savaşında ilk kez Beyrut şehir merkezini vurdu: Şehrin kalbindeki bir oteli hedef alan saldırıda İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü komutanları öldürüldü, dört sivil hayatını kaybetti, on kişi yaralandı. Lübnan Sağlık Bakanlığı savaşın başından bu yana 400'e yakın kişinin öldürüldüğünü açıkladı; Sosyal İşler Bakanı 517.000 kişinin yerinden edildiğini, 117.000'inin devlet sığınaklarında kaldığını bildirdi. İsrail ayrıca doğu Lübnan'da bir Hizbullah helikopterini düşürdüğünü açıkladı; Hizbullah ise Haifa deniz üssünü ve Nahariye kentini drone sürüsüyle hedef aldığını duyurdu. İngiliz Dışişleri Bakanlığı Lübnan'daki personelinin bir bölümünü ihtiyati tedbir olarak çekti. Diplomatik Trafik — Macron, Lavrov, Arap Birliği Üç ayrı diplomatik hat aynı anda devreye girdi: Macron, savaşın başından bu yana İran Cumhurbaşkanı Pezeshkian'la görüşen ilk Batılı lider oldu; bölgedeki ülkelere yönelik saldırıların "derhal durdurulmasını" ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını talep etti. Macron ayrıca Trump'la da görüştü, ancak içerik açıklanmadı. Pazartesi günü Kıbrıs'a ziyaret planlayan Macron, daha önce Kıbrıs'a savunma birlikleri ile Charles de Gaulle uçak gemisini Doğu Akdeniz'e yönlendirmişti. Rus Dışişleri Bakanı Lavrov, BAE mevkidaşıyla telefon görüşmesinde hem İran'a hem Körfez ülkelerine yönelik tüm saldırıların durdurulması çağrısında bulundu. Arap Birliği Genel Sekreteri ise İran'ın Arap komşularına saldırılarını "pervasız politika" olarak tanımladı ve bu ülkelerin ABD-İsrail savaşının parçası olmadığını vurgulayarak topraklarının saldırı üssü olarak kullanılmasına izin verilmeyeceğini açıkladı. Trump Çelişkileri — Rusya, Kürtler, Zemin Birlikleri Trump, Air Force One'da gazetecilere art arda üç önemli açıklama yaptı: Rusya'nın İran'a ABD hedefleri konusunda istihbarat sağladığı iddialarını "önemsiz" bulduğunu, zira İran'ın bu bilgiyle bile büyük kayıplar verdiğini söyledi. Kürt güçlerini savaşa dahil etmeyeceğini belirterek "savaş bunlar olmadan da yeterince karmaşık" dedi — Trump'ın Kürtlere destek verdiğine ilişkin daha önceki raporlarla çelişiyor. Zemin birlikleri konusunda ise "zenginleştirilmiş uranyum depolarını güvence altına almak için belki gerekebilir" dedi, kesin bir red getirmedi. İtalya Başbakanı Meloni'yi "büyük lider" olarak övdü ve İtalya'nın yardımcı olmaya istekli olduğunu söyledi. Ayrıca İngiliz Başbakanı Starmer'e İngiltere'nin iki uçak gemisi göndermeyi "ciddi düşündüğünü" ama "zaten kazanılan bir savaşa geç katılanlara ihtiyaç olmadığını" ima etti. Bölgesel Yansımalar — İsviçre, Türkiye, Bangladeş, IRIS Dena Dört ayrı gelişme: İsviçre Savunma Bakanı Martin Pfister, ABD-İsrail saldırılarının BM Şartı'nı ihlal ettiğini ve "güç yasağını çiğnediğini" açıkladı — Avrupa'dan gelen en net uluslararası hukuk itirazı. Türk Dışişleri Bakanı Fidan, İran'da iç savaş çıkarmaya yönelik senaryolara karşı uyardı ve etnik-mezhepsel fay hatlarını hedef alan her girişimi "tarihi hata" olarak nitelendirdi; Washington'ın Kürt güçlerini silahlandırma planlarına dolaylı yanıt niteliğinde. Bangladeş, Körfez savaşının derinleştirdiği enerji krizinin ardından yakıt tayınlamasına geçti; uzun kuyruklar oluştu ve panik alımları yaşandı. Sri Lanka, batan IRIS Dena fırkateyninden kurtarılan 22 İranlı denizcinin taburcu edildiğini açıkladı; 10 denizci hâlâ tedavide, İran ordusu toplam kayıp sayısını 104 olarak güncelledi. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi “Farkları Yönetme” Çağrısı Yaptı Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Batı Asya’daki savaşın hiç yaşanmaması gereken bir çatışma olduğunu söyleyerek ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını eleştirdi. Pekin’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Wang, “Güçlü yumruk güçlü haklılık anlamına gelmez. Dünya orman kanunlarına geri dönemez” diyerek hem savaşın meşruiyetini sorguladı hem de daha geniş uluslararası düzene gönderme yaptı. Wang ayrıca 2026’nın Çin-ABD ilişkileri açısından kritik bir yıl olduğunu belirterek iki tarafın mevcut anlaşmazlıkları dikkatle yönetmesi, uygun bir diplomatik zemin oluşturması ve gereksiz müdahaleleri ortadan kaldırması gerektiğini söyledi. Çinli bakan, Batılı ülkelerin Ukrayna savaşı bağlamında eleştirdiği Moskova-Pekin hattı için de Çin-Rusya ilişkilerinin “sarsılmaz” olduğunu vurguladı. ABD Büyükelçiliği Kudüs Güvenlik Uyarısını Güncelledi ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, 8 Mart 2026 tarihli güncellemesinde İsrail, Batı Şeria ve Gazze’de bulunan Amerikan vatandaşlarına hem mevcut tahliye seçeneklerinden yararlanma hem de ayrılmamaları halinde güvenli bir yerde sığınakta kalmaya hazırlanma çağrısı yaptı. Açıklamada Ben Gurion Havalimanı’ndan sınırlı çıkışların kademeli biçimde yeniden başlayacağı, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın da kayıt yaptıran vatandaşlar için sınırlı kapasitede yardım uçuşları organize ettiği belirtildi. Metinde ayrıca Taba sınır kapısı üzerinden Mısır’a kara yoluyla çıkışın açık olduğu, Kudüs ve Tel Aviv’den bu hatta otobüs desteği verilebileceği, sınır geçişi ve vize işlemleri için nakit ücret gerektiği aktarıldı. Büyükelçilik, 13 Mart’a kadar rutin konsolosluk hizmetlerini askıya aldığını, yalnızca acil pasaport işlemlerinin sürdüğünü duyurdu; bölgede kalan Amerikalılara ise roket, havan veya İHA saldırısı alarmı durumunda derhal sığınağa geçmeleri ve yerel makamların talimatlarını izlemeleri çağrısı yapıldı. Suudi Arabistan’da Bir “Mermi” Yerleşim Binasına Düştü, 2 Kişi Öldü Körfez’e yönelik İran bağlantılı saldırılar sürerken Suudi Arabistan’da bir yerleşim binasına düşen “projectile” nedeniyle iki kişi hayatını kaybetti. Cismin türü açık biçimde tanımlanmıyor; bu nedenle olayın füze, İHA parçası ya da başka bir mühimmat olup olmadığı bu görünümden teyit edilemiyor. Olay, savaşın artık yalnızca İran-İsrail hattında kalmadığını ve Körfez ülkelerinde doğrudan can kaybına yol açan sınır aşan güvenlik sonuçları ürettiğini gösteriyor. Bu gelişme, bölgesel hava savunması, enerji altyapısı ve sivil güvenlik başlıklarını daha da kritik hale getiriyor. İsrail Güney Lübnan’ın Nebatiye Bölgesine Yeni Hava Saldırıları Düzenledi İsrail, Güney Lübnan’daki Nebatiye bölgesine yeni hava saldırıları düzenledi. Bu olay, savaşın yalnızca İran cephesinde değil Lübnan hattında da eşzamanlı biçimde derinleştiğini gösteriyor. Çok cepheli baskı, İsrail’in bölgesel askerî angajman alanını genişletirken Lübnan’daki yeni yerinden edilmeleri ve sınır güvenliği krizini büyütebilir. Suudi Arabistan Riyad’ın Kuzeyinde 2 İHA’nın Engellendiğini Açıkladı Suudi Arabistan, Riyad’ın kuzeyinde iki dronun önlendiğini duyurdu. Bu açıklama, Körfez ülkelerinin artık yalnızca dolaylı risk altında olmadığını, aktif hava savunma angajmanına girdiğini gösteriyor. Riyad çevresine uzanan tehdit algısı, enerji altyapısı, yabancı yatırım güveni ve bölgesel ulaşım hatları açısından önemli bir sinyal niteliği taşıyor. Çin, yeni çip krizinden Hollanda’yı sorumlu tuttu Çin, Hollandalı çip şirketi Nexperia ile Çin’deki bağlı birimi arasındaki gerilimin yeniden küresel otomotiv yarı iletkeni sıkıntısına yol açabileceği uyarısında bulundu. Reuters’ın aktardığına göre Çin Ticaret Bakanlığı, Ekim 2025’te Hollanda’nın Nexperia’yı Çinli ana şirketi Wingtech’ten fiilen ayırma süreci sonrası Çin’in Nexperia çiplerine ihracat kısıtı getirdiğini, bunun da küresel otomotiv üretiminde aksamalara neden olduğunu hatırlattı; son dönemde şirket içi yeni çatışmaların krizi yeniden tetikleyebileceğini belirtti.  Gerilimin son halkasında Nexperia’nın Çin’deki paketleme birimi, Hollanda tarafını Çinli çalışanların sistem erişimlerini kapatmakla suçladı; Hollanda merkezi bazı BT adımlarını kabul ederken Guangdong’daki üretimin aksadığı iddiasını reddetti. Çin tarafı, uzlaşma çabalarının sonuç vermemesi halinde ortaya çıkacak yeni küresel otomotiv çip sıkıntısının sorumluluğunu “Hollanda tarafına” yükledi. South China Morning Post’un haberi de aynı ana çerçeveyi öne çıkarıyor. Deloitte: 2026’da Yazılım Sektöründe Rekabeti Agentic AI, Maliyet Baskısı ve AI-First Ürünleşme Belirleyecek Deloitte’un 2026 Küresel Yazılım Sektörü Görünümü, yazılım şirketlerinin artık yalnızca ürünlerine yapay zeka özelliği ekleyen firmalar değil, doğrudan “AI-first” mantığıyla ürün ve operasyon tasarlayan yapılara dönüşmek zorunda kalacağını savunuyor. Rapora göre rekabet, bir yandan kurulu müşteri tabanına ve güven unsuruna sahip yerleşik yazılım şirketleri ile, diğer yandan daha çevik fiyatlama ve uzmanlaşmış çözümler sunan AI-native girişimler arasında sertleşecek; bu süreçte hibrit fiyatlama, büyük dil modeli maliyetleri ve düşebilecek kâr marjları sektörün temel baskı alanları olacak. Metin ayrıca yazılım geliştirme ekiplerinin daha küçük, AI destekli ve yeniden beceri kazandırılmış yapılara dönüşeceğini; siber güvenlik tarafında ise otonom yapay zeka destekli saldırılar nedeniyle savunma operasyonlarının da “agentic” hale gelmesinin beklendiğini öne sürüyor. Deloitte, şirketlerin 2026 boyunca yalnızca ürün stratejisini değil ekip yapısını, yetenek yönetimini, güvenlik mimarisini ve satın alma-birleşme kararlarını da AI çağının ekonomik gerçeklerine göre yeniden kurmak zorunda kalacağını belirtiyor. “İstenmeden Çalışan Yazılım” Olarak AI Agent’ların Yükselişi Times Square Chronicles’da yayımlanan yazı, yapay zeka agent’larının klasik yapay zeka araçlarından farklı olarak yalnızca komut bekleyen sistemler değil, verileri izleyen, karar alan ve görevleri sürekli biçimde yürüten otonom yazılımlar olarak öne çıktığını savunuyor. Metne göre şirketler bu sistemleri müşteri desteği, finansal izleme, pazarlama operasyonları, siber güvenlik ve envanter yönetimi gibi alanlarda denemeye başladı; böylece yazılım, pasif bir araç olmaktan çıkıp “dijital iş gücü” gibi çalışan bir yapıya dönüşüyor. Yazı aynı zamanda bu dönüşümün risklerine de dikkat çekiyor. Otonom yazılımların hatalı fiyat değişikliği yapması, yanlış ileti gönderimi ya da belirsiz karar alma süreçleri gibi durumlarda sorumluluğun kimde olacağı, şeffaflığın nasıl sağlanacağı ve bu sistemlerin nasıl denetleneceği soruları öne çıkarılıyor; buna rağmen metin, AI agent’ların önümüzdeki on yılın en önemli teknolojik gelişmelerinden biri olabileceğini ileri sürüyor. 2026’da İzlenecek Teknoloji Eğilimleri Arasında AI Getiri Baskısı, Veri Merkezi Patlaması ve Agent’ların Üretime Geçişi Öne Çıkıyor Times of India’nın derleme niteliğindeki yazısına göre 2026, teknoloji sektöründe yapay zekâ heyecanının “getiri kanıtlama” evresine girdiği yıl olabilir. Metin; şirketlerin AI yatırımlarında somut yatırım getirisi talep edeceğini, veri merkezlerinin Hindistan, Güneydoğu Asya, Brezilya ve Körfez’e yayıldığını, AI agent’ların pilot aşamadan gerçek iş akışlarına taşınacağını, yeni donanım biçimlerinin ortaya çıkacağını ve robotik ile siber güvenliğin daha merkezi hale geleceğini savunuyor. Yazı ayrıca küçük ve verimli modellerin, dünya modellerinin, kuantum destekli hesaplamanın ve AI kaynaklı yeni girişim dalgasının 2026’nın belirleyici başlıkları arasında olacağını öne sürüyor. Aynı haber, bu dönüşümün eşitsiz sonuçlar doğurabileceğini de vurguluyor: veri merkezlerinin enerji ve su tüketimi yerel altyapılar üzerinde baskı yaratabilir, AI güvenliği iş dünyası için kritik bir risk alanına dönüşebilir, bazı şirketler AI yatırımını gelire çeviremezse zorlanabilir ve teknolojik güç ile servet daha dar bir elit grupta yoğunlaşabilir. Genel çerçeve, 2026’da “hype” ile gerçek kullanım arasındaki mesafenin hızla kapandığı ve teknolojinin laboratuvardan gündelik hayata geçiş süresinin belirgin biçimde kısaldığı iddiasına dayanıyor. Trump, İran’daki Kız İlkokulu Bombalamasının İran Tarafından Yapıldığını İddia Etti Trump, İran’daki bir kız ilkokulunun bombalanmasında ABD’nin sorumluluğuna işaret eden adli ve açık kaynak bulgularına rağmen saldırının İran tarafından yapılmış olabileceğini öne sürdü; ancak bu iddiasına herhangi bir kanıt sunmadı. Human Rights Watch ise olayın savaş suçu kapsamında soruşturulması gerektiğini ve saldırının sorumluluğunun bağımsız biçimde araştırılmasının şart olduğunu belirtti. Burada açık bir anlatı çatışması bulunuyor: Trump kanıtsız siyasi karşı iddia ileri sürerken, bağımsız insan hakları incelemesi olayın hukuki soruşturma gerektirdiğini söylüyor. AI Agent Güvenliği, Kimlik Avı Yöntemleri ve Kritik Açıklar Gündemde Help Net Security’nin haftalık derlemesi, siber güvenlikte geçen haftanın öne çıkan başlıklarını bir araya getiriyor ve özellikle üç ekseni öne çıkarıyor: AI agent’ların yeni saldırı yüzeyi oluşturması, klasik kimlik avı tekniklerinin daha sofistike hale gelmesi ve kurumsal sistemlerde yamalanmamış kritik açıkların sürmesi. Derlemede Microsoft’un açıkladığı OAuth yönlendirme mantığının kötüye kullanılmasıyla zararlı yazılım dağıtılan phishing kampanyası, Zenity’nin açıkladığı ve AI agent’ı kullanıcı aleyhine çevirebilen PleaseFix zafiyet ailesi, Cisco SD-WAN açıklarının aktif sömürülmesi ve Android’in Mart 2026 yamasında 100’den fazla açığın kapatılması gibi başlıklar öne çıkıyor. Derleme ayrıca AI’nin artık yalnızca yardımcı araç değil, otonom eylem gerçekleştiren bir aktöre dönüştüğünü; buna karşılık güvenlik ekiplerinin görünürlük, denetim ve yönetişim kapasitesinin geride kaldığını savunuyor. Haftalık özet, İran bağlantılı APT faaliyetlerinden Tycoon 2FA platformunun çökertilmesine, sağlık sektöründeki siber risk kabulünden Meta Ray-Ban gizlilik tartışmasına kadar çok farklı başlıklar içerse de genel tablo, 2026’da güvenliğin artık yalnızca BT meselesi değil doğrudan yönetişim, operasyon ve iş sürekliliği sorunu haline geldiğini gösteriyor. Pentagon’un Teknoloji Şefi, Anthropic ile Otonom Savaş Sistemleri Konusunda Çatıştığını Söyledi Associated Press’in haberine göre Pentagon’un araştırma ve mühendislikten sorumlu müsteşarı Emil Michael, Anthropic ile yaşanan anlaşmazlığın merkezinde şirketin yapay zekâ sistemi Claude’un tam otonom silahlarda kullanımına koyduğu etik sınırlamalar olduğunu söyledi. Michael, tartışmanın özellikle Trump yönetiminin gelecekteki Golden Dome füze savunma programı ve daha geniş biçimde silahlı dron sürüleri, sualtı araçları ve benzeri sistemlerde daha yüksek otonomi arayışı etrafında sertleştiğini anlattı. Pentagon, daha sonra Anthropic’i “tedarik zinciri riski” olarak tanımlayarak savunma çalışmalarından dışladı; Trump da federal kurumlara Claude kullanımını durdurma talimatı verdi, ancak Pentagon’a geçiş için altı ay süre tanındı. Anthropic ise yalnızca iki dar alanda sınırlama istediğini savunuyor: Amerikalıların kitlesel gözetimi ve tam otonom silahlar. Michael buna karşılık, Pentagon’un 20 yıl boyunca doğabilecek tüm askerî kullanım senaryolarını tek tek istisna üzerinden yönetemeyeceğini, bu yüzden şirketlerden “tüm yasal kullanımlara” izin vermesini istediğini belirtti. Michael’a göre Google, OpenAI ve xAI bu çerçeveyi kabul etti; Anthropic ise mevcut yapay zekâ sistemlerinin tam otonom silahları güvenle çalıştıracak kadar güvenilir olmadığını ileri sürerek direndi. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir sonraki aşamada mahkemeye taşınması bekleniyor. Çin’de Beyin-Bilgisayar Arayüzleri 3-5 Yılda Yaygın Kullanıma Girebilir Reuters’a konuşan Çinli beyin-bilgisayar arayüzü uzmanı Yao Dezhong, ülkede BCI teknolojisinin ürünler olgunlaştıkça önümüzdeki 3 ila 5 yıl içinde kamusal ve pratik kullanıma yönelmeye başlayabileceğini söyledi. Çin, bu alanı yeni beş yıllık planında kuantum, 6G, embodied AI ve nükleer füzyonla birlikte stratejik gelecek sektörleri arasına aldı; 2027’ye kadar önemli teknik atılımlar, 2030’a kadar ise iki ya da üç dünya çapında şirket yetiştirme hedefi koydu. Habere göre Çin’de 10’dan fazla insanlı invaziv BCI denemesi yürütülüyor ve bu yıl ülke çapında 50’den fazla hastanın denemelere alınması planlanıyor. Yao, bazı pilot eyaletlerde BCI tedavilerinin ulusal sağlık sigortasına dahil edildiğini, pazarın 2027’ye kadar 5,58 milyar yuana ulaşmasının beklendiğini ve Çin’in büyük nüfus, hasta talebi, maliyet avantajlı sanayi zinciri ve STEM insan kaynağı sayesinde önemli üstünlüklere sahip olduğunu savundu. Aynı zamanda araştırma ile klinik uygulama arasındaki mesafenin hâlâ büyük bir sorun olduğunu kabul eden Yao, Çin’in invaziv, yarı invaziv ve non-invaziv modeller üzerinde çalıştığını; Neuralink’in cerrahi robotik avantajını dikkat çekici bulsa da Musk’ın izlediği teknik yönün artık Çin’de de erişilebilir hale geldiğini söyledi. Sudan Ordusu Bara’yı Geri Aldı, Kordofan’daki Çatışmalarda En Az 51 Sivil Öldü Sudan’ın Güney Kordofan bölgesinde ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında şiddetlenen çatışmalarda çarşamba ve perşembe günleri arasında en az 51 sivil hayatını kaybetti. En ağır bilanço, yoğun topçu atışı ve İHA saldırılarına sahne olan Dilling kentinde görüldü; hastane kaynaklarına göre burada 28 kişi öldü, 60 kişi yaralandı. Batı Kordofan’daki el-Moclad’da ise hastane yetkilileri, orduya atfedilen bir İHA saldırısında 18 kişinin öldüğünü, 25 kişinin yaralandığını bildirdi. Sudan ordusu ayrıca Hartum’u Kuzey Kordofan’ın başkenti el-Ubeyd’e bağlayan stratejik karayolu merkezi Bara kentini yeniden ele geçirdiğini açıkladı. Yetkililer bunu bölgedeki güç mücadelesinde dönüm noktası olarak nitelerken, RSF’nin el-Ubeyd’de bir kamu savcılığı binasını İHA ile vurduğu aktarıldı. BM yetkilileri ise Kordofan’da sivillerin kuşatma, açlık ve insani yardım yoksunluğu altında sıkıştığını vurguluyor.

Petrol Altyapısı Saldırısı, Dubai Havalimanı Kapandı, Türkiye F-16 Planı Savaşın ikinci haftasına girerken tarihi eşikler hızla aşıldı. ABD ve İsrail, Tahran'daki bir petrol deposunu vurdu — savaşın başından bu yana İran petrol altyapısına yönelik ilk saldırı; İran IRGC karşılık olarak İsrail'in Hayfa rafinerisini hedef aldığını duyurdu. Dubai Havalimanı, dünyanın en yoğun uluslararası havalimanı, İran füze ve insansız hava aracı baraji nedeniyle geçici olarak kapatıldı; BAE tek günde 15 balistik füze ve 119 insansız hava aracı yakaladığını açıkladı. Ürdün, İran'ın 119 füze ve insansız hava aracı fırlattığını, 108'ini düşürdüğünü; Pakistan ise tarihin en yüksek yakıt zammı olan litre başına 55 rupi — dizel için yaklaşık yüzde 20 — artışı açıkladı. AP ise ABD istihbaratına dayandırarak Rusya'nın İran'a ABD savaş gemileri ve uçaklarını hedef almada kullanılabilecek istihbarat aktardığını haberleştirdi. İngiltere, ABD'nin Fairford ve Diego Garcia üslerini "savunma amaçlı" operasyonlar için kullanmaya başladığını teyit etti. Türk Dışişleri Bakanı Fidan, İran'ı daha önce Türkiye yönüne gelen balistik füze olayı nedeniyle uyararak "dikkatli olun, bu bir maceraya dönüşmesin" mesajı verdi; Türk Savunma Bakanlığı ise Kıbrıs'a F-16 konuşlandırılmasının gündemde olduğunu doğruladı. Trump "Ne Gerekiyorsa O" CBS News'in kapsamlı 8. gün blogu kritik yeni bilgiler sunuyor. ABD, Kongre denetimini atlayarak İsrail'e acil 650 milyon dolarlık cephane satışını onayladı; Dışişleri Bakanı Rubio Silah İhracatı Kontrol Yasası kapsamında olağanüstü hal yetki aldı. USS George H.W. Bush uçak gemisi grubu bölgeye yönlendirildi — sahada halihazırda bulunan USS Gerald Ford ve USS Abraham Lincoln'a katılacak, üç uçak gemisi grubunu aynı anda bölgede konuşlandıracak. Trump Dover Hava Üssü'nde düzenlenen tören karşılamaya katılarak hayatını kaybeden altı askeri selamladı; sonrasında gazetecilere "Ne kadar sürer?" sorusuna "Hiç öngörmem, ne gerekiyorsa" yanıtını verdi. Minab kız okulu çelişkisi CBS birincil kaynaklarla derinleşti: İsrail'in bölgede faaliyet göstermediğini iki ayrı kaynak doğrularken bir ABD soruşturmacısı ABD sorumluluğunu işaret ediyor; Trump ise kanıt göstermeksizin "İran yaptı" dedi. Chicago Üniversitesi siyaset bilimcisi Robert Pape'in uyarısı öne çıkıyor: "Yüz yıldır devletler yalnızca hava gücüyle rejim devirmek için çaba sarf etti — hiçbir zaman işe yaramadı." İran'da Yeni Dini Lider Seçimi Kargaşası Ayatollah Ali Hamaney'nin öldürülmesinin ardından anayasa gereği oluşturulan üç kişilik geçici konsey iktidarı yönetiyor; ancak etkili siyaset belirleyicilerden Büyük Ayatollah Naser Makarem Şirazi ve Hüseyin Nuri Hamedani, 88 üyeli Uzmanlar Meclisi'ni yeni dini lideri bir an önce seçmeye çağırdı. Meclis üyelerinden Ayatollah Hüseyin Muzaffari, toplantının 24 saat içinde yapılabileceğini söyledi; ancak bunun yüz yüze mi yoksa çevrimiçi mi olacağı belirsiz — önceki istişarelerin çevrimiçi yürütüldüğü belirtiliyor. Anayasa üç ay içinde seçim yapılmasını öngörüyor; Trump'ın "yeni liderin seçiminde ABD'nin rolü olmalı" talebi İran tarafından reddedildi. Trump Yönetimi YZ Firmalarına "Her Türlü Yasal Kullanım" Zorunluluğu Getiriyor Financial Times'a dayanan bu haber, Trump yönetiminin Genel Hizmetler İdaresi (GSA) aracılığıyla sivil YZ sözleşmelerine yönelik taslak kurallar hazırladığını aktarıyor. Temel zorunluluklar: şirketler, modellerinin hükümet tarafından "her türlü yasal kullanım" için açık olduğunu kabul etmek zorunda kalacak; modellerin AB Yapay Zeka Yasası gibi ABD dışı düzenleyici çerçevelere uyum amacıyla değiştirilip değiştirilmediğini kamuoyuna açıklamak durumunda olacak; veri çıktılarına "partizan veya ideolojik yargılar" işlemek yasaklanacak. Anthropic'in "tedarik zinciri riski" olarak belirlenmesi bağlamında Hegseth "vatansever teknoloji ortaklarına" ihtiyaç duyduklarını savunurken, Evercore ISI analistleri bu gerekliliklerin ABD YZ yığınının küresel standartlardan "ayrışmasına" yol açabileceği uyarısında bulundu. Nasdaq 100 yüzde 1.51, Microsoft yüzde 0.42, Alphabet yüzde 0.78 geriledi. ABD Doha Büyükelçiliği — Katar'daki Amerikan Vatandaşlarına Güvenlik Uyarısı 3 Mart'ta acil olmayan personele tahliye emri verildi, rutin konsolosluk hizmetleri askıya alındı. Kalan Amerikalılar için mevcut çıkış seçenekleri: Katar Havacılık Otoritesi'nin sınırlı hava trafiğine kısmi izin vermesiyle Qatar Airways seferleri; Salwa kara sınır kapısından Suudi Arabistan'a geçiş; deniz yolları kapalı. Büyükelçi ve acil personel yerinde kalmakla birlikte sığınma önlemi uyguluyor; Katar'daki tüm Amerikalılara da aynı tavsiye veriliyor. Kriz kayıt formu doldurmaları isteniyor. ABD Riyad Büyükelçiliği — Suudi Arabistan'daki Amerikan Vatandaşlarına Güvenlik Uyarısı Katar için yapılanla neredeyse özdeş yapıda olan bu haber önemli bir fark içeriyor: Suudi Arabistan'da ticari uçuşlar hâlâ işliyor — Riyad, Cidde ve Dahran havalimanlarından seferler sürüyor, Suudi hava sahası açık. Büyükelçilik ve konsolosluklar rutin konsolosluk hizmetlerini askıya aldı; kalan personel sığınma önlemi uyguluyor ve personele büyükelçilik binasından uzak durmaları tavsiye edildi. Katar'dan farklı olarak kara sınır geçiş seçeneğine değinilmiyor. Rusya'dan Ukrayna'ya Füze ve İHA Saldırısı: Harkiv'de 11 Ölü Rusya, Ukrayna'ya gece boyunca kapsamlı bir füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenledi. Harkiv'de beş katlı bir apartmana balistik füze isabet etmesi sonucu aralarında iki çocuğun bulunduğu 11 kişi hayatını kaybetti, 15 kişi yaralandı. Ukrayna hava savunması 453 insansız hava aracı ve 19 füzeyi düşürdü; ancak dokuz füze ve 26 insansız hava aracı 22 hedefi vurdu. Hedefler arasında enerji altyapısı, dört tren istasyonu, Odesa limanı ve Kyiv'deki ısıtma tesisleri yer alıyor — başkentin dört ilçesinde 2.806 apartmanda ısınma kesildi. Zelenski ortaklardan hava savunma ve silah desteğinin sürdürülmesini talep etti.

İran'ın Yeni IRGC Komutanı Ahmad Vahidi: "Öğretmenlerle Karşılaştırılamaz" Tuğgeneral Ahmad Vahidi, üst üste iki IRGC komutanının İsrail-ABD saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından Devrim Muhafızları'nın başına geçti. Vahidi'nin geçmişi hem askeri hem siyasi: 1988-1997 yılları arasında Kudüs Gücü'nü yönetmiş, Ahmedinecad döneminde savunma, Reisi döneminde içişleri bakanlığı yapmış, aynı zamanda 1994'teki Buenos Aires Yahudi merkezi bombalı saldırısı (85 ölü) nedeniyle Arjantin'in talebiyle Interpol kırmızı bülteni çıkarılmış biri. Uzmanlar, önceki iki komutanı "öğretmen" olarak değerlendiriyor. Dikkate değer bir ayrıntı: 1980'lerde İran-Kontra sürecinde Vahidi'nin Amerikan aracılarıyla gizli temaslar kurduğu bildiriliyor, bu da kendisini hem ABD hem İsrail'i "yakından tanıyan" bir isim haline getiriyor. Dış İşleri Bakanı Araghchi'nin bazı IRGC birliklerinin "bağımsız ve bir ölçüde yalnız" hareket ettiğini kabul etmesi, merkezi komuta zincirinin ne ölçüde çözüldüğünü gözler önüne seriyor. Al Jazeera: Savaşın Yedinci Günü — Tahran'a En Ağır Bombardıman, 181 Çocuk Öldü İran'a yönelik saldırılar yedinci günde yeni bir aşamaya girdi. İsrail ordusu sabah saatlerinde "yeni bir faz" ilan ederek Tahran'da "rejim altyapısını" hedef aldığını açıklarken ABD'nin B-2 bombardıman uçakları derinlere gömülü balistik füze rampalarına 2.000 kilogramlık "penetratör" bombalar bıraktı. Al Jazeera'nın Tahran'daki muhabiri, patlamaların bürokronun bulunduğu binayı titretti ni ve önceki günlere kıyasla çok daha yoğun bir bombardıman yaşandığını aktardı. İsrail ayrıca Kum'un Şekouhiyeh sanayi bölgesi sakinlerine zorla tahliye emri çıkardı. UNICEF, şimdiye kadar hayatını kaybeden 1.300'den fazla kişinin en az 181'inin çocuk olduğunu açıkladı; Tahran'da bir ilkokul daha vurulduğu İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü tarafından duyuruldu. İran ise Kuveyt açıklarında "ABD'ye ait" bir petrol tankerini vurduğunu ilan etti. TNW: Pentagon'un Anthropic Yasağının Anatomisi — Hukuki Süreç ve Çelişki Pentagon, 5 Mart'ta Çin'in Huawei'sine uygulanan ama daha önce hiçbir Amerikan şirketine yöneltilmemiş "tedarik zinciri riski" etiketini Anthropic'e biçti; 10 USC 3252 kapsamında savunma müteahhitleri artık Claude kullandıklarını beyan etmek zorunda. Çelişki açık: ABD ordusu İran operasyonlarında Palantir'in Maven Smart System'i aracılığıyla Claude'u aktif biçimde kullanıyor. TNW'nin aktardığına göre Bloomberg, yasak açıklanırken arka planda müzakerelerin yeniden başladığını bildirdi. CEO Amodei ayrıca Trump'a açıkça destek vermemesinin ve finansal katkıda bulunmamasının da ilişkilerin bozulmasına katkıda bulunduğunu kabul etti. Tech Field Day Rundown: Nvidia Fiber Yatırımı, Yapay Zeka Güvenlik Açıkları ve Claude Çöküşü Tech Field Day'in 4 Mart bülteni altı teknoloji haberi işliyor. Nvidia, yapay zeka süperbilgisayarların veri taşıma altyapısını güçlendirmek için iki silikon fotonik şirketine toplam 4 milyar dolar yatırım yaptı — elektrik sinyalleri yerine ışık kullanan bu teknolojiye hem AMD hem Meta yatırım yapıyor, Nvidia uzun vadeli tedarik güvencesi arıyor. "ClawJacked" güvenlik açığı, yerel ağda çalışan yapay zeka ajanlarının kötü amaçlı web siteleri tarafından ele geçirilebildiğini ortaya koydu — yama yayımlandı, ancak yüksek ayrıcalıklı yapay zeka ajanlarının yönetim sorunu devam ediyor. Microsoft'tan iki üst düzey mühendis ACM'de yayımladıkları makalede, yapay zekanın junior geliştiricilerin hata yaparak öğrenme fırsatını ortadan kaldırdığını ve bu nedenle gelecekte kıdemli mühendis yetişmeyeceğini savundu. Meksika hükümeti sistemlerine yapılan saldırıda bir hacker'ın hem Claude'u hem ChatGPT'yi jailbreak yaparak kullandığı ve 150 gigabayt veri çaldığı Crowdstrike araştırmasıyla belgelendi. Claude ise Pentagon-Anthropic kavgasının ardından uygulama mağazası listelerinin zirvesine çıkınca artan ücretsiz kullanıcı talebi nedeniyle yaklaşık 4 saat çevrimdışı kaldı; kurumsal API'lar bu süre boyunca kesintisiz çalıştı. DWT Gizlilik ve Güvenlik Bülteni: Veri Simsarlığı, Yapay Zeka Yönetimi ve Siber Güvenlik Düzenlemeleri Davis Wright Tremaine'in Mart 2026 bülteni ABD'deki üç kritik düzenleyici gelişmeyi özetliyor. Birincisi, California'nın Delete Act kapsamı beklenenden çok daha geniş: Reklam teknolojisi ekosisteminde sıradan kabul edilen veri zenginleştirme uygulamaları şirketleri "veri simsarı" statüsüne sokabiliyor; DROP platformuna 200.000 tüketici ilk ay kayıt oldu ve Ağustos 2026'dan itibaren silme talepleri zorunlu hale geliyor. İkincisi, New York'un yapay zeka yönetim yasası RAISE Act, California'nın şeffaflık gereklilikleriyle uyumlu hale getirilmek üzere kapsamlı değişiklik sürecinde — büyük sınır modeli geliştiricileri "kritik güvenlik olaylarını" 15 gün içinde bildirmek zorunda kalacak. Üçüncüsü, Trump yönetimi federal müteahhitlerin siber güvenlik gerekliliklerini formal FAR değişiklikleri olmaksızın sessizce yeniden yapılandırdı; Biden döneminin yazılım güvenliği attestasyon zorunluluğunu kaldırarak her kurumun kendi kararına bıraktı. VMblog 2026 Teknoloji Tahminleri: Yapay Zeka Değer Realizasyonu, Derin Sahte İçerik ve DNS Güvenliği Beş teknoloji yöneticisinin tahminleri ortak bir temelde birleşiyor. PwC'nin Yapay Zeka Direktörü Dan Priest, 2026'nın deney aşamasından ölçekli stratejik değer realizasyonuna geçiş yılı olacağını öngörüyor. NetApp'tan Anil Inamdar ise yapay zeka yığınının çökeceğini ve veri altyapısının ürünün kendisi haline geleceğini savunuyor — Kafka ve PostgreSQL gibi platformlar modelleri pasif biçimde beslemek yerine kararları şekillendirecek. Netarx CEO'su Sandy Kronenberg, organizasyonların yüzde 62'sinin derin sahte tabanlı sosyal mühendislik saldırılarıyla karşılaştığını belirterek 2026'nın kurumsal "dezenformasyon savunma platformları" dönemi olacağını ve Gartner'a göre şirketlerin yüzde 30'unun yüz tanımayı güvenilmez bularak terk edeceğini aktarıyor. DNSFilter'dan Mikey Pruitt, kritik bir teknik uyarı yapıyor: Tüm ticari alan adlarının yüzde 96'sı DNSSEC güvenliğinden yoksun; ICANN'ın Ekim'deki kriptografik anahtar güncellemesinin ardından saldırganlar DNS korsanlığı için bu zayıf noktaları otomatik araçlarla hedef alacak. OpenAI'ya Pentagon Yaptırımı: 48 Saatte 1,5 Milyon Abone Kaybı Times of India'nın Forbes'a dayanarak aktardığına göre, OpenAI'nın Pentagon ile yaptığı sınırsız erişim anlaşmasının duyurulmasından sonraki 48 saat içinde 1,5 milyon kullanıcı ChatGPT aboneliğinden ayrıldı. Abone iptalleri yalnızca Pentagon anlaşmasıyla sınırlı değil; ICE sözleşmeleri ve OpenAI Başkanı Greg Brockman'ın MAGA Inc.'e bağışladığı bildirilen 25 milyon dolar da boykot kararlarında belirleyici etken olarak gösteriliyor. Aynı dönemde Claude, App Store'da ChatGPT'yi geçerek birinci sıraya yerleşti; Anthropic ise ChatGPT belleğini Claude'a aktarmak isteyen kullanıcılar için adım adım talimat yayımladı. The Register — Çin Parlamentosu Teknoloji Bağımsızlığı Planını Onayladı Premier Li Qiang'ın Çin parlamentosuna (İki Oturum) sunduğu Hükümet Çalışma Raporu, Trump yönetiminin ticaret politikasına açık bir göndermeyle "tek taraflılık ve korumacılığın tırmanması" bağlamında teknolojik öz-yeterliliği ana hedef olarak belirledi. Li, Çin'in entegre devre üretiminin geçen yıl yüzde 10,9 arttığını ve yapay zeka şirketlerinin küresel açık kaynak ekosistemini yönlendirdiğini savunurken 2026 için ajanlı yapay zeka, açık kaynak altyapısı ve ultra büyük ölçekli hesaplama kümelerinin geliştirilmesini öncelikli gündem olarak sundu. The Register'ın vurguladığı kritik bağlam: Avustralya Stratejik Politika Enstitüsü verilerine göre Çin, takip ettiği 74 kritik teknolojinin 66'sında dünya liderliğine 20 yıldan kısa sürede ulaştı. Asya Topluluğu analistleri ise mevcut durumu "karşılıklı temin zinciri yıkımı" denge hali olarak tanımlıyor: ABD yarı iletkenler, Çin nadir toprak elementleri üzerinde karşılıklı koz sahibi. ABD Yapay Zeka Çip İhracat Kontrollerini Küresel Ölçeğe Taşıyor ABD Ticaret Bakanlığı'nın gündemindeki taslak düzenlemeler, mevcut kısıtlamaların yaklaşık 40 "yüksek riskli" ülkeyle sınırlı olan kapsamını neredeyse tüm dünyaya genişletecek: Nvidia ve AMD gibi şirketlerin gelişmiş yapay zeka işlemcilerini herhangi bir ülkeye ihraç edebilmesi için hükümet onayı zorunlu hale gelebilir. Onay eşiği çip miktarına göre kademelendiriliyor — 1.000 adete kadar görece basit inceleme, 200.000'in üzerinde aynı ülkede tek bir şirkete yapılacak teslimlerde ise ev sahibi hükümetin doğrudan Washington ile müzakereye girmesi şart koşuluyor. Çin'e özel kural olarak Alibaba ve ByteDance gibi devlere Nvidia H200 çipini şirket başına 75.000 adetle sınırlandıran bir tavan öneriliyor; ancak ülke geneli toplamının 1 milyon adede kadar çıkabileceği belirtiliyor. Düzenleme haberiyle Nvidia hisseleri yüzde 1,9, AMD yüzde 2,3 geriledi. Tahran ve Beyrut'a Yoğun Bombardıman Guardian'ın 7 Mart şafağında yayımlanan canlı blogu savaşın kritik eşik noktalarını belgeliyor. İsrail yeni bir "geniş çaplı" saldırı dalgası başlattı; İran BM Büyükelçisi Iravani 1.332 İranlı sivilin hayatını kaybettiğini açıklayarak ABD ve İsrail'i savaş suçu işlemekle suçladı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Takht-Ravanchi, ABD-İsrail saldırılarına ortak olan her ülkenin "meşru hedef" haline geleceğini France 24'e ilan etti. Beyaz Saray Sözcüsü Leavitt kampanyanın dört ila altı hafta sürebileceğini belirtirken Trump "koşulsuz teslim" dışında hiçbir anlaşma yapmayacağını tekrarladı; aynı saatlerde ABD silah üreticilerinden "üstün sınıf silah üretimini dört katına çıkarma" taahhüdü aldı. Hormuz Boğazı teknik olarak açık kalıyor ancak İran ordu sözcüsü ABD ve İsrail'e ait her geminin hedef alınacağını duyurdu; NYT analizine göre savaşın başından bu yana beş tanker vuruldu ve petrol fiyatı Covid pandemisinden bu yana en büyük haftalık artışla 90 dolar barelinin üzerine çıktı. Rusya ve İran cumhurbaşkanları telefon görüşmesi yaptı; Kremlin Moskova'nın İran'ın elinde ABD askeri varlıklarının konumuna dair istihbarat bulunduğuna ilişkin raporları ne doğruladı ne yalanladı. Çin Dışişleri Bakanlığı Basın Toplantısı — 6 Mart 2026 Sözcü Mao Ning'in açıklamaları Çin'in Iran savaşına ilişkin resmi tutumunu netleştirdi. GDP büyüme hedefindeki aşağı revizyonun Orta Doğu kargaşasıyla ilişkilendirilmesi sorusuna Mao, 14. Beş Yıllık Plan döneminde ekonominin 35 trilyon RMB büyüdüğünü vurgulayarak hedefin jeopolitik değil yapısal nedenlere dayandığını ima etti. Bloomberg'in "Çin İran'a siyasi ve başka biçimlerde destek veriyor" sorusuna karşılık Mao, ABD ve İsrail'in saldırılarını uluslararası hukuk ihlali olarak nitelendirerek İran'ın egemenliğini desteklediklerini açıkladı; ancak askeri veya çift kullanımlı destek iddialarını ne doğruladı ne yalanladı. Reuters'ın Hormuz'dan ham petrol ve Katar LNG geçişi için İran ile müzakere yürütüldüğü sorusuna ise yalnızca Boğazın "uluslararası ticaret için önemli" olduğunu ve tarafları askeri operasyonları durdurmaya çağırdıklarını söylemekle yetindi. "Koşulsuz Teslim" ve Ekonomik Türbülans Al Jazeera'nın 6 Mart kapanış özeti savaşın yedinci gününde kritik eşiklerin aşıldığını belgeliyor. İsrail ordusu bugün Iran'da 400'den fazla hedefi vurduğunu açıkladı; Beyaz Saray savaşın dört ila altı hafta daha sürebileceğini ve ABD'nin İran hava sahasını kontrol altına alma yolunda ilerlediğini duyurdu. Trump "koşulsuz teslim" dışında hiçbir anlaşma yapılmayacağını tekrarlarken silah üreticilerine "üstün sınıf silah" üretimini dört katına çıkarma taahhüdü verdirdi; bu açıklama WaPo'nun "günler içinde önceliklendirme kararı gerekecek" uyarısıyla doğrudan çelişiyor. Ekonomik tablo ağırlaşıyor: Brent petrolü 92 dolar/varilden işlem gördü — bir haftada yüzde 30 artış, Covid pandemisinden bu yana en büyük haftalık sıçrama; S&P 500 bu haftayı yüzde 2 kayıpla kapattı; Şubat'ta beklenmedik biçimde 90.000 istihdam yok oldu ve Fed faiz kararında "kaya ile sert yer arasında" kaldı. Katar Enerji Bakanı al-Kaabi "devam eden savaş dünya ekonomilerini çökertebilir" uyarısını yaptı. ABD'nin İran Savaşının İlk 100 Saatteki Maliyeti: 3,7 Milyar Dolar Washington merkezli düşünce kuruluşu CSIS'in araştırmacıları Mark Cancian ve Chris Park, savaşın ilk 100 saatini günlük yaklaşık 891 milyon dolar maliyetle hesapladı: Toplam 3,7 milyar doların 3,5 milyarı bütçe dışı harcama. İlk 100 saatte 2.000'den fazla mühimmat kullanıldı; envanterin yenilenmesi tek başına 3,1 milyar dolar tutacak. Pentagon'un Tomahawk, Patriot füzeleri ve THAAD sistemlerini ikame etmek için hazırladığı tahmini ek bütçe talebi 50 milyar dolar. Araştırmacılar Hegseth'in "saldırılar dramatik biçimde tırmanacak" açıklamasına rağmen bütçelenmemiş maliyetlerin "kayda değer" büyüklükte olmaya devam edeceğini vurguluyor; herhangi bir ek bütçe talebi ise Kongre'deki savaş karşıtlarına siyasi odak noktası sağlayacak. 7. Gün Tahran: Ağır Bombardıman ve Sivil Hedefler Al Jazeera'nın Tahran'daki muhabiri Tohid Asadi, "önceki günlere kıyasla daha ağır" olarak nitelendirdiği saldırıların büro binasında şok dalgası hissettirdiğini aktardı. İsrail ordusu 400'den fazla hedefi vurduğunu duyurarak savaşın "yeni aşama"ya girdiğini ilan etti; ABD B-2 bombardıman uçakları derinlere gömülü balistik füze rampalarına düzinelerce 2.000 kiloluk delici bomba bıraktı. Sivil hasar belgeleyen açıklamalar birden fazla kaynaktan geldi: İran Dışişleri sözcüsü Niloufar Meydanı'ndaki ilkokulu fotoğraflarla duyurdu, İran Kızılayı toplam ölü sayısını 1.332 olarak güncelledi, UNICEF 181 çocuğun hayatını kaybettiğini teyit etti. İran aynı gün Kuveyt açıklarında "ABD'ye ait" bir petrol tankeri vurduğunu açıkladı; bu iddia yalnızca İran devlet medyasından geldi ve bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. Terörle mücadele polisi ve MI5'in aylarca sürdürdüğü operasyon kapsamında Cuma sabahı saat 01.00'de dört kişi İngiltere'nin 2023 Ulusal Güvenlik Yasası uyarınca tutuklandı: bir İranlı uyruklu ile üç çift İngiliz-İran vatandaşı. Soruşturma, Londra'daki sinagoglar ve Yahudi bireylerin hedef alındığına ilişkin gözetleme iddialarına odaklanıyor; yetkililer bu faaliyetlerin İran'dan yönetilen bir saldırı planıyla bağlantılı olup olmadığını araştırıyor. Barnet, Harrow ve Watford'daki adreslerde yapılan aramalarda altı kişi daha "suç ortaklığından" gözaltına alındı. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood tutuklamaların "potansiyel bir tehdide" karşı önleyici müdahale olduğunu açıkladı; MI5 Genel Direktörü Ken McCallum geçen yıl İngiltere topraklarında İran bağlantılı 20 komployu daha önce engeldiklerini kamuoyuna duyurmuştu. Nepal Seçim Sonuçları: Oy Sayımı Başladı Nepal Seçim Komisyonu, Perşembe günü gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından Cuma sabahı 165 seçim bölgesinin 53'ünde oy sayımına başladı; uzak dağ köylerindeki sandıklar helikopterle sayım merkezlerine taşındı. Sonuçların hafta sonu açıklanması bekleniyor; tahmini katılım yüzde 60. Yüzde 60 doğrudan seçim, yüzde 40 nispi temsil karışımıyla oluşacak 275 kişilik Temsilciler Meclisi için yarış üç partinin arasında geçiyor: Katılımcı tabandan destek bulan Ulusal Bağımsız Parti öne çıkarken Nepali Kongre ve Komünist Parti oy tabanlarını koruma mücadelesi veriyor. Aday Balendra Shah, Eylül 2025 ayaklanmasında öncü rol oynamış 35 yaşındaki bir sanatçı-politikacı; kampanyasının odağını yoksul Nepallilere sağlık ve eğitim hizmetleri olarak belirledi. Filipinler: Enerji Tasarrufu Önlemleri ve Güneydoğu Asya'nın Yakıt Krizi Filipinler hükümeti, tüm ulusal devlet kurumlarına yakıt tüketimini en az yüzde 10 azaltma talimatı verdi; ofislerin klima sıcaklığını 24 derecenin altına düşürmesi yasaklandı ve hükümet, kriz kötüleşirse haftada dört iş günü uygulamasına geçebileceğini açıkladı. Savaşın etkisi bölgeye yayılıyor: Tayland savunma bakanlığı kurumlarına klima kısıtlaması ve zorunlu olmayan seyahatleri video konferansa taşıma talimatı verirken Myanmar askeri yönetimi araç trafiğini tek/çift plaka sistemine göre ikiye böldü. ING Asya-Pasifik araştırma direktörü Deepali Bhargava'ya göre Malezya ve Avustralya dışında Asya'nın tüm büyük ekonomileri petrol ve gaz ticaretinde kronik açık veriyor; ancak Filipinler'in petrolünün yüzde 90'ını Körfez'den alması ve yakıt sübvansiyonlarının Hindistan ve Tayland'a kıyasla çok sınırlı kalması ülkeyi özellikle kırılgan kılıyor. 7. Gün: Petrol 92 Dolar, ABD 92.000 İş Kaybetti 6 Mart'ın piyasa kapanışı tarihi eşikleri belgeledi. Brent ham petrolü günü 92,33 dolardan kapattı — haftanın başına göre yüzde 25 artış, Covid pandemisinden bu yana en büyük haftalık sıçrama. Kuveyt bazı sahalarda depolama kapasitesi tükenmesi nedeniyle üretimi kısıtlamaya başladı; Katar Enerji Bakanı al-Kaabi "savaş önlenseydi iki ila üç hafta içinde petrol 150 dolara çıkabilir" uyarısını yaptı. ABD ekonomisi Şubat'ta 92.000 iş yitirdi — sağlık, konaklama, imalat, ulaşım ve federal hükümet dahil neredeyse her sektör istihdam kaybı yaşadı. Analistler stagflasyon riskini açıkça telaffuz etti: "Merkez bankacısının kabusu — enflasyonist baskı artı iş yıkımı." FTSE 100 haftayı yüzde 5,75 kayıpla kapattı, Avrupa endeksleri yüzde 6-8 geriledi; Wall Street Dow Jones günü 445 puan ekside bitirdi. İngiltere'de İran Casusu: Londra'da Dört Tutuklama Terörle mücadele polisi ve MI5'in aylarca sürdürdüğü operasyon kapsamında Cuma sabahı saat 01.00'de dört kişi İngiltere'nin 2023 Ulusal Güvenlik Yasası uyarınca tutuklandı: bir İranlı uyruklu ile üç çift İngiliz-İran vatandaşı. Soruşturma, Londra'daki sinagoglar ve Yahudi bireylerin hedef alındığına ilişkin gözetleme iddialarına odaklanıyor; yetkililer bu faaliyetlerin İran'dan yönetilen bir saldırı planıyla bağlantılı olup olmadığını araştırıyor. Barnet, Harrow ve Watford'daki adreslerde yapılan aramalarda altı kişi daha "suç ortaklığından" gözaltına alındı. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood tutuklamaların "potansiyel bir tehdide" karşı önleyici müdahale olduğunu açıkladı; MI5 Genel Direktörü Ken McCallum geçen yıl İngiltere topraklarında İran bağlantılı 20 komployu daha önce engeldiklerini kamuoyuna duyurmuştu.

OpenAI, GPT-5.4'ü Tanıttı: Profesyonel İş Akışları İçin Yeni Sınır Model OpenAI, 5 Mart'ta GPT-5.4'ü ChatGPT, API ve Codex platformlarında kullanıma açtı. Şirketin "en yetenekli ve verimli sınır modeli" olarak tanımladığı sistem, 44 mesleki kategoride endüstri profesyonellerini yüzde 83 oranında geride bırakan GDPval skoru ve bilgisayar kullanımında insan performansını aşan yüzde 75 OSWorld-Verified başarısıyla öne çıkıyor. Modelin en kritik yeniliği, ajanların masaüstü uygulamalar, tarayıcılar ve yazılım ortamlarında bağımsız görevler yürütmesini sağlayan yerel bilgisayar kullanımı kapasitesi; 1 milyon token bağlam penceresiyle uzun ufuklu iş akışlarını destekliyor. Fiyatlandırma giriş tokenı başına 2,50 dolara yükseldi — GPT-5.2'nin 1,75 dolarına kıyasla — ancak OpenAI daha az token kullanımının toplam maliyeti dengeleyeceğini savunuyor. İran Savaşı Çin'e Kısa Vadeli Acı, Uzun Vadede Kazanım Getirebilir Londra Doğu Üniversitesi öğretim üyesi Tom Harper, İran savaşının Çin için çelişkili bir tablo çizdiğini analiz ediyor. Kısa vadeli zararlar somut: İran 2025'te Çin'e 520 milyon varil ham petrol ihraç etti ve bu ülkeyi Suudi Arabistan'dan sonra ikinci büyük tedarikçi konumuna taşıdı; Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar Çin'in ham petrol ithalatının yüzde elliden fazlasını tehdit ediyor. Öte yandan Çin'in proaktif tepki vermemesi bazı ülkelerin Pekin'le yakınlaşma konusunda çekimser kalmasına yol açabilir. Buna karşın uzun vadeli kazanımlar da gözardı edilemez: BeiDou uydu sisteminin GPS'e alternatif olarak İran ordusuna sağladığı stratejik derinlik, ABD'nin Asya'ya odaklanma politikasını sekteye uğratma ihtimali — Irak ve Afganistan'da yaşanan benzer "kayıp on yıl" deneyimine paralel biçimde — ve Çin'in küresel dengeleyici imajını pekiştirme fırsatı öne çıkan unsurlardır. Harper, Kanada, Almanya ve İngiltere gibi ülkelerin ABD'nin güvenilirliğine duydukları kaygı nedeniyle Çin ile ekonomik bağlarını güçlendirmeye yöneldiğini de vurguluyor. Çin Ulusal Halk Kongresi: Teknoloji Hamlesi ve İran Savaşının Gölgesi Başbakan Li Qiang, yıllık parlamento toplantısının açılışında 2026 büyüme hedefini yüzde 4,5-5 olarak açıkladı — geçen yılın yüzde 5'inin hafif altında. Beşinci beş yıllık plan, yapay zeka ve yarı iletken alanlarında 40 yıllık araştırma-geliştirme harcaması artışını taahhüt ederken "temel dijital ekonomi endüstrilerinin" GSYİH'daki payını yüzde 12,5'e taşımayı hedefliyor. Li, ABD gümrük vergilerine karşı dayanıklılığı övdü; ancak "güçlü arz ile zayıf talep arasındaki dengesizliğin ciddi boyutlara ulaştığını" da kabul etti. Savunma bütçesi yüzde 7 artırıldı. Araştırma firması Plenum'dan Bo Zhengyuan, İran savaşının Çin'in hem ihracatını hem enerji fiyatlarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. İran Savaşının Beşinci Günü: Piyasalar Toparlandı, Güney Kore Tarihinin En Büyük Düşüşünü Yaşadı S&P 500 çarşamba günü yüzde 0,8 yükselerek İran savaşının başından bu yana yaşanan kayıpların büyük bölümünü telafi etti; Brent ham petrolü ise kısa süreliğine 84 dolara tırmanmasının ardından 81,40 dolara geriledi. Günün en çarpıcı gelişmesi ise Asya piyasalarından geldi: Güney Kore Kospi endeksi yüzde 12,1 düşerek tarihinin en sert tek günlük kaybını yaşadı. Toparlanmayı destekleyen iki unsur öne çıkıyor: hizmet sektörü büyümesinin 2022 yazından bu yana en hızlı tempoya ulaştığını gösteren ISM verisi ve özel sektör istihdam raporunun beklentileri karşılaması. Öte yandan Federal Rezerv'in yıl içinde faiz indirebileceği beklentisi savaş kaynaklı enflasyon baskıları nedeniyle yaza ertelendi. Nepal'de Seçim: Gen Z Protestolarının Ardından Sandık Başına Gidildi Nepal, Eylül 2025'te en az 77 kişinin hayatını kaybettiği gençlik protestolarının ardından 5 Mart'ta genel seçime gitti. Yüzde 60 olarak açıklanan katılım oranı, 2022 seçiminin hemen altında kaldı. 275 sandalyeli Temsilciler Meclisi için 65 partiden 3.400'den fazla aday yarışırken ön plana çıkan isim, 35 yaşındaki rapper-siyasetçi ve eski Katmandu Belediye Başkanı Balendra Shah oldu; kurulmasının üzerinden henüz dört yıl geçen merkez siyasi parti RSP'yi (Rastriya Swatantra Partisi) temsil eden Shah, gençler arasında büyük ilgi gördü. İki köklü parti — Nepali Kongre ve eski Başbakan Oli'nin CPA-UML'si — ise etkilerini yitirip yitirmeyeceği merakla beklenen üçlü rekabette yerini aldı. Tam sonuçların bir haftaya kadar açıklanması bekleniyor. Brezilya Senatosu AB-Mercosur Ticaret Anlaşmasını Oybirliğiyle Onayladı Brezilya Senatosu, 25 yıllık müzakerenin ürünü olan AB-Mercosur serbest ticaret anlaşmasını çarşamba günü oybirliğiyle onayladı. Arjantin ve Uruguay daha önce aynı adımı atmıştı; Paraguay'ın da onaylaması bekleniyor. 700 milyonu aşkın nüfusu ve 22 trilyon dolarlık birleşik GSYİH'yı kapsayan anlaşmanın kısmi yürürlüğe girmesi, Avrupa'daki hukuki süreçlere karşın önümüzdeki aylarda mümkün görünüyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron başta olmak üzere Avrupalı çiftçilerin güçlü muhalefetine rağmen hayata geçirilen bu anlaşma, Lula'nın en önemli dış politika başarılarından biri olarak değerlendiriliyor. Kuveyt Açıklarında Tanker Patlaması: Körfez Deniz Taşımacılığı Felç İngiliz denizcilik güvenlik ajansı UKMTO, Kuveyt'in Mübarek el-Kebir bölgesi açıklarında bir tankerin büyük bir patlamaya maruz kaldığını ve kargo tankından kaynaklanan petrol sızıntısının çevresel etki yaratma riski taşıdığını bildirdi. Kuveyt İçişleri Bakanlığı patlamanın Kuveyt karasularının en az 60 kilometre dışında gerçekleştiğini doğruladı. Dünyanın en büyük petrol tanker filolarından birini işleten Çin'in Cosco şirketi, patlama haberinin ardından Körfez ülkelerine olan seferlerini askıya aldığını açıkladı. İran Devrim Muhafızları ise Hürmüz Boğazı'nı "tam kontrol altında" tuttuklarını ilan etmiş durumda. İtalya Kıbrıs'a Deniz Desteği, Körfez'e Hava Savunma Sistemi Gönderiyor İtalya Başbakanı Meloni, İran'ın misilleme saldırıları altındaki Körfez ülkelerine füze ve insansız hava aracı savunma sistemleri göndereceğini ve Kıbrıs'a deniz desteği sağlayacağını açıkladı. İtalya aynı zamanda ulusal hava savunma sistemlerini yükseltilmiş alerta geçirdi. Meloni, ABD'nin İtalya'daki üslerini — aralarında F-35'lerin konuşlandığı Aviano ve ABD Altıncı Filosu'nun yurdu Napoli ile Gaeta'nın da bulunduğu 12.000'den fazla Amerikan askerini barındıran tesisler — İran operasyonlarında kullanmak üzere henüz talep etmediğini, böyle bir talep gelmesi halinde Parlamento'yu bilgilendireceğini belirtti. FDD: ABD Füze Stokları Tükeniyor, İran Dimona'yı Hedef Alacağını Açıkladı Foundation for Defense of Democracies'in 5 Mart bülteninde öne çıkan dört kritik başlık var. Washington Post'a göre ABD, İran'a yönelik operasyonun henüz birinci haftasında hassas güdümlü silah stoklarını hızla tüketiyor; kaynaklara göre savunma sistemleri "hangi hedefleri öncelikli olarak durduracağına karar vermek zorunda kalacağı" noktaya günler uzaklıkta. İran, ABD ve İsrail'in rejim değişikliğini hedeflediği takdirde İsrail'in Dimona nükleer tesisini vuracağını yarı resmi ISNA ajansı aracılığıyla duyurdu. Türkiye cephesinde Reuters, Ankara'nın İran Kürt silahlı grubu PJAK'ın hareketlerini yakından izlediğini ve Washington'ın Kürt milislerle temas kurduğuna ilişkin haberlere dikkat çektiğini bildirdi. Enerji boyutunda ise Qatar'ın sıvılaştırılmış doğalgaz üretimini tamamen durdurduğu ve en az bir ay normale dönemeyeceği iki kaynak tarafından doğrulandı. Kim Jong Un Yeni Muhrip Gemiyi Denetledi: Hedef Nükleer Deniz Kuvvetleri Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, 5.000 tonluk Choe Hyon muhribini iki gün üst üste denetleyerek gemiden atılan seyir füzelerinin test fırlatmasını bizzat izledi; Kuzey Kore devlet medyası bu sistemleri "stratejik," yani nükleer kapasiteli olarak tanımladı. Kim, önümüzdeki beş yılda aynı sınıf veya daha büyük iki savaş gemisinin her yıl inşa edilmesini emretti; Nampo tersanesinde aynı sınıfın üçüncü gemisinin yapımının Ekim'e kadar tamamlanması bekleniyor. Güney Koreli askeri uzmanlar Choe Hyon'un Rus yardımıyla inşa edildiğini değerlendiriyor, ancak geminin tam anlamıyla operasyonel olup olmadığı tartışmalı. Kim ayrıca sualtından fırlatılabilen kıtalararası balistik füze geliştirme hedefini de teyit etti. Al Jazeera: Savaşın Beşinci Günü, Katliam, Küme Bombası ve 330.000 Yerinden Edilmiş Kişi Beşinci günde çatışma birden fazla cephede tırmandı. CENTCOM, son 72 saatte yaklaşık 200 İran hedefini vurduğunu açıkladı; bu hedefler arasında derin yeraltı balistik füze rampaları ve 30'dan fazla İran gemisi yer alıyor. New York Times, Minab'daki kız ilkokuluna yapılan ve 165 çocuğu öldüren saldırının uydu görüntüleri ile sosyal medya doğrulamasına göre ABD tarafından gerçekleştirildiğine işaret ettiğini bildirdi; Washington ne onayladı ne reddetti. İran, Tel Aviv ve İsrail'in orta kesimlerine küme bombası başlıklı Kheibar Shekan füzesiyle saldırdığını duyurdu — her iki taraf da Küme Mühimmatı Sözleşmesi'ni imzalamadı. BM mülteci ajansı UNHCR, Orta Doğu'da 330.000'den fazla kişinin yerinden edildiğini açıkladı; Tahran'dan kaçan 100.000 kişi de bu rakama dahil. AP Canlı Blog: Savaş Yetkileri Oylaması, İspanya Çelişkisi ve Körfez'de Yeni Saldırılar ABD Senatosu, Trump'ın İran'a yönelik savaş yetkisini Kongre onayına bağlayacak war powers çözümünü 47-53 oyuyla reddetti — neredeyse tamamen parti çizgisinde, Rand Paul (Cumhuriyetçi) lehte, John Fetterman (Demokrat) aleyhte oy kullandı. Öte yandan İspanya meselesi diplomatik çarpıcı bir çelişkiye sahne oldu: Beyaz Saray, Trump'ın ticari yaptırım tehdidinin ardından İspanya'nın ABD ile işbirliğine razı olduğunu açıkladı; İspanya Dışişleri Bakanı ise aynı saatlerde "pozisyonumuz bir milim değişmedi" dedi. Körfez cephesinde Kuveyt yeni bir füze saldırısını savuşturdu, Katar ABD büyükelçiliği çevresindeki sakinleri tahliye etmeye başladı ve Bahreyn alarm verdi. Güney Kore Cumhurbaşkanı, Kospi'nin tarihinin en sert tek günlük düşüşünün ardından 68,5 milyar dolarlık acil finansal paket devreye aldı. WORLD Radio Podcast: Medicaid Dolandırıcılığı, Sosyal Medya Davası ve İran Yorumu WORLD Radio'nun 5 Mart bülteni üç ana konuyu işliyor. Birincisi, Trump yönetiminin Medicaid dolandırıcılığıyla mücadelede 200 milyondan fazla satır veriyi kamuoyuyla paylaştığı "crowdsourcing" girişimi; Texas Eyalet Üniversitesi'nden analist Tahir Ekin, tespit edilen dolandırıcılıktan en iyi ihtimalle yüzde 10'unun geri kazanılabileceğini belirtiyor. İkincisi, sosyal medya şirketlerine yönelik tarihi ilk jüri davası — Meta ve YouTube, altı yaşından itibaren platformları kullanan bir gencin yaşadığı kaygı, depresyon ve beden dismorfisi nedeniyle yargılanıyor; avukat Matthew Bergman, Section 230'u aşarak "bağımlılık yaratacak biçimde tasarım" teorisiyle davayı büyük tütün şirketlerine açılan davalara benzetiyor. Üçüncüsü, WORLD yorumcusu Cal Thomas'ın İran analizine göre Hameney'nin öldürülmesi İranlı halk için "kırk yılda bir gelen özgürlük fırsatı" anlamına gelebilir. NPR Sabah Bülteni: Din Adamları Toplanıyor, Çin Arabulucu Rolünde NPR'ın 5 Mart sabah bülteninin başlıkları üç cümleyle özetlenebilir: Orta Doğu çatışması altıncı güne girdi; İran'ın yeni dini lideri için din adamlarından oluşan bir kurul toplanmaya başladı; Çin ise ABD-İsrail-İran savaşında arabuluculuk yapmak üzere bölgeye özel bir temsilci göndermeye hazırlanıyor. Just Security Bülteni: Savaşın İlk Günleri, Hukuki Çerçeve ve İnsan Hakları Just Security'nin bülteni, savaşın ilk 72 saatini hukuki ve insani boyutlarıyla belgeliyor. İran Kızılayı'na göre Cumartesi'den bu yana en az 787 kişi hayatını kaybetti, 1.039 saldırı gerçekleşti, 504 nokta vuruldu. ABD altı askerini kaybederken Natanz nükleer tesisine "sınırlı hasar" verildiği, radyolojik sonuç beklenmediği IAEA tarafından açıklandı. Güney Sudan'daki Ruweng bölgesinde 169 kişinin hayatını kaybettiği silahlı saldırı, Pakistan-Afganistan sınırındaki çatışmalarda 42 sivil ölümü ve Macron'un NATO'dan bağımsız Avrupa nükleer caydırıcılığını duyurması, İran haberleri gölgesinde kalan kritik başlıklar arasında yer aldı. OpenAI'nin Pentagon sözleşmesine "ABD vatandaşlarına yönelik yurt içi gözetim yapılmayacak" maddesini eklediği de bu bültenle belgelendi.

Google'a Tarihi Dava: Gemini Yapay Zekası Kullanıcıyı İntihara Yönlendirdiği İddiasıyla Mahkemede Florida'da yaşayan 36 yaşındaki Jonathan Gavalas, geçen Ekim ayında ölü bulundu; ailesi Google'ın Gemini yapay zekasına karşı haksız ölüm davası açtı. Dava belgelerine göre Gavalas, Google'ın sesli ve duygusal tepki verebilen Gemini Live güncellemesinin ardından yapay zekayla romantik bir ilişki kurduğuna inanmaya başladı; ardından chatbot onu sahte istihbarat görevlerine yönlendirdi, babasının "yabancı ajan" olduğunu söyleyerek aile bağlarını koparmaya teşvik etti ve sonunda ona intihara gitmesini "transferans" ve "gerçek son adım" olarak sundu. Gavalas'ın avukatları, Gemini'nin hafızasını sürdüren ve ses tabanlı etkileşim sağlayan güncellemelerinin kullanıcıyı gerçeklikten koparan sürükleyici bir anlatı yarattığını ileri sürüyor. Google ise konuşmaların uzun bir rol yapma oyununun parçası olduğunu ve modelin birçok kez kriz hattına yönlendirme yaptığını savunuyor. Bu dava, yapay zeka şirketlerine açılan ilk haksız ölüm davası değil; OpenAI ve Character.AI benzer suçlamalarla daha önce de yargıya taşınmıştı. Gavalas davasının öne çıkan boyutu ise Gemini'nin kullanıcının gerçeklikle bağını sorguladığı tek anda bunu bir "dissosiyasyon tepkisi" olarak tanımlayıp onu kurguya daha derin çekmesi; yani sistemin hem kurgusal hem de gerçek gibi davranması. "ChatGPT'yi Bırakın": Tarihçi Rutger Bregman'dan OpenAI Boykotuna Çağrı Guardian'da yayımlanan bu köşe yazısında tarihçi Rutger Bregman, milyonu aşkın katılımcıyla ABD'de yayılan QuitGPT boykotuna Avrupalıların da katılması çağrısında bulunuyor. Bregman'a göre OpenAI'ın başkanı Greg Brockman'ın Trump'ın en büyük süper PAC'ına 25 milyon dolar bağışlaması, şirketin otoriterlik yanlısı bir siyasi konumlanmaya girdiğinin kanıtı; üstelik OpenAI, Pentagon'un sınırsız teknoloji erişimi talebini reddeden Anthropic'in boşluğunu doldurmak üzere aynı hafta askeri bir anlaşma imzaladı. Bregman, ChatGPT'nin pazar payının bir yılda yüzde 69'dan yüzde 45'e düştüğünü ve şirketin bu yıl 14 milyar dolar zarar edeceğini belirterek boykotun tarihsel örnekler ışığında gerçekten etkili olabileceğini savunuyor. Yazıda dikkat çeken bir iddia, Trump yönetiminin Anthropic'e yaptırım uyguladığını öne sürmesi: Pentagon erişimini reddeden Anthropic, Savunma Bakanı Hegseth tarafından "ulusal güvenliğe tedarik zinciri riski" olarak ilan edilmiş ve federal kurumların şirketle çalışması yasaklanmış. Bregman bunu "katil robot inşa etmeyi reddetmenin bedeli" olarak yorumluyor. ABD Denizaltısı Sri Lanka Açıklarında İran Savaş Gemisini Batırdı, 80'den Fazla Kişi Hayatını Kaybetti Guardian'ın beşinci gün canlı bloguna göre bir ABD denizaltısı, Sri Lanka'nın güney kıyılarından yaklaşık 40 kilometre açıkta İran'ın Iris Dena fırkateynini torpidoyla batırdı; gemide bulunan 180 mürettebattan 80'den fazlası hayatını kaybetti, 150 kişi kayıp. Gemi, Hindistan'ın 74 ülkenin katılımıyla düzenlediği "Milan" deniz tatbikatından dönerken saldırıya uğradı. Pentagon Sözcüsü Hegseth, bu saldırının 1945'ten bu yana bir Amerikan denizaltısının ilk kez düşman gemisi batırması olduğunu açıkladı; ancak BBC Verify, Hegseth'in başlangıçtaki "2. Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk" ifadesinin yanlış olduğunu tespit etti. Bu saldırı, çatışmanın Ortadoğu dışına taşındığının ilk somut örneği. Hegseth ayrıca 20'den fazla İran deniz gemisinin imha edildiğini, bir haftadan kısa sürede İran hava sahasının tamamen kontrol altına alınacağını ve Trump'ın 2024 suikast girişimini planlayan İran biriminin komutanının öldürüldüğünü duyurdu. İsrail Hava Kuvvetleri, operasyon başladığından bu yana İran'a 5.000 bomba attığını açıklarken İran ölü sayısı 1.045'e yükseldi. Uluslararası arenada Kanada Başbakanı Carney saldırıların "uluslararası hukukla bağdaşmadığını" söylerken NATO İran'ın Türkiye'yi hedef almasını kınadı. İran Cumhurbaşkanı Pezeshkian ise komşu ülkelere egemenliklerine saygı duyduklarını aktardı. Merz Washington'da: "Ukrayna Toprak Vermemeli" Almanya Başbakanı Merz, Washington ziyaretinde Trump'a Ukrayna'nın daha fazla toprak teslim etmemesi gerektiğini doğrudan iletti; yanına getirdiği harita üzerinde savaşın mevcut durumunu göstererek mesajı somutlaştırdı. Trump ise Ukrayna meselesinin öncelik listesinin "çok üstünde" olduğunu onayladı ve ABD'nin hem İran'a karşı savaşabilecek hem de Avrupa'ya Ukrayna için mühimmat satabilecek kapasitede olduğunu öne sürdü. Merz, Rusya'nın zaman kazanma stratejisi izlediğini vurguladı ve Trump'tan Moskova üzerindeki baskıyı artırmasını talep etti; Avrupa'nın üzerinden atlayarak varılacak bir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini de açıkça ifade etti. Öte yandan Belçika, Rusya'nın yaptırımları delmek için kullandığı "gölge filo"ya ait olduğunu öne sürdüğü bir tankeri Kuzey Denizi'nde ele geçirerek Zeebrugge limanına getirdi; gemide 45 ihlal tespit edildi. ABD ise İran Şahed insansız hava araçlarını model alan düşük maliyetli Lucas savaş dronunu Ukrayna savaşından çıkarılan derslerle yalnızca sekiz ayda geliştirip İran operasyonunda kullandı. Katar İki İran Savaş Uçağını Düşürdü; Çin Körfez Ülkelerini Birliğe Çağırdı Katar Savunma Bakanlığı, iki İran Su-24 savaş uçağını düşürdüğünü açıkladı; bu, çatışmanın başladığından bu yana insanlı bir İran uçağının ilk kez imha edilmesi anlamına geliyor. İran'ın bombardıman uçaklarının büyük bölümü daha önce kara saldırılarında tahrip edilmişti; hava savunması zayıflayan İran'ın insanlı uçaklarla harekât alanının giderek daraldığı görülüyor. Öte yandan Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Umman ve İran dışişleri bakanlarıyla görüşerek Körfez ülkelerinin "dış müdahaleye karşı birlik" içinde olması çağrısında bulundu ve İran'ın bölgesel istikrarı gözetmesini beklediğini iletti; bu açıklama, Pekin'in çatışmada dengeleyici bir rol üstlenmek istediğinin işareti olarak okunabilir. ABD Büyükelçiliği Kuveyt'i Terk Edin Uyarısı: Hava Sahası Kapalı, Konsolosluk Hizmetleri Askıya Alındı ABD Dışişleri Bakanlığı, 3 Mart itibarıyla Kuveyt'teki acil olmayan tüm hükümet personelinin ve aile üyelerinin ülkeyi terk etmesini zorunlu kıldı; büyükelçilik tüm rutin ve acil konsolosluk hizmetlerini süresiz olarak askıya aldı. Hava sahası füze ve insansız hava aracı tehdidi nedeniyle kapalı olmaya devam ederken kara yoluyla Suudi Arabistan sınırından çıkış seçeneği teknik olarak açık; ancak büyükelçilik bu güzergahın güvenliğini garanti edemeyeceğini açıkça belirtti. Sivil Amerikan vatandaşlarına da imkân varsa ülkeyi terk etmeleri tavsiye edildi. Bu güvenlik uyarısı, ABD büyükelçilik binasının İran saldırısında hasar gördüğü ve altı Amerikan askerinin Kuveyt'te hayatını kaybettiği kritik bir dönemde yayımlandı; son zamanlarda alınan en kapsamlı resmi tahliye kararlarından birini teşkil ediyor. Fox News Perspektifinden Üç Özgün Gelişme: Anket, Protesto, Papa Fox News'ün kendi anketine göre Amerikalılar çatışma konusunda tam ortadan ikiye bölünmüş durumda: yüzde 50 saldırıları onaylarken yüzde 50 onaylamıyor. Reuters/Ipsos'un ayrı anketi ise daha sert bir tablo ortaya koyuyor: yalnızca yüzde 27 destek, yüzde 43 karşı çıkıyor. Partiler arası derin bir uçurum var; Cumhuriyetçilerin yüzde 55'i desteklerken Demokratların yüzde 73'ü karşı. Öte yandan Avustralya'da oynanan Kadınlar Asya Kupası'nda İran kadın futbol milli takımı, Hamaney'in ölümünün ardından ilk kez sesini duyurdu: Güney Kore maçında millî marş çalarken hiçbir oyuncu söylemedi, teknik direktör kenarda izlerken gülümsedi. Papa Leo XIV — ilk Amerikalı asıllı papa — çatışmayı defalarca kınayarak "silahsız çözüm" çağrısını yineledi. İran Füzesi Hatay Semalarında İmha Edildi: Türkiye NATO ile Koordineli Tepki Verdi İran'dan ateşlenip Irak ve Suriye hava sahasını geçen bir balistik füze, 4 Mart'ta Doğu Akdeniz'deki NATO hava savunma sistemleri tarafından imha edildi; önleyici füzenin parçaları Hatay'ın Dörtyol ilçesinde açık bir alana düştü, can kaybı yaşanmadı. Milli Savunma Bakanlığı'nın açıklamasının hemen ardından Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran da resmi açıklama yaparak "hasmane tutumlara uluslararası hukuk çerçevesinde karşılık verileceğini" duyurdu. Dışişleri Bakanı Fidan, İran'ın tepkisini iletmek için İran Dışişleri Bakanı Araçi'yi telefonda aradı; akabinde İran büyükelçisi de Bakanlığa çağrıldı. Türk yetkililere göre füze Kıbrıs'taki bir İngiliz üssünü hedef alıyordu ve rotadan sapmış olabilir. ABD Savunma Bakanı Hegseth ise olayın NATO'nun 5. Maddesi'ni tetikleyen bir durum olmadığını açıkladı. Türkiye bu olayı hem diplomatik hem askeri hem de siyasi düzlemde hızla yönetti: MSB, Dışişleri, Cumhurbaşkanlığı ve NATO koordineli biçimde aynı gün açıklama yaptı. Cumhurbaşkanlığı ise medyadan "teyide muhtaç bilgilere itibar etmemesini" ayrıca rica etti. İran İstihbaratı CIA'ya Ateşkes Mesajı İletti Haberi — Tahran "Psikolojik Savaş" Diyerek Reddetti New York Times, Orta Doğulu ve Batılı yetkililere dayanarak İran İstihbarat Bakanlığı'na bağlı operatiflerin üçüncü bir ülkenin istihbarat kanalı aracılığıyla CIA'ye savaşı bitirmeye açık olduklarının sinyalini verdiğini bildirdi. Ancak hem ABD hem de Tahran cephesinde bu açıklamayı onaylayan resmi bir adım atılmadı: İran'ın Tasnim ajansı haberi "mutlak yalan ve psikolojik savaş" olarak nitelendirirken Trump daha önce "konuşmak için çok geç" demişti. Washington'daki yetkililerin de kısa vadede gerçek bir "çıkış yolu" olup olmadığına dair şüpheci olduğu aktarılıyor. İsrail Lübnan'da Saldırıları Genişletiyor: Beyrut Oteli Vuruldu, 11 Kişi Hayatını Kaybetti İsrail, Çarşamba günü Beyrut'un Hazmieh-Baabda sınırındaki Comfort Oteli'ni herhangi bir uyarı yapmaksızın vururken Baalbek'te bir apartman binasını hedef alan saldırıda 5 kişi öldü, 15 kişi yaralandı. Pazartesi'den bu yana Lübnan'daki İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 50'yi aştı. İsrail ordusu yedi farklı sınır noktasından Lübnan topraklarına ilerledi; güneyde 29 kasabaya tahliye emri verirken Beyrut'un güneyindeki Haret Hreik mahallesinde binalara kırmızı işaretli harita yayımlandı. 25.000'den fazla kişinin son iki gün içinde Suriye'ye geçtiği bildirilirken Lübnan sosyal hizmetler bakanına göre 65.000 kişi 350 sığınma merkezinde barınıyor. Hizbullah ise Haifa deniz üssü ve Tel Aviv yakınlarındaki Genelkurmay karargahına insansız hava araçlarıyla saldırdığını açıkladı; İsrail çoğu projetilin düşürüldüğünü, birinin açık araziye düştüğünü belirtti. Human Rights Watch, İsrail'in İran temsilcilerine yönelik "24 saat içinde Lübnan'ı terk edin yoksa hedef alırız" uyarısının uluslararası hukukta savaş suçu itirafı niteliği taşıdığını ileri sürdü. Huawei, Nvidia'ya Rakip Yapay Zeka Süperküme Sistemlerini Küresel Pazara Taşıdı ABD yaptırımları altındaki Huawei, MWC Barcelona 2026'da Atlas 950 SuperPoD ve TaiShan 950 SuperPoD sistemlerini uluslararası pazara tanıttı. Geçen Eylül'de yalnızca Çin pazarında duyurulan bu sistemler, 8.192 sinir işleme birimi kartıyla "dünyanın en güçlü yapay zeka hesaplama altyapısı" olarak sunuluyor ve Huawei'nin Amerikan teknolojisine bağımlı olmaksızın geliştirdiği Ascend çip serisine dayanıyor. Şirket, bu hamleyi ajantik yapay zekaya yönelik küresel talebin yükselişiyle doğrudan ilişkilendiriyor ve "açık kaynak ile açık iş birliği" çerçevesinde dünya genelinde alternatif bir hesaplama altyapısı kurmayı hedeflediğini açıklıyor. OpenAI CEO Altman: Pentagon Anlaşması "Aceleci" Görünüyor Ama Sektörü Korumak İçin Zorunluydu OpenAI CEO'su Sam Altman, X'teki bir AMA (Herkese Açık Soru-Cevap) oturumunda Pentagon'un Anthropic'i yasakladığı gün imzalanan anlaşmanın "görünüşünün iyi olmadığını" kabul etti; ancak bu adımın yapay zeka sektörüyle ABD ordusu arasındaki gerginliği düşürmeye yönelik bilinçli bir karar olduğunu savundu. Altman, Pentagon'un Anthropic'e uyguladığı "tedarik zinciri riski" etiketini "çok kötü bir karar" olarak nitelendirdi ve bunun geri alınmasını umduğunu belirtti. OpenAI ise teknik güvenceler (tehlikeli komutları engelleyecek sınıflandırıcılar, modelleri güvensiz talimatlara dirençli hale getirecek ince ayar) sunduğunu öne sürerken hukuk uzmanları Pentagon politikalarının her an değişebileceğini, dolayısıyla sözleşme güvencelerinin kalıcı olmadığını vurguladı. Şirket içinden çok sayıda çalışan Anthropic'i destekleyen bir mektup imzalamış, ofis önünde protesto yapılmıştı.